Constitution of the Kingdom of Cambodia 1993, as amended to 2008


Citizenship and Nationality

Khmer citizen shall not be deprived of his/her nationality, …
The acquisition of Khmer nationality shall be determined by law. (Art. 33)

Jurisdiction and Access

The Constitutional Council shall have the competence to guarantee the respect of the Constitution, to interpret the Constitution and the Laws adopted by the National Assembly and definitively reviewed by the Senate.
The Constitutional Council has the right to examine and to decide on litigations related to the elections of the Members of the National Assembly and to the elections of the Senators. (Art. 136 new)

Jurisdiction and Access

The King, the Prime Minister, the President of the National Assembly or one-tenth of the National Assembly’s Members, the President of the Senate or one-fourth of the Senators, may send the laws adopted by the National Assembly to the Constitutional Council for examination before their promulgation. The rules of procedure of the National Assembly, the rules of procedure of the Senate and the organic laws must be sent to the Constitutional Council for examination before their promulgation. … (Art. 140 new)

Jurisdiction and Access

After a law has been promulgated, the King, the President of the Senate, the President of the National Assembly, the Prime Minister, one-fourth of the Senators, one tenth of the National Assembly’s Members, or the Courts can request the Constitutional Council to examine the constitutionality of that law.
Any citizen has the right to raise the unconstitutionality of the laws through the intermediary of the National Assembly’s Members or that of the President of the National Assembly or of the Senators or of the President of the Senate, as provided in the aforementioned paragraph. (Art. 141 new)

Jurisdiction and Access

The King consults the Constitutional Council on any proposal aiming at amending the Constitution. (Art. 143 new)

Education

Mother and father shall have the obligation to take care of their children, to bring them up and to educate them in order to become good citizens. … (Art. 47)

Education

The State shall protect and promote the right of the citizen to a quality education at all levels and shall take every measure to progressively make this education available to all the citizens. … (Art. 65)

Education

The State shall establish a comprehensive and unified system of education throughout the country, capable of guaranteeing the principles of freedom of education and equal access to schooling, in order to offer each citizen the equal opportunity for the betterment of his/her living conditions. (Art. 66)

Education

The State shall ensure for all citizens free primary and secondary education at public schools.
Citizens shall receive schooling for at least nine years. … (Art. 68)

Employment Rights and Protection

Khmer citizens of both sexes have the right to choose any employment according to their ability and to the needs of the society.
Khmer citizens of both sexes shall receive equal pay for equal work.
The work of housewife at home shall have equal value as the remunerated work done outside the home.
Khmer citizens of both sexes shall have the right to enjoy social security and other social benefits as determined by law. … (Art. 36)

Employment Rights and Protection

… The dismissal of woman worker for reason of pregnancy shall be prohibited. Woman shall have the right to take maternity leave with full pay and with guarantee of her seniority in employment and of other social benefits.
The State and the society shall provide women, especially those underprivileged living in rural areas, with opportunities to benefit from assistance for a profession, for medical cares, for their children schooling and for decent living conditions. (Art. 46)

Employment Rights and Protection

The State shall establish a social security regime for workers and employees. (Art. 75)

Equality and Non-Discrimination

… Khmer citizens are equal before the law, enjoying the same rights, liberties and duties regardless of race, color, sex, language, beliefs, religions, political tendencies, birth origin, social status, wealth or other situations. … (Art. 31)

Equality and Non-Discrimination

All forms of discrimination against women shall be abolished. …
Men and women have equal rights in all fields, especially with respect to those of marriage and family. … (Art. 45)

Obligations of the State

… to guarantee human rights, to ensure the respect of law, to be highly responsible for the destiny of the nation forever evolving toward progress, development and prosperity. …
(Preamble)

Obligations of the State

… The King shall be the guarantor of the national independence, the sovereignty and the territorial integrity of the Kingdom of Cambodia, and the guarantor for the respect of citizens’ rights and freedom, and of international treaties. (Art. 8)

Obligations of the State

The Kingdom of Cambodia recognizes and respects human rights as enshrined in the United Nations Charter, the Universal Declaration of Human rights and all the treaties and conventions related to human rights, women’s rights and children’s rights. … (Art. 31)

Obligations of Private Parties

… The exercise of personal rights and liberties by any individual shall not adversely affect the rights and freedom of others. The exercise of such rights and liberties shall be in accordance with the law. (Art. 31)

Judicial Protection

… The Judicial power is the guarantor of impartiality and the protector of the citizens’ rights and liberties. … (Art. 128 new)

Limitations and/or Derogations

… The exercise of personal rights and liberties by any individual shall not adversely affect the rights and freedom of others. The exercise of such rights and liberties shall be in accordance with the law. (Art. 31)

Marriage and Family Life

…The work of housewife at home shall have equal value as the remunerated work done outside the home. … (Art. 36)

Marriage and Family Life

... Men and women have equal rights in all fields, especially with respect to those of marriage and family.
Marriage shall be done according to the conditions set by the law and based on the principles of mutual consent and monogamy. (Art. 45)

Marriage and Family Life

… The dismissal of woman worker for reason of pregnancy shall be prohibited. Woman shall have the right to take maternity leave with full pay and with guarantee of her seniority in employment and of other social benefits.
The State and the society shall provide women, especially those underprivileged living in rural areas, with opportunities to benefit from assistance for a profession, for medical cares, for their children schooling and for decent living conditions. (Art. 46)

Marriage and Family Life

Mother and father shall have the obligation to take care of their children, to bring them up and to educate them in order to become good citizens.
Children shall have the duty to attend to the needs of their aged parents and to take good care of them in accordance with Khmer custom. (Art. 47)

Marriage and Family Life

The State shall give full consideration for children and mothers, by encouraging the creation of nurseries and by attending to women without support who have many children under their cares. (Art. 73)

Participation in Public Life and Institutions

The Queen of Cambodia shall have no right to engage in politics, to assume a leading function in State or Government affairs, or to assume an administrative or political role.
The Queen of Cambodia shall devote herself in tasks of social, humanitarian, religious interests, and assist the King in protocol and diplomatic obligations. (Art. 16)

Participation in Public Life and Institutions

Khmer citizens of both sexes have the right to participate actively in the political, economic, social and cultural life of the nation. … (Art. 35)

Participation in Public Life and Institutions

The National Congress allows the citizens to be directly informed on various affairs of national interest, to raise issues and to submit suggestions to the State authorities for a solution.
Khmer citizens of both sexes have the right to participate in the National Congress. (Art. 147 new)

Political Rights and Association

The Queen of Cambodia shall have no right to engage in politics, to assume a leading function in State or Government affairs, or to assume an administrative or political role.
The Queen of Cambodia shall devote herself in tasks of social, humanitarian, religious interests, and assist the King in protocol and diplomatic obligations. (Art. 16)

Political Rights and Association

Khmer citizens of both sexes shall enjoy the right to vote and to stand as candidates for the election.
Khmer citizens of both sexes, at least eighteen years old, have the right to vote. …
Provisions restricting the right to vote and the right to stand as candidates for the elections shall be determined by the Electoral Law. (Art. 34 new)

Political Rights and Association

Khmer citizens of both sexes have the right to participate actively in the political, economic, social and cultural life of the nation. … (Art. 35)

Political Rights and Association

Khmer citizens shall have the right to create associations and political parties. This right shall be determined by law.
Khmer citizens may participate in mass organizations meant for mutual assistance, protection of national realizations and social order. (Art. 42)

Head of State

The King of Cambodia shall reign, but not govern.
The King is the Head of State for life. … (Art. 7)

Head of State

The Cambodian monarchy is an elective monarchy.
The King can not appoint His heir to the throne. ... (Art. 10)

Head of State

Shall be elected King of Cambodia, a member of the Royal family, aged at least 30 years, descendant of King Ang Duong or of King Norodom or also of King Sisowath. ... (Art. 14)

Government

The King shall appoint the Prime Minister and the Council of Ministers in accordance with the procedures stipulated in Article 119 new. ... (Art. 19 new)

Government

The Council of Ministers is the Royal Government of the Kingdom of Cambodia.
The Council of Ministers shall be headed by a Prime Minister, assisted by Deputy Prime Ministers as well by Senior Ministers, Ministers and Secretaries of State as members. (Art. 118 new)

Government

Upon the proposal of the President of the National Assembly in agreement with the two Vice-Presidents, the King assigns a high ranking personality among the Members of National Assembly from the elections winning party, to form the Royal Government. This assigned high ranking personality, accompanied by his collaborators who are Members of the National Assembly or members of the parties represented at the National Assembly and who are in charge of ministerial functions within the Royal Government, solicits the confidence from the National Assembly. Once the National Assembly has voted the confidence, the King signs the Kret appointing the whole Council of Ministers. … (Art. 119 new)

Legislature

… Khmer citizens of both sexes, at least twenty-five years old, have the right to stand as candidates for the elections of the members of the National Assembly.
Khmer citizens of both sexes, at least forty years old, have the right to stand as candidates for the elections of the members of the Senate. …
Provisions restricting the right to vote and the right to stand as candidates for the elections shall be determined by the Electoral Law. (Art. 34 new)

Legislature

The National Assembly shall comprise at least 120 members.
The Members of the National Assembly shall be elected by a universal, free, equal, direct suffrage and secret ballot.
The National Assembly’s Members are re-eligible.
Khmer citizens of both sexes, enjoying the right to vote, aged at least 25 years and having Khmer nationality by birth, have the right to be candidates to the National Assembly.
The organization in charge of preparing the elections, their modalities and functioning shall be determined by the electoral law. (Art. 76)

Legislature

The Senate is an organ invested with legislative power which exercises its functions according to the provisions of the Constitution and the laws in force.
The number of the Senators must not exceed half of the total number of the National Assembly’s Members.
The Senate is composed of appointed members and members elected at restricted suffrage.
The Senators can be appointed anew or re-eligible. Can be candidates to the Senate the Khmer citizens of both sexes enjoying the right to vote, aged 40 years at least and having Khmer nationality by birth. (Art. 99 new)

Legislature

Two Senators are appointed by the King.
Two Senators are elected by the National Assembly at a relative majority vote.
The other Senators are elected at a restricted suffrage. (Art. 100 new)

Legislature

The modalities of the organization and the functioning of the appointment and the elections of the Senators as well as the determination of the voters, the electoral colleges and the electoral constituencies must be determined by a law. (Art. 101 new)

Property, Inheritance and Land Tenure

All persons, individually or collectively, shall have the right to ownership. Only natural person or legal entity of Khmer nationality shall have the right to land ownership.
Legal private ownership shall be protected by law. … (Art. 44)

Property, Inheritance and Land Tenure

… Khmer citizens of both sexes shall respect public property and legally acquired private property. (Art. 50)

Protection from Violence

Everyone has the right to life, liberty and security of person. … (Art. 32)

Protection from Violence

The law forbids any physical abuse against any individual.
The law protects the life, the honour and the dignity of the citizens. …
Confessions obtained by physical torture or mental pressure shall not be admissible as evidence of guilt. … (Art. 38)

Protection from Violence

… The exploitation of women’s labour shall be prohibited. … (Art. 45)

Protection from Violence

Human trafficking, exploitation of prostitution and obscenities which affect the dignity of women shall be prohibited. … (Art. 46)

Protection from Violence

The State shall assure the protection of children’s rights as enshrined in the Convention on Children, especially, the right to life, the right to education, the right to protection during wartime and the right to protection from economic or sexual exploitation.
The State shall protect children from all kinds of labour that can be detrimental to their education and their schooling, or to their health or their welfare. (Art. 48)

Public Institutions and Services

… The State and the society shall provide women, especially those underprivileged living in rural areas, with opportunities to benefit from assistance for a profession, for medical cares, for their children schooling and for decent living conditions. (Art. 46)

Public Institutions and Services

The health of the people shall be guaranteed. The State shall give full consideration to disease prevention and medical cares. Poor people shall receive free medical consultations in public hospitals, infirmaries and maternities.
The State shall establish infirmaries and maternities in rural areas. (Art. 72)

Public Institutions and Services

The State shall give full consideration for children and mothers, by encouraging the creation of nurseries and by attending to women without support who have many children under their cares. (Art. 73)

Status of the Constitution

Every Khmer citizen shall respect the Constitution and the laws. … (Art. 49)

Status of the Constitution

The present Constitution is the supreme law of the Kingdom of Cambodia.
All the laws and decisions of all the state institutions must be absolutely in conformity with the Constitution. (Art. 150 new)

Status of the Constitution

Laws and normative acts in Cambodia that guarantee the State properties, the rights, the liberties and the legal properties of private persons and that are in conformity with the national interests, shall remain in force until the new texts are made to amend or to abrogate them, except the provisions contrary to the spirit of the present Constitution. (Art. 158 new)

Status of International Law

… The King shall be the guarantor of the national independence, the sovereignty and the territorial integrity of the Kingdom of Cambodia, and the guarantor for the respect of citizens’ rights and freedom, and of international treaties. (Art. 8)

Status of International Law

The Kingdom of Cambodia recognizes and respects human rights as enshrined in the United Nations Charter, the Universal Declaration of Human rights and all the treaties and conventions related to human rights, women’s rights and children’s rights. … (Art. 31)

Status of International Law

The State shall assure the protection of children’s rights as enshrined in the Convention on Children, especially, the right to life, the right to education, the right to protection during wartime and the right to protection from economic or sexual exploitation. … (Art. 48)

Religious Law

… Buddhism is State’s religion. (Art. 43)

Citizenship and Nationality

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មិនអាចត្រូវបានដកសញ្ជាតិ។ ...
ការទទួលសញ្ជាតិខ្មែរត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (មាត្រា ៣៣)

Jurisdiction and Access

ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញមានសមត្ថកិច្ចធានាការពារការគោរព រដ្ឋធម្មនុញ្ញ បកស្រាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ដែលរដ្ឋសភា បានអនុម័ត និង ព្រឹទ្ធសភាបានពិនិត្យចប់សព្វគ្រប់ហើយ។ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញមានសិទ្ធិពិនិត្យ និង សំរេចអំពីករណី វិវាទកម្មទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ និង ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ (មាត្រា ១៣៦ ថ្មី)

Jurisdiction and Access

ព្រះមហាក្សត្រ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រធានរដ្ឋសភា តំណាងរាស្រ្តចំនួនមួយភាគដប់ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ឬ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួយមួយភាគបួន អាចបញ្ជូនច្បាប់ ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តទៅឱ្យក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិនិត្យ មុននឹងច្បាប់នោះត្រូវប្រកាសឱ្យប្រើ។ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង រដ្ឋសភា បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងព្រឹទ្ធសភា និង ច្បាប់រៀបចំអង្គការ ទាំងឡាយ ត្រូវតែបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិនិត្យ មុននឹងប្រកាសឱ្យប្រើ។ … (មាត្រា ១៤០ ថ្មី)

Jurisdiction and Access

ក្រោយពីច្បាប់ណាមួយត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើ ព្រះមហាក្សត្រ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា នាយករដ្ឋមន្ត្រី សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួនមួយភាគបួន តំណាងរាស្ត្រចំនួនមួយភាគដប់ ឬតុលាការ អាចសុំឱ្យក្រុម ប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិនិត្យ អំពីធម្មនុញ្ញភាពនៃច្បាប់នោះ។
ប្រជារាស្ត្រមានសិទ្ធិប្តឹងអំពីធម្មនុញ្ញភាពនៃច្បាប់បាន តាមរយះតំណាងរាស្ត្រ ឬប្រធានរដ្ឋសភា ឬសមាជិក ព្រឹទ្ធសភា ឬប្រធានព្រឹទ្ធសភា ដូចមានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌ ខាងលើ។ (មាត្រា ១៤១ ថ្មី)

Jurisdiction and Access

ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ពិគ្រោះមតិក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ចំពោះ
សេចក្តីស្នើទាំងឡាយដែលសុំធ្វើវិសោធនកម្មលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ (មាត្រា ១៤៣ ថ្មី)

Education

មាតាបិតាមានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមថែរក្សា និង អប់រំកូនឱ្យ ទៅជាពលរដ្ឋល្អ។ … (មាត្រា ៤៧)

Education

រដ្ឋត្រូវការពារ និង លើកស្ទួយសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុង ការទទួលការអប់រំ ប្រកបដោយគុណភាពនៅគ្រប់កម្រិត និង ត្រូវចាត់វិធានការគ្រប់បែបយ៉ាងជាជំហានៗ ដើម្បីឱ្យ ការអប់រំនេះ បានទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។ … (មាត្រា ៦៥)

Education

រដ្ឋកសាងប្រព័ន្ធអប់រំមួយពេញលេញ និង ឯកភាពនៅ ទូទាំងប្រទេស ដែលធានាឱ្យបាននូវគោលការណ៍សេរីភាព ខាងសិក្សាធិការ និង គោលការណ៍សមភាពក្នុងការអប់រំ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានភ័ព្វសំណាងគ្រប់គ្រាន់ស្មើ គ្នាក្នុងការកសាងជីវិត។ (មាត្រា ៦៦)

Education

រដ្ឋផ្តល់កិច្ចការអប់រំផ្នែកបឋម និង មធ្យមសិក្សា នៅ សាលារៀនសាធារណៈ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបដោយ ឥតបង់ថ្លៃ។
ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបានទទួលការអប់រំយ៉ាងតិច ប្រាំបួនឆ្នាំ។ ... (មាត្រា ៦៨)

Employment Rights and Protection

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិជ្រើសរើសមុខរបរ សមស្របតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន តាមសេចក្តីត្រូវការរបស់ សង្គម។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិទទួលប្រាក់បំណាច់ ស្មើគ្នាចំពោះការងារដូចគ្នា។
ការងារមេផ្ទះមានតម្លៃស្មើគ្នានឹងកម្រៃដែលបានមកពី ការងារធ្វើនៅក្រៅផ្ទះ។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិទទួលការធានា រ៉ាប់រងសង្គម និងអត្ថប្រយោជន៍ខាងសង្គមកិច្ចដែលមាន ចែងក្នុងច្បាប់។ ... (មាត្រា ៣៦)

Employment Rights and Protection

... ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យមានការបញ្ឈប់នារីពីការងារ ដោយ មូលហេតុមានគភ៌។ នារីមានសិទ្ធិឈប់សំរាកនៅពេល សំរាលកូនដោយទទួលប្រាក់បៀវត្ស និងដោយមានការ ធានារក្សាសិទ្ធិអតីតភាពក្នុងការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍ សង្គមផ្សេងៗទៀត។
រដ្ឋ និង សង្គមយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈឱ្យនារី ជាពិសេសនារីនៅជនបទដែលគ្មានទីពឹងបានទទួលការ ឧបត្ថម្ភដើម្បីមានមុខរបរ មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ ឱ្យកូន ទៅរៀន និងមានជីវភាពរស់នៅសមរម្យ។ (មាត្រា ៤៦)

Employment Rights and Protection

រដ្ឋចាត់ចែងឱ្យមានរបបសន្តិសុខសង្គមដល់កម្មករ និង និយោជិត។ (មាត្រា ៧៥)

Equality and Non-Discrimination

... ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានភាពស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ មានសិទ្ធិ សេរីភាព និង ករណីយកិច្ចដូចគ្នាទាំងអស់ ដោយឥត ប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿសាសនា និន្នាការនយោបាយ ដើមកំណើតជាតិ ឋានៈសង្គម ធនធាន ឬ សា្ថនភាពឯទៀតឡើយ។ ... (មាត្រា ៣១)

Equality and Non-Discrimination

ការរើសអើងគ្រប់ប្រភេទ ប្រឆាំងនឹងស្រី្តភេទ ត្រូវបំបាត់ ចោល។ ...
បុរសនិងស្ត្រីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាពិសេសក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងគ្រួសារ ... (មាត្រា ៤៥)

Obligations of the State

... ធានាសិទ្ធិមនុស្ស គោរពច្បាប់ ទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចំពោះវាសនាអនាគតជាតិ ឱ្យបានឈានឡើងរីកចម្រើន លូតលាស់ សម្បូររុងរឿងជានិច្ចនិរន្តរ៍។ ...
(បុព្វកថា)

Obligations of the State

... ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាអ្នកធានាឯករាជ្យជាតិ អធិបតេយ្យ និង បូរណភាពទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់ជាអ្នកធានាការគោរពសិទ្ធិ និង សេរីភាពរបស់ប្រជា ពលរដ្ឋ និង ការគោរពសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ។ (មាត្រា ៨)

Obligations of the State

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់ និង គោរពសិទ្ធិ មនុស្សដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស និង កតិកាសញ្ញា ព្រមទាំងអនុសញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងទៅនឹង សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិនារី និង សិទ្ធិកុមារ។ ... (មាត្រា ៣១)

Obligations of Private Parties

... ការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនត្រូវ ឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ សេរីភាពអ្នកដទៃឡើយ។ ការប្រើសិទ្ធិ សេរីភាពនេះ ត្រូវប្រព្រឹត្តតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (មាត្រា ៣១)

Judicial Protection

… អំណាចតុលាការ ធានារក្សាអនាគតិ និង ការពារសិទ្ធិ សេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ... (មាត្រា ១២៨ ថ្មី)

Limitations and/or Derogations

... ការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនត្រូវ ឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ សេរីភាពអ្នកដទៃឡើយ។ ការប្រើសិទ្ធិ សេរីភាពនេះ ត្រូវប្រព្រឹត្តតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (មាត្រា ៣១)

Marriage and Family Life

…ការងារមេផ្ទះមានតម្លៃស្មើគ្នានឹងកម្រៃដែលបានមកពី ការងារធ្វើនៅក្រៅផ្ទះ។ ... (មាត្រា ៣៦)

Marriage and Family Life

... បុរសនិងស្ត្រីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាពិសេសក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងគ្រួសារ។
អាពាហ៍ពិពាហ៍ ត្រូវធ្វើតាមលក្ខខ័ណ្ឌដែលមានចែងក្នុង ច្បាប់ និងតាមគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត ប្តីមួយ ប្រពន្ធមួយ។ (មាត្រា ៤៥)

Marriage and Family Life

... ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យមានការបញ្ឈប់នារីពីការងារ ដោយ មូលហេតុមានគភ៌។ នារីមានសិទ្ធិឈប់សំរាកនៅពេល សំរាលកូនដោយទទួលប្រាក់បៀវត្ស និងដោយមានការ ធានារក្សាសិទ្ធិអតីតភាពក្នុងការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍ សង្គមផ្សេងៗទៀត។ រដ្ឋ និង សង្គមយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈឱ្យនារី ជាពិសេសនារីនៅជនបទដែលគ្មានទីពឹងបានទទួលការ ឧបត្ថម្ភដើម្បីមានមុខរបរ មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ ឱ្យកូន ទៅរៀន និងមានជីវភាពរស់នៅសមរម្យ។ (មាត្រា ៤៦)

Marriage and Family Life

មាតាបិតាមានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមថែរក្សា និង អប់រំកូនឱ្យ ទៅជាពលរដ្ឋល្អ។
កូនមានករណីយកិច្ចចិញ្ចឹម និង បីបាច់ថែរក្សាមាតាបិតា ដែលចាស់ជរា តាមទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។ (មាត្រា ៤៧)

Marriage and Family Life

រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ និង មាតា។ រដ្ឋរៀបចំ ឱ្យមានទារកដ្ឋាន និង ជួយឧបត្ថម្ភនារីដែលមានកូនច្រើន ក្នុងបន្ទុក ហើយឥតទីពឹង។ (មាត្រា ៧៣)

Participation in Public Life and Institutions

ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំមានព្រះរាជសិទ្ធិ ធ្វើនយោបាយ ទទួលតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋ ឬជាអ្នកដឹកនាំ រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទទួលតួនាទីរដ្ឋបាល ឬនយោបាយ ឡើយ។
ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទុកព្រះរាជកាយពល បំពេញព្រះរាជភារៈបម្រើប្រយោជន៍ សង្គម មនុស្សធម៌ សាសនា និង ជួយព្រះមហាក្សត្រក្នុងព្រះរាជកាតព្វកិច្វ ផ្នែកពិធីការ និង ការទូត។ (មាត្រា ១៦)

Participation in Public Life and Institutions

ប្រជាពលដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។ ... (មាត្រា ៣៥)

Participation in Public Life and Institutions

សមាជជាតិបើកឱ្យប្រជារាស្ត្រជ្រាបដោយផ្ទាល់ អំពី កិច្ចការផ្សេងៗដែលជាប្រយោជន៍ជាតិ និងលើកបញ្ហា និង សំណូមពរជូនរដ្ឋអំណាចដោះស្រាយ។ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិទៅចូលរួមក្នុង សមាជជាតិ។ (មាត្រា ១៤៧ ថ្មី)

Political Rights and Association

ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំមានព្រះរាជសិទ្ធិ ធ្វើនយោបាយ ទទួលតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋ ឬជាអ្នកដឹកនាំ រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទទួលតួនាទីរដ្ឋបាល ឬនយោបាយ ឡើយ។
ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទុកព្រះរាជកាយពល បំពេញព្រះរាជភារៈបម្រើប្រយោជន៍ សង្គម មនុស្សធម៌ សាសនា និង ជួយព្រះមហាក្សត្រក្នុងព្រះរាជកាតព្វកិច្វ ផ្នែកពិធីការ និង ការទូត។ (មាត្រា ១៦)

Political Rights and Association

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងអាច ឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ១៨ ឆ្នាំ មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត។ ...
បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និង សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យ គេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត។ (មាត្រា ៣៤ ថ្មី)

Political Rights and Association

ប្រជាពលដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។ ... (មាត្រា ៣៥)

Political Rights and Association

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសិទ្ធិបង្កើតសមាគម និង គណបក្ស នយោបាយ។ សិទ្ធិនេះត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងឡាយ អាចចូលរួមក្នុងអង្គការ មហាជន ជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ការពារសមិទ្ធផលជាតិ និង សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ (មាត្រា ៤២)

Head of State

ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ទ្រង់គ្រងរាជសម្បត្តិ ប៉ុន្តែទ្រង់មិនកាន់ អំណាចឡើយ។
ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋមួយជីវិត។ ... (មាត្រា៧)

Head of State

របបរាជានិយមកម្ពុជា ជារបបជ្រើសតាំង។
ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ឥតមានព្រះរាជអំណាចចាត់តាំង ព្រះរជ្ជទាយាទសម្រាប់គ្រងរាជសម្បត្តិឡើយ។ ... (មាត្រា ១0)

Head of State

ត្រូវបានជ្រើសរើសជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា សមាជិកនៃព្រះរាជវង្សានុវង្សខ្មែរ ដែលមាន ព្រះជន្មាយុយ៉ាងតិច ៣០ ព្រះវស្សា ហើយដែលជាព្រះរាជ បច្ឆាញាតិនៃព្រះមហាក្សត្រ អង្គឌួង ឬព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម ឬក៏ព្រះមហាក្សត្រ ស៊ីសុវត្ថិ ។ ... (មាត្រា ១៤)

Government

ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់តែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង ទ្រង់ តែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី តាមបែបបទដែលមានចែងក្នុង មាត្រា១១៩ ថ្មី។ ... (មាត្រា ១៩ ថ្មី)

Government

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីជារាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
គណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្រ្តីមួយរូប អមដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ព្រមទាំងមានទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី និង រដ្ឋលេខាធិការជាសមាជិក ។ (មាត្រា ១១៨ ថ្មី)

Government

តាមសេចក្តីស្នើពីប្រធាន ដោយមានមតិឯកភាពពី អនុប្រធានទាំងពីរនៃរដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចាត់តាំង វរជនមួយរូប ក្នុងចំណោមតំណាងរាស្រ្តនៃគណបក្ស ដែលឈ្នះឆ្នោត ឱ្យបង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាល ។ វរជនដែលត្រូវ បានចាត់តាំងនេះ នាំសហការីដែលជាតំណាងរាស្ត្រ ឬជាសមាជិកគណបក្សតំណាងនៅក្នុងរដ្ឋសភា ដែលផ្គូរផ្គង ឱ្យកាន់តំណែងផ្សេងៗក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលទៅសុំសេចក្តី
ទុកចិត្តពីរដ្ឋសភា ។ កាលបើរដ្ឋសភាបានបោះឆ្នោតទុកចិត្ត ហើយនោះ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចេញព្រះរាជក្រឹត្យ តែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំងមូល។ ... (មាត្រា ១១៩ ថ្មី)

Legislature

... ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ២៥ឆ្នាំ អាចឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជា តំណាងរាស្ត្រ។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ៤០ឆ្នាំ អាចឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជា
សមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ ...
បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និង សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យ គេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត។ (មាត្រា ៣៤ ថ្មី)

Legislature

រដ្ឋសភាមានសមាជិកជាតំណាងរាស្រ្តយ៉ាងតិច ១២០រូប។ តំណាងរាស្ត្រ ត្រូវជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតជាសកល ដោយសេរី ដោយស្មើភាព ដោយចំពោះ និង តាមវិធី ជ្រើសរើសឆ្នោតជាសម្ងាត់។ តំណាងរាស្ត្រអាចឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតសាជាថ្មីបាន។ អ្នកដែលមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ គឺជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត មានអាយុយ៉ាងតិច ២៥ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិជាខ្មែរ តាំងពីកំណើត។ អង្គការរៀបចំការបោះឆ្នោត បែបបទ និង ការប្រព្រឹត្តទៅ នៃការបោះឆ្នោតត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត ។ (មាត្រា ៧៦)

Legislature

ព្រឹទ្ធសភាជាអង្គការដែលមានអំណាចនីតិបញ្ញត្តិ ហើយ បំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនដូចបានកំណត់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង ច្បាប់ជាធរមាន ។ ព្រឹទ្ធសភាមានចំនួនសមាជិកយ៉ាងច្រើន ស្មើនឹងពាក់ កណ្តាលនៃចំនួនសមាជិករដ្ឋសភាទាំងមូល។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាត្រូវចាត់តាំងខ្លះ និង ត្រូវជ្រើសតាំង ដោយការបោះឆ្នោតអសកលខ្លះ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាចត្រូវបានចាត់តាំង និង ជ្រើសតាំង សាជាថ្មីបាន ។ អ្នកដែលមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន ព្រឹទ្ធសភា គឺជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមាន សិទ្ធិបោះឆ្នោត មានអាយុយ៉ាងតិច ៤០ ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិ ខ្មែរតាំងពីកំណើត។ ។ (មាត្រា ៩៩ ថ្មី)

Legislature

សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ២រូប ត្រូវបានចាត់តាំងដោយ ព្រះមហាក្សត្រ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ២រូប ត្រូវបានរដ្ឋសភាជ្រើស តាំងតាមមតិភាគច្រើនដោយប្រៀប។ រីឯសមាជិកព្រឹទ្ធសភាឯទៀតត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយ ការបោះឆ្នោតអសកល។ (មាត្រា ១០០ ថ្មី)

Legislature

ការរៀបចំបែបបទ និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការចាត់តាំង និង ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ព្រមទាំង ការកំណត់អំពីអ្នកបោះឆ្នោត អង្គបោះឆ្នោត និង មណ្ឌល បោះឆ្នោត ត្រូវចែងក្នុងច្បាប់មួយ ។ (មាត្រា ១០១ ថ្មី)

Property, Inheritance and Land Tenure

ជនណាក៏ដោយ ទោះជាបុគ្គលក្តី ជាសមូហភាពក្តី មាន សិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ។ មានតែរូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល ដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរទេ ទើបមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ លើដីធ្លី។ កម្មសិទ្ធិឯកជនស្របច្បាប់ ឋិតនៅក្រោមការគាំពារនៃ ច្បាប់។ ... (មាត្រា ៤៤)

Property, Inheritance and Land Tenure

... ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទត្រូវគោរពទ្រព្យសម្បត្តិ សាធារណៈ និង កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ឯកជន។ (មាត្រា ៥០)

Protection from Violence

ជនគ្រប់រូប មានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត មានសេរីភាពនិង មានសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន។ ... (មាត្រា ៣២)

Protection from Violence

ច្បាប់រ៉ាប់រងមិនឱ្យមានការរំលោភបំពានលើរូបរាងកាយ បុគ្គលណាមួយឡើយ។
ច្បាប់ការពារជីវិត កិត្តិយស និង សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ ប្រជាពលរដ្ឋ។ ...
ការទទួលសារភាពដែលកើតឡើងពីការបង្ខិតបង្ខំតាម ផ្លូវកាយក្តី តាមផ្លូវចិត្តក្តី មិនត្រូវទុកជាភស្តុតាងនៃ ពិរុទ្ធភាពទេ។ ... (មាត្រា ៣៨)

Protection from Violence

... ការធ្វើអាជីវកម្មលើការងាររបស់ស្ត្រី ត្រូវហាមឃាត់។ ... (មាត្រា ៤៥)

Protection from Violence

អំពើលក់ដូរមនុស្ស អំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្នែកពេស្យាកម្ម និង អំពើអាសអាភាស ដែលប៉ះពាល់ដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ
របស់នារី ត្រូវហាមឃាត់។ ... (មាត្រា ៤៦)

Protection from Violence

រដ្ឋធានារក្សាការពារសិទ្ធិរបស់កុមារ ដែលមានចែងក្នុង អនុសញ្ញាស្តីពីកុមារ ជាពិសេសសិទ្ធិមានជីវិតរស់នៅ សិទ្ធិ ទទួលការអប់រំរៀនសូត្រ សិទ្ធិត្រូវបានទទួលការគាំពារក្នុង ស្ថានការណ៍មានសង្រ្គាម និង ការការពារប្រឆាំងនឹង អាជីវកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ឬកាមគុណលើកុមារ។ រដ្ឋគាំពារប្រឆាំងនឹងការងារទាំងឡាយ ដែលអាចធ្វើឱ្យ ខូចដល់ការអប់រំ និង ការរៀនសូត្ររបស់កុមារ ឬដែលនាំ
ឱ្យអន្តរាយដល់សុខភាព ឬសុខុមាលភាពរបស់កុមារ។ (មាត្រា ៤៨)

Public Institutions and Services

... រដ្ឋ និង សង្គមយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈឱ្យនារី ជាពិសេសនារីនៅជនបទដែលគ្មានទីពឹងបានទទួលការ ឧបត្ថម្ភដើម្បីមានមុខរបរ មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ ឱ្យកូន ទៅរៀន និងមានជីវភាពរស់នៅសមរម្យ។ (មាត្រា ៤៦)

Public Institutions and Services

សុខភាពរបស់ប្រជារាស្ត្រត្រូវបានធានា ។ រដ្ឋយកចិត្តទុក ដាក់ដល់ការការពារជំងឺ និង ព្យាបាលជំងឺ ។ ប្រជារាស្ត្រ ក្រីក្រត្រូវបានទទួលការពិនិត្យរោគដោយឥតបង់ថ្លៃនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ គិលានដ្ឋាន និងមន្ទីរសម្ភពសាធារណៈ។
រដ្ឋរៀបចំឱ្យមានគិលានដ្ឋាន និងមន្ទីរសម្ភពដល់ជនបទ។ (មាត្រា ៧២)

Public Institutions and Services

រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ និង មាតា។ រដ្ឋរៀបចំ ឱ្យមានទារកដ្ឋាន និង ជួយឧបត្ថម្ភនារីដែលមានកូនច្រើន ក្នុងបន្ទុក ហើយឥតទីពឹង។ (មាត្រា ៧៣)

Status of the Constitution

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបត្រូវគោរពរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង គោរព ច្បាប់។ ... (មាត្រា ៤៩)

Status of the Constitution

រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះជាច្បាប់កំពូលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ច្បាប់ និង សេចក្តីសម្រេចទាំងឡាយនៃស្ថាប័ននានា
របស់រដ្ឋ ត្រូវស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាដាច់ខាត។ (មាត្រា ១៥០ ថ្មី)

Status of the Constitution

ច្បាប់ និង លិខិតបទដ្ឋានទាំងអស់នៅកម្ពុជា ដែលធានា ការពារបាននូវទ្រព្យស ម្បត្តិរដ្ឋ សិទ្ធិ សេរីភាព និង ទ្រព្យសម្បត្តិត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់របស់បុគ្គល និងដែលសមស្របនឹងប្រយោជន៍ជាតិ ត្រូវមានអានុភាព អនុវត្តបន្តទៅមុខទៀត រហូតដល់មានអត្ថបទថ្មីមកកែប្រែ ឬលុបចោល លើកលែងតែបទប្បញ្ញត្តិណាដែលផ្ទុយនឹងស្មារតីនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ។ (មាត្រា ១៥៨ ថ្មី)

Status of International Law

... ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាអ្នកធានាឯករាជ្យជាតិ អធិបតេយ្យ និង បូរណភាពទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់ជាអ្នកធានាការគោរពសិទ្ធិ និង សេរីភាពរបស់ប្រជា ពលរដ្ឋ និង ការគោរពសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ។ (មាត្រា ៨)

Status of International Law

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់ និង គោរពសិទ្ធិ មនុស្សដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស និង កតិកាសញ្ញា ព្រមទាំងអនុសញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងទៅនឹង សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិនារី និង សិទ្ធិកុមារ។ ... (មាត្រា ៣១)

Status of International Law

រដ្ឋធានារក្សាការពារសិទ្ធិរបស់កុមារ ដែលមានចែងក្នុង អនុសញ្ញាស្តីពីកុមារ ជាពិសេសសិទ្ធិមានជីវិតរស់នៅ សិទ្ធិ ទទួលការអប់រំរៀនសូត្រ សិទ្ធិត្រូវបានទទួលការគាំពារក្នុង ស្ថានការណ៍មានសង្រ្គាម និង ការការពារប្រឆាំងនឹង អាជីវកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ឬកាមគុណលើកុមារ។ ... (មាត្រា ៤៨)

Religious Law

... ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ។ (មាត្រា ៤៣)

Citizenship and Nationality

English

Khmer citizen shall not be deprived of his/her nationality, …
The acquisition of Khmer nationality shall be determined by law. (Art. 33)

Khmer

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មិនអាចត្រូវបានដកសញ្ជាតិ។ ...
ការទទួលសញ្ជាតិខ្មែរត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (មាត្រា ៣៣)

Jurisdiction and Access

English

The Constitutional Council shall have the competence to guarantee the respect of the Constitution, to interpret the Constitution and the Laws adopted by the National Assembly and definitively reviewed by the Senate.
The Constitutional Council has the right to examine and to decide on litigations related to the elections of the Members of the National Assembly and to the elections of the Senators. (Art. 136 new)

Khmer

ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញមានសមត្ថកិច្ចធានាការពារការគោរព រដ្ឋធម្មនុញ្ញ បកស្រាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ដែលរដ្ឋសភា បានអនុម័ត និង ព្រឹទ្ធសភាបានពិនិត្យចប់សព្វគ្រប់ហើយ។ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញមានសិទ្ធិពិនិត្យ និង សំរេចអំពីករណី វិវាទកម្មទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ និង ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ (មាត្រា ១៣៦ ថ្មី)

Jurisdiction and Access

English

The King, the Prime Minister, the President of the National Assembly or one-tenth of the National Assembly’s Members, the President of the Senate or one-fourth of the Senators, may send the laws adopted by the National Assembly to the Constitutional Council for examination before their promulgation. The rules of procedure of the National Assembly, the rules of procedure of the Senate and the organic laws must be sent to the Constitutional Council for examination before their promulgation. … (Art. 140 new)

Khmer

ព្រះមហាក្សត្រ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រធានរដ្ឋសភា តំណាងរាស្រ្តចំនួនមួយភាគដប់ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ឬ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួយមួយភាគបួន អាចបញ្ជូនច្បាប់ ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តទៅឱ្យក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិនិត្យ មុននឹងច្បាប់នោះត្រូវប្រកាសឱ្យប្រើ។ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង រដ្ឋសភា បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងព្រឹទ្ធសភា និង ច្បាប់រៀបចំអង្គការ ទាំងឡាយ ត្រូវតែបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិនិត្យ មុននឹងប្រកាសឱ្យប្រើ។ … (មាត្រា ១៤០ ថ្មី)

Jurisdiction and Access

English

After a law has been promulgated, the King, the President of the Senate, the President of the National Assembly, the Prime Minister, one-fourth of the Senators, one tenth of the National Assembly’s Members, or the Courts can request the Constitutional Council to examine the constitutionality of that law.
Any citizen has the right to raise the unconstitutionality of the laws through the intermediary of the National Assembly’s Members or that of the President of the National Assembly or of the Senators or of the President of the Senate, as provided in the aforementioned paragraph. (Art. 141 new)

Khmer

ក្រោយពីច្បាប់ណាមួយត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើ ព្រះមហាក្សត្រ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា នាយករដ្ឋមន្ត្រី សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួនមួយភាគបួន តំណាងរាស្ត្រចំនួនមួយភាគដប់ ឬតុលាការ អាចសុំឱ្យក្រុម ប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិនិត្យ អំពីធម្មនុញ្ញភាពនៃច្បាប់នោះ។
ប្រជារាស្ត្រមានសិទ្ធិប្តឹងអំពីធម្មនុញ្ញភាពនៃច្បាប់បាន តាមរយះតំណាងរាស្ត្រ ឬប្រធានរដ្ឋសភា ឬសមាជិក ព្រឹទ្ធសភា ឬប្រធានព្រឹទ្ធសភា ដូចមានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌ ខាងលើ។ (មាត្រា ១៤១ ថ្មី)

Jurisdiction and Access

English

The King consults the Constitutional Council on any proposal aiming at amending the Constitution. (Art. 143 new)

Khmer

ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ពិគ្រោះមតិក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ចំពោះ
សេចក្តីស្នើទាំងឡាយដែលសុំធ្វើវិសោធនកម្មលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ (មាត្រា ១៤៣ ថ្មី)

Education

English

Mother and father shall have the obligation to take care of their children, to bring them up and to educate them in order to become good citizens. … (Art. 47)

Khmer

មាតាបិតាមានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមថែរក្សា និង អប់រំកូនឱ្យ ទៅជាពលរដ្ឋល្អ។ … (មាត្រា ៤៧)

Education

English

The State shall protect and promote the right of the citizen to a quality education at all levels and shall take every measure to progressively make this education available to all the citizens. … (Art. 65)

Khmer

រដ្ឋត្រូវការពារ និង លើកស្ទួយសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុង ការទទួលការអប់រំ ប្រកបដោយគុណភាពនៅគ្រប់កម្រិត និង ត្រូវចាត់វិធានការគ្រប់បែបយ៉ាងជាជំហានៗ ដើម្បីឱ្យ ការអប់រំនេះ បានទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។ … (មាត្រា ៦៥)

Education

English

The State shall establish a comprehensive and unified system of education throughout the country, capable of guaranteeing the principles of freedom of education and equal access to schooling, in order to offer each citizen the equal opportunity for the betterment of his/her living conditions. (Art. 66)

Khmer

រដ្ឋកសាងប្រព័ន្ធអប់រំមួយពេញលេញ និង ឯកភាពនៅ ទូទាំងប្រទេស ដែលធានាឱ្យបាននូវគោលការណ៍សេរីភាព ខាងសិក្សាធិការ និង គោលការណ៍សមភាពក្នុងការអប់រំ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានភ័ព្វសំណាងគ្រប់គ្រាន់ស្មើ គ្នាក្នុងការកសាងជីវិត។ (មាត្រា ៦៦)

Education

English

The State shall ensure for all citizens free primary and secondary education at public schools.
Citizens shall receive schooling for at least nine years. … (Art. 68)

Khmer

រដ្ឋផ្តល់កិច្ចការអប់រំផ្នែកបឋម និង មធ្យមសិក្សា នៅ សាលារៀនសាធារណៈ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបដោយ ឥតបង់ថ្លៃ។
ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបានទទួលការអប់រំយ៉ាងតិច ប្រាំបួនឆ្នាំ។ ... (មាត្រា ៦៨)

Employment Rights and Protection

English

Khmer citizens of both sexes have the right to choose any employment according to their ability and to the needs of the society.
Khmer citizens of both sexes shall receive equal pay for equal work.
The work of housewife at home shall have equal value as the remunerated work done outside the home.
Khmer citizens of both sexes shall have the right to enjoy social security and other social benefits as determined by law. … (Art. 36)

Khmer

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិជ្រើសរើសមុខរបរ សមស្របតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន តាមសេចក្តីត្រូវការរបស់ សង្គម។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិទទួលប្រាក់បំណាច់ ស្មើគ្នាចំពោះការងារដូចគ្នា។
ការងារមេផ្ទះមានតម្លៃស្មើគ្នានឹងកម្រៃដែលបានមកពី ការងារធ្វើនៅក្រៅផ្ទះ។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិទទួលការធានា រ៉ាប់រងសង្គម និងអត្ថប្រយោជន៍ខាងសង្គមកិច្ចដែលមាន ចែងក្នុងច្បាប់។ ... (មាត្រា ៣៦)

Employment Rights and Protection

English

… The dismissal of woman worker for reason of pregnancy shall be prohibited. Woman shall have the right to take maternity leave with full pay and with guarantee of her seniority in employment and of other social benefits.
The State and the society shall provide women, especially those underprivileged living in rural areas, with opportunities to benefit from assistance for a profession, for medical cares, for their children schooling and for decent living conditions. (Art. 46)

Khmer

... ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យមានការបញ្ឈប់នារីពីការងារ ដោយ មូលហេតុមានគភ៌។ នារីមានសិទ្ធិឈប់សំរាកនៅពេល សំរាលកូនដោយទទួលប្រាក់បៀវត្ស និងដោយមានការ ធានារក្សាសិទ្ធិអតីតភាពក្នុងការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍ សង្គមផ្សេងៗទៀត។
រដ្ឋ និង សង្គមយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈឱ្យនារី ជាពិសេសនារីនៅជនបទដែលគ្មានទីពឹងបានទទួលការ ឧបត្ថម្ភដើម្បីមានមុខរបរ មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ ឱ្យកូន ទៅរៀន និងមានជីវភាពរស់នៅសមរម្យ។ (មាត្រា ៤៦)

Employment Rights and Protection

English

The State shall establish a social security regime for workers and employees. (Art. 75)

Khmer

រដ្ឋចាត់ចែងឱ្យមានរបបសន្តិសុខសង្គមដល់កម្មករ និង និយោជិត។ (មាត្រា ៧៥)

Equality and Non-Discrimination

English

… Khmer citizens are equal before the law, enjoying the same rights, liberties and duties regardless of race, color, sex, language, beliefs, religions, political tendencies, birth origin, social status, wealth or other situations. … (Art. 31)

Khmer

... ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានភាពស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ មានសិទ្ធិ សេរីភាព និង ករណីយកិច្ចដូចគ្នាទាំងអស់ ដោយឥត ប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿសាសនា និន្នាការនយោបាយ ដើមកំណើតជាតិ ឋានៈសង្គម ធនធាន ឬ សា្ថនភាពឯទៀតឡើយ។ ... (មាត្រា ៣១)

Equality and Non-Discrimination

English

All forms of discrimination against women shall be abolished. …
Men and women have equal rights in all fields, especially with respect to those of marriage and family. … (Art. 45)

Khmer

ការរើសអើងគ្រប់ប្រភេទ ប្រឆាំងនឹងស្រី្តភេទ ត្រូវបំបាត់ ចោល។ ...
បុរសនិងស្ត្រីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាពិសេសក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងគ្រួសារ ... (មាត្រា ៤៥)

Obligations of the State

English

… to guarantee human rights, to ensure the respect of law, to be highly responsible for the destiny of the nation forever evolving toward progress, development and prosperity. …
(Preamble)

Khmer

... ធានាសិទ្ធិមនុស្ស គោរពច្បាប់ ទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចំពោះវាសនាអនាគតជាតិ ឱ្យបានឈានឡើងរីកចម្រើន លូតលាស់ សម្បូររុងរឿងជានិច្ចនិរន្តរ៍។ ...
(បុព្វកថា)

Obligations of the State

English

… The King shall be the guarantor of the national independence, the sovereignty and the territorial integrity of the Kingdom of Cambodia, and the guarantor for the respect of citizens’ rights and freedom, and of international treaties. (Art. 8)

Khmer

... ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាអ្នកធានាឯករាជ្យជាតិ អធិបតេយ្យ និង បូរណភាពទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់ជាអ្នកធានាការគោរពសិទ្ធិ និង សេរីភាពរបស់ប្រជា ពលរដ្ឋ និង ការគោរពសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ។ (មាត្រា ៨)

Obligations of the State

English

The Kingdom of Cambodia recognizes and respects human rights as enshrined in the United Nations Charter, the Universal Declaration of Human rights and all the treaties and conventions related to human rights, women’s rights and children’s rights. … (Art. 31)

Khmer

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់ និង គោរពសិទ្ធិ មនុស្សដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស និង កតិកាសញ្ញា ព្រមទាំងអនុសញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងទៅនឹង សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិនារី និង សិទ្ធិកុមារ។ ... (មាត្រា ៣១)

Obligations of Private Parties

English

… The exercise of personal rights and liberties by any individual shall not adversely affect the rights and freedom of others. The exercise of such rights and liberties shall be in accordance with the law. (Art. 31)

Khmer

... ការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនត្រូវ ឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ សេរីភាពអ្នកដទៃឡើយ។ ការប្រើសិទ្ធិ សេរីភាពនេះ ត្រូវប្រព្រឹត្តតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (មាត្រា ៣១)

Judicial Protection

English

… The Judicial power is the guarantor of impartiality and the protector of the citizens’ rights and liberties. … (Art. 128 new)

Khmer

… អំណាចតុលាការ ធានារក្សាអនាគតិ និង ការពារសិទ្ធិ សេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ... (មាត្រា ១២៨ ថ្មី)

Limitations and/or Derogations

English

… The exercise of personal rights and liberties by any individual shall not adversely affect the rights and freedom of others. The exercise of such rights and liberties shall be in accordance with the law. (Art. 31)

Khmer

... ការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនត្រូវ ឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ សេរីភាពអ្នកដទៃឡើយ។ ការប្រើសិទ្ធិ សេរីភាពនេះ ត្រូវប្រព្រឹត្តតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌកំណត់ក្នុងច្បាប់។ (មាត្រា ៣១)

Marriage and Family Life

English

…The work of housewife at home shall have equal value as the remunerated work done outside the home. … (Art. 36)

Khmer

…ការងារមេផ្ទះមានតម្លៃស្មើគ្នានឹងកម្រៃដែលបានមកពី ការងារធ្វើនៅក្រៅផ្ទះ។ ... (មាត្រា ៣៦)

Marriage and Family Life

English

... Men and women have equal rights in all fields, especially with respect to those of marriage and family.
Marriage shall be done according to the conditions set by the law and based on the principles of mutual consent and monogamy. (Art. 45)

Khmer

... បុរសនិងស្ត្រីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាពិសេសក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងគ្រួសារ។
អាពាហ៍ពិពាហ៍ ត្រូវធ្វើតាមលក្ខខ័ណ្ឌដែលមានចែងក្នុង ច្បាប់ និងតាមគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត ប្តីមួយ ប្រពន្ធមួយ។ (មាត្រា ៤៥)

Marriage and Family Life

English

… The dismissal of woman worker for reason of pregnancy shall be prohibited. Woman shall have the right to take maternity leave with full pay and with guarantee of her seniority in employment and of other social benefits.
The State and the society shall provide women, especially those underprivileged living in rural areas, with opportunities to benefit from assistance for a profession, for medical cares, for their children schooling and for decent living conditions. (Art. 46)

Khmer

... ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យមានការបញ្ឈប់នារីពីការងារ ដោយ មូលហេតុមានគភ៌។ នារីមានសិទ្ធិឈប់សំរាកនៅពេល សំរាលកូនដោយទទួលប្រាក់បៀវត្ស និងដោយមានការ ធានារក្សាសិទ្ធិអតីតភាពក្នុងការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍ សង្គមផ្សេងៗទៀត។ រដ្ឋ និង សង្គមយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈឱ្យនារី ជាពិសេសនារីនៅជនបទដែលគ្មានទីពឹងបានទទួលការ ឧបត្ថម្ភដើម្បីមានមុខរបរ មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ ឱ្យកូន ទៅរៀន និងមានជីវភាពរស់នៅសមរម្យ។ (មាត្រា ៤៦)

Marriage and Family Life

English

Mother and father shall have the obligation to take care of their children, to bring them up and to educate them in order to become good citizens.
Children shall have the duty to attend to the needs of their aged parents and to take good care of them in accordance with Khmer custom. (Art. 47)

Khmer

មាតាបិតាមានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមថែរក្សា និង អប់រំកូនឱ្យ ទៅជាពលរដ្ឋល្អ។
កូនមានករណីយកិច្ចចិញ្ចឹម និង បីបាច់ថែរក្សាមាតាបិតា ដែលចាស់ជរា តាមទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។ (មាត្រា ៤៧)

Marriage and Family Life

English

The State shall give full consideration for children and mothers, by encouraging the creation of nurseries and by attending to women without support who have many children under their cares. (Art. 73)

Khmer

រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ និង មាតា។ រដ្ឋរៀបចំ ឱ្យមានទារកដ្ឋាន និង ជួយឧបត្ថម្ភនារីដែលមានកូនច្រើន ក្នុងបន្ទុក ហើយឥតទីពឹង។ (មាត្រា ៧៣)

Participation in Public Life and Institutions

English

The Queen of Cambodia shall have no right to engage in politics, to assume a leading function in State or Government affairs, or to assume an administrative or political role.
The Queen of Cambodia shall devote herself in tasks of social, humanitarian, religious interests, and assist the King in protocol and diplomatic obligations. (Art. 16)

Khmer

ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំមានព្រះរាជសិទ្ធិ ធ្វើនយោបាយ ទទួលតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋ ឬជាអ្នកដឹកនាំ រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទទួលតួនាទីរដ្ឋបាល ឬនយោបាយ ឡើយ។
ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទុកព្រះរាជកាយពល បំពេញព្រះរាជភារៈបម្រើប្រយោជន៍ សង្គម មនុស្សធម៌ សាសនា និង ជួយព្រះមហាក្សត្រក្នុងព្រះរាជកាតព្វកិច្វ ផ្នែកពិធីការ និង ការទូត។ (មាត្រា ១៦)

Participation in Public Life and Institutions

English

Khmer citizens of both sexes have the right to participate actively in the political, economic, social and cultural life of the nation. … (Art. 35)

Khmer

ប្រជាពលដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។ ... (មាត្រា ៣៥)

Participation in Public Life and Institutions

English

The National Congress allows the citizens to be directly informed on various affairs of national interest, to raise issues and to submit suggestions to the State authorities for a solution.
Khmer citizens of both sexes have the right to participate in the National Congress. (Art. 147 new)

Khmer

សមាជជាតិបើកឱ្យប្រជារាស្ត្រជ្រាបដោយផ្ទាល់ អំពី កិច្ចការផ្សេងៗដែលជាប្រយោជន៍ជាតិ និងលើកបញ្ហា និង សំណូមពរជូនរដ្ឋអំណាចដោះស្រាយ។ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិទៅចូលរួមក្នុង សមាជជាតិ។ (មាត្រា ១៤៧ ថ្មី)

Political Rights and Association

English

The Queen of Cambodia shall have no right to engage in politics, to assume a leading function in State or Government affairs, or to assume an administrative or political role.
The Queen of Cambodia shall devote herself in tasks of social, humanitarian, religious interests, and assist the King in protocol and diplomatic obligations. (Art. 16)

Khmer

ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំមានព្រះរាជសិទ្ធិ ធ្វើនយោបាយ ទទួលតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋ ឬជាអ្នកដឹកនាំ រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទទួលតួនាទីរដ្ឋបាល ឬនយោបាយ ឡើយ។
ព្រះមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទុកព្រះរាជកាយពល បំពេញព្រះរាជភារៈបម្រើប្រយោជន៍ សង្គម មនុស្សធម៌ សាសនា និង ជួយព្រះមហាក្សត្រក្នុងព្រះរាជកាតព្វកិច្វ ផ្នែកពិធីការ និង ការទូត។ (មាត្រា ១៦)

Political Rights and Association

English

Khmer citizens of both sexes shall enjoy the right to vote and to stand as candidates for the election.
Khmer citizens of both sexes, at least eighteen years old, have the right to vote. …
Provisions restricting the right to vote and the right to stand as candidates for the elections shall be determined by the Electoral Law. (Art. 34 new)

Khmer

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងអាច ឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ១៨ ឆ្នាំ មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត។ ...
បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និង សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យ គេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត។ (មាត្រា ៣៤ ថ្មី)

Political Rights and Association

English

Khmer citizens of both sexes have the right to participate actively in the political, economic, social and cultural life of the nation. … (Art. 35)

Khmer

ប្រជាពលដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង វប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។ ... (មាត្រា ៣៥)

Political Rights and Association

English

Khmer citizens shall have the right to create associations and political parties. This right shall be determined by law.
Khmer citizens may participate in mass organizations meant for mutual assistance, protection of national realizations and social order. (Art. 42)

Khmer

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសិទ្ធិបង្កើតសមាគម និង គណបក្ស នយោបាយ។ សិទ្ធិនេះត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងឡាយ អាចចូលរួមក្នុងអង្គការ មហាជន ជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ការពារសមិទ្ធផលជាតិ និង សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ (មាត្រា ៤២)

Head of State

English

The King of Cambodia shall reign, but not govern.
The King is the Head of State for life. … (Art. 7)

Khmer

ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ទ្រង់គ្រងរាជសម្បត្តិ ប៉ុន្តែទ្រង់មិនកាន់ អំណាចឡើយ។
ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋមួយជីវិត។ ... (មាត្រា៧)

Head of State

English

The Cambodian monarchy is an elective monarchy.
The King can not appoint His heir to the throne. ... (Art. 10)

Khmer

របបរាជានិយមកម្ពុជា ជារបបជ្រើសតាំង។
ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ឥតមានព្រះរាជអំណាចចាត់តាំង ព្រះរជ្ជទាយាទសម្រាប់គ្រងរាជសម្បត្តិឡើយ។ ... (មាត្រា ១0)

Head of State

English

Shall be elected King of Cambodia, a member of the Royal family, aged at least 30 years, descendant of King Ang Duong or of King Norodom or also of King Sisowath. ... (Art. 14)

Khmer

ត្រូវបានជ្រើសរើសជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា សមាជិកនៃព្រះរាជវង្សានុវង្សខ្មែរ ដែលមាន ព្រះជន្មាយុយ៉ាងតិច ៣០ ព្រះវស្សា ហើយដែលជាព្រះរាជ បច្ឆាញាតិនៃព្រះមហាក្សត្រ អង្គឌួង ឬព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម ឬក៏ព្រះមហាក្សត្រ ស៊ីសុវត្ថិ ។ ... (មាត្រា ១៤)

Government

English

The King shall appoint the Prime Minister and the Council of Ministers in accordance with the procedures stipulated in Article 119 new. ... (Art. 19 new)

Khmer

ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់តែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង ទ្រង់ តែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី តាមបែបបទដែលមានចែងក្នុង មាត្រា១១៩ ថ្មី។ ... (មាត្រា ១៩ ថ្មី)

Government

English

The Council of Ministers is the Royal Government of the Kingdom of Cambodia.
The Council of Ministers shall be headed by a Prime Minister, assisted by Deputy Prime Ministers as well by Senior Ministers, Ministers and Secretaries of State as members. (Art. 118 new)

Khmer

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីជារាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
គណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្រ្តីមួយរូប អមដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ព្រមទាំងមានទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី និង រដ្ឋលេខាធិការជាសមាជិក ។ (មាត្រា ១១៨ ថ្មី)

Government

English

Upon the proposal of the President of the National Assembly in agreement with the two Vice-Presidents, the King assigns a high ranking personality among the Members of National Assembly from the elections winning party, to form the Royal Government. This assigned high ranking personality, accompanied by his collaborators who are Members of the National Assembly or members of the parties represented at the National Assembly and who are in charge of ministerial functions within the Royal Government, solicits the confidence from the National Assembly. Once the National Assembly has voted the confidence, the King signs the Kret appointing the whole Council of Ministers. … (Art. 119 new)

Khmer

តាមសេចក្តីស្នើពីប្រធាន ដោយមានមតិឯកភាពពី អនុប្រធានទាំងពីរនៃរដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចាត់តាំង វរជនមួយរូប ក្នុងចំណោមតំណាងរាស្រ្តនៃគណបក្ស ដែលឈ្នះឆ្នោត ឱ្យបង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាល ។ វរជនដែលត្រូវ បានចាត់តាំងនេះ នាំសហការីដែលជាតំណាងរាស្ត្រ ឬជាសមាជិកគណបក្សតំណាងនៅក្នុងរដ្ឋសភា ដែលផ្គូរផ្គង ឱ្យកាន់តំណែងផ្សេងៗក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលទៅសុំសេចក្តី
ទុកចិត្តពីរដ្ឋសភា ។ កាលបើរដ្ឋសភាបានបោះឆ្នោតទុកចិត្ត ហើយនោះ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចេញព្រះរាជក្រឹត្យ តែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំងមូល។ ... (មាត្រា ១១៩ ថ្មី)

Legislature

English

… Khmer citizens of both sexes, at least twenty-five years old, have the right to stand as candidates for the elections of the members of the National Assembly.
Khmer citizens of both sexes, at least forty years old, have the right to stand as candidates for the elections of the members of the Senate. …
Provisions restricting the right to vote and the right to stand as candidates for the elections shall be determined by the Electoral Law. (Art. 34 new)

Khmer

... ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ២៥ឆ្នាំ អាចឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជា តំណាងរាស្ត្រ។
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ៤០ឆ្នាំ អាចឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជា
សមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ ...
បទប្បញ្ញត្តិបន្ថយសិទ្ធិបោះឆ្នោត និង សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យ គេបោះឆ្នោតត្រូវចែងក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត។ (មាត្រា ៣៤ ថ្មី)

Legislature

English

The National Assembly shall comprise at least 120 members.
The Members of the National Assembly shall be elected by a universal, free, equal, direct suffrage and secret ballot.
The National Assembly’s Members are re-eligible.
Khmer citizens of both sexes, enjoying the right to vote, aged at least 25 years and having Khmer nationality by birth, have the right to be candidates to the National Assembly.
The organization in charge of preparing the elections, their modalities and functioning shall be determined by the electoral law. (Art. 76)

Khmer

រដ្ឋសភាមានសមាជិកជាតំណាងរាស្រ្តយ៉ាងតិច ១២០រូប។ តំណាងរាស្ត្រ ត្រូវជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតជាសកល ដោយសេរី ដោយស្មើភាព ដោយចំពោះ និង តាមវិធី ជ្រើសរើសឆ្នោតជាសម្ងាត់។ តំណាងរាស្ត្រអាចឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតសាជាថ្មីបាន។ អ្នកដែលមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ គឺជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត មានអាយុយ៉ាងតិច ២៥ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិជាខ្មែរ តាំងពីកំណើត។ អង្គការរៀបចំការបោះឆ្នោត បែបបទ និង ការប្រព្រឹត្តទៅ នៃការបោះឆ្នោតត្រូវកំណត់ក្នុងច្បាប់បោះឆ្នោត ។ (មាត្រា ៧៦)

Legislature

English

The Senate is an organ invested with legislative power which exercises its functions according to the provisions of the Constitution and the laws in force.
The number of the Senators must not exceed half of the total number of the National Assembly’s Members.
The Senate is composed of appointed members and members elected at restricted suffrage.
The Senators can be appointed anew or re-eligible. Can be candidates to the Senate the Khmer citizens of both sexes enjoying the right to vote, aged 40 years at least and having Khmer nationality by birth. (Art. 99 new)

Khmer

ព្រឹទ្ធសភាជាអង្គការដែលមានអំណាចនីតិបញ្ញត្តិ ហើយ បំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនដូចបានកំណត់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង ច្បាប់ជាធរមាន ។ ព្រឹទ្ធសភាមានចំនួនសមាជិកយ៉ាងច្រើន ស្មើនឹងពាក់ កណ្តាលនៃចំនួនសមាជិករដ្ឋសភាទាំងមូល។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាត្រូវចាត់តាំងខ្លះ និង ត្រូវជ្រើសតាំង ដោយការបោះឆ្នោតអសកលខ្លះ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាចត្រូវបានចាត់តាំង និង ជ្រើសតាំង សាជាថ្មីបាន ។ អ្នកដែលមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន ព្រឹទ្ធសភា គឺជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមាន សិទ្ធិបោះឆ្នោត មានអាយុយ៉ាងតិច ៤០ ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិ ខ្មែរតាំងពីកំណើត។ ។ (មាត្រា ៩៩ ថ្មី)

Legislature

English

Two Senators are appointed by the King.
Two Senators are elected by the National Assembly at a relative majority vote.
The other Senators are elected at a restricted suffrage. (Art. 100 new)

Khmer

សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ២រូប ត្រូវបានចាត់តាំងដោយ ព្រះមហាក្សត្រ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ២រូប ត្រូវបានរដ្ឋសភាជ្រើស តាំងតាមមតិភាគច្រើនដោយប្រៀប។ រីឯសមាជិកព្រឹទ្ធសភាឯទៀតត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយ ការបោះឆ្នោតអសកល។ (មាត្រា ១០០ ថ្មី)

Legislature

English

The modalities of the organization and the functioning of the appointment and the elections of the Senators as well as the determination of the voters, the electoral colleges and the electoral constituencies must be determined by a law. (Art. 101 new)

Khmer

ការរៀបចំបែបបទ និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការចាត់តាំង និង ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ព្រមទាំង ការកំណត់អំពីអ្នកបោះឆ្នោត អង្គបោះឆ្នោត និង មណ្ឌល បោះឆ្នោត ត្រូវចែងក្នុងច្បាប់មួយ ។ (មាត្រា ១០១ ថ្មី)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

All persons, individually or collectively, shall have the right to ownership. Only natural person or legal entity of Khmer nationality shall have the right to land ownership.
Legal private ownership shall be protected by law. … (Art. 44)

Khmer

ជនណាក៏ដោយ ទោះជាបុគ្គលក្តី ជាសមូហភាពក្តី មាន សិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ។ មានតែរូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល ដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរទេ ទើបមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ លើដីធ្លី។ កម្មសិទ្ធិឯកជនស្របច្បាប់ ឋិតនៅក្រោមការគាំពារនៃ ច្បាប់។ ... (មាត្រា ៤៤)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

… Khmer citizens of both sexes shall respect public property and legally acquired private property. (Art. 50)

Khmer

... ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទត្រូវគោរពទ្រព្យសម្បត្តិ សាធារណៈ និង កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ឯកជន។ (មាត្រា ៥០)

Protection from Violence

English

Everyone has the right to life, liberty and security of person. … (Art. 32)

Khmer

ជនគ្រប់រូប មានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត មានសេរីភាពនិង មានសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន។ ... (មាត្រា ៣២)

Protection from Violence

English

The law forbids any physical abuse against any individual.
The law protects the life, the honour and the dignity of the citizens. …
Confessions obtained by physical torture or mental pressure shall not be admissible as evidence of guilt. … (Art. 38)

Khmer

ច្បាប់រ៉ាប់រងមិនឱ្យមានការរំលោភបំពានលើរូបរាងកាយ បុគ្គលណាមួយឡើយ។
ច្បាប់ការពារជីវិត កិត្តិយស និង សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ ប្រជាពលរដ្ឋ។ ...
ការទទួលសារភាពដែលកើតឡើងពីការបង្ខិតបង្ខំតាម ផ្លូវកាយក្តី តាមផ្លូវចិត្តក្តី មិនត្រូវទុកជាភស្តុតាងនៃ ពិរុទ្ធភាពទេ។ ... (មាត្រា ៣៨)

Protection from Violence

English

… The exploitation of women’s labour shall be prohibited. … (Art. 45)

Khmer

... ការធ្វើអាជីវកម្មលើការងាររបស់ស្ត្រី ត្រូវហាមឃាត់។ ... (មាត្រា ៤៥)

Protection from Violence

English

Human trafficking, exploitation of prostitution and obscenities which affect the dignity of women shall be prohibited. … (Art. 46)

Khmer

អំពើលក់ដូរមនុស្ស អំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្នែកពេស្យាកម្ម និង អំពើអាសអាភាស ដែលប៉ះពាល់ដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ
របស់នារី ត្រូវហាមឃាត់។ ... (មាត្រា ៤៦)

Protection from Violence

English

The State shall assure the protection of children’s rights as enshrined in the Convention on Children, especially, the right to life, the right to education, the right to protection during wartime and the right to protection from economic or sexual exploitation.
The State shall protect children from all kinds of labour that can be detrimental to their education and their schooling, or to their health or their welfare. (Art. 48)

Khmer

រដ្ឋធានារក្សាការពារសិទ្ធិរបស់កុមារ ដែលមានចែងក្នុង អនុសញ្ញាស្តីពីកុមារ ជាពិសេសសិទ្ធិមានជីវិតរស់នៅ សិទ្ធិ ទទួលការអប់រំរៀនសូត្រ សិទ្ធិត្រូវបានទទួលការគាំពារក្នុង ស្ថានការណ៍មានសង្រ្គាម និង ការការពារប្រឆាំងនឹង អាជីវកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ឬកាមគុណលើកុមារ។ រដ្ឋគាំពារប្រឆាំងនឹងការងារទាំងឡាយ ដែលអាចធ្វើឱ្យ ខូចដល់ការអប់រំ និង ការរៀនសូត្ររបស់កុមារ ឬដែលនាំ
ឱ្យអន្តរាយដល់សុខភាព ឬសុខុមាលភាពរបស់កុមារ។ (មាត្រា ៤៨)

Public Institutions and Services

English

… The State and the society shall provide women, especially those underprivileged living in rural areas, with opportunities to benefit from assistance for a profession, for medical cares, for their children schooling and for decent living conditions. (Art. 46)

Khmer

... រដ្ឋ និង សង្គមយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈឱ្យនារី ជាពិសេសនារីនៅជនបទដែលគ្មានទីពឹងបានទទួលការ ឧបត្ថម្ភដើម្បីមានមុខរបរ មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ ឱ្យកូន ទៅរៀន និងមានជីវភាពរស់នៅសមរម្យ។ (មាត្រា ៤៦)

Public Institutions and Services

English

The health of the people shall be guaranteed. The State shall give full consideration to disease prevention and medical cares. Poor people shall receive free medical consultations in public hospitals, infirmaries and maternities.
The State shall establish infirmaries and maternities in rural areas. (Art. 72)

Khmer

សុខភាពរបស់ប្រជារាស្ត្រត្រូវបានធានា ។ រដ្ឋយកចិត្តទុក ដាក់ដល់ការការពារជំងឺ និង ព្យាបាលជំងឺ ។ ប្រជារាស្ត្រ ក្រីក្រត្រូវបានទទួលការពិនិត្យរោគដោយឥតបង់ថ្លៃនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ គិលានដ្ឋាន និងមន្ទីរសម្ភពសាធារណៈ។
រដ្ឋរៀបចំឱ្យមានគិលានដ្ឋាន និងមន្ទីរសម្ភពដល់ជនបទ។ (មាត្រា ៧២)

Public Institutions and Services

English

The State shall give full consideration for children and mothers, by encouraging the creation of nurseries and by attending to women without support who have many children under their cares. (Art. 73)

Khmer

រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ និង មាតា។ រដ្ឋរៀបចំ ឱ្យមានទារកដ្ឋាន និង ជួយឧបត្ថម្ភនារីដែលមានកូនច្រើន ក្នុងបន្ទុក ហើយឥតទីពឹង។ (មាត្រា ៧៣)

Status of the Constitution

English

Every Khmer citizen shall respect the Constitution and the laws. … (Art. 49)

Khmer

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបត្រូវគោរពរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង គោរព ច្បាប់។ ... (មាត្រា ៤៩)

Status of the Constitution

English

The present Constitution is the supreme law of the Kingdom of Cambodia.
All the laws and decisions of all the state institutions must be absolutely in conformity with the Constitution. (Art. 150 new)

Khmer

រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះជាច្បាប់កំពូលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ច្បាប់ និង សេចក្តីសម្រេចទាំងឡាយនៃស្ថាប័ននានា
របស់រដ្ឋ ត្រូវស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាដាច់ខាត។ (មាត្រា ១៥០ ថ្មី)

Status of the Constitution

English

Laws and normative acts in Cambodia that guarantee the State properties, the rights, the liberties and the legal properties of private persons and that are in conformity with the national interests, shall remain in force until the new texts are made to amend or to abrogate them, except the provisions contrary to the spirit of the present Constitution. (Art. 158 new)

Khmer

ច្បាប់ និង លិខិតបទដ្ឋានទាំងអស់នៅកម្ពុជា ដែលធានា ការពារបាននូវទ្រព្យស ម្បត្តិរដ្ឋ សិទ្ធិ សេរីភាព និង ទ្រព្យសម្បត្តិត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់របស់បុគ្គល និងដែលសមស្របនឹងប្រយោជន៍ជាតិ ត្រូវមានអានុភាព អនុវត្តបន្តទៅមុខទៀត រហូតដល់មានអត្ថបទថ្មីមកកែប្រែ ឬលុបចោល លើកលែងតែបទប្បញ្ញត្តិណាដែលផ្ទុយនឹងស្មារតីនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ។ (មាត្រា ១៥៨ ថ្មី)

Status of International Law

English

… The King shall be the guarantor of the national independence, the sovereignty and the territorial integrity of the Kingdom of Cambodia, and the guarantor for the respect of citizens’ rights and freedom, and of international treaties. (Art. 8)

Khmer

... ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាអ្នកធានាឯករាជ្យជាតិ អធិបតេយ្យ និង បូរណភាពទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់ជាអ្នកធានាការគោរពសិទ្ធិ និង សេរីភាពរបស់ប្រជា ពលរដ្ឋ និង ការគោរពសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ។ (មាត្រា ៨)

Status of International Law

English

The Kingdom of Cambodia recognizes and respects human rights as enshrined in the United Nations Charter, the Universal Declaration of Human rights and all the treaties and conventions related to human rights, women’s rights and children’s rights. … (Art. 31)

Khmer

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់ និង គោរពសិទ្ធិ មនុស្សដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស និង កតិកាសញ្ញា ព្រមទាំងអនុសញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងទៅនឹង សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិនារី និង សិទ្ធិកុមារ។ ... (មាត្រា ៣១)

Status of International Law

English

The State shall assure the protection of children’s rights as enshrined in the Convention on Children, especially, the right to life, the right to education, the right to protection during wartime and the right to protection from economic or sexual exploitation. … (Art. 48)

Khmer

រដ្ឋធានារក្សាការពារសិទ្ធិរបស់កុមារ ដែលមានចែងក្នុង អនុសញ្ញាស្តីពីកុមារ ជាពិសេសសិទ្ធិមានជីវិតរស់នៅ សិទ្ធិ ទទួលការអប់រំរៀនសូត្រ សិទ្ធិត្រូវបានទទួលការគាំពារក្នុង ស្ថានការណ៍មានសង្រ្គាម និង ការការពារប្រឆាំងនឹង អាជីវកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ឬកាមគុណលើកុមារ។ ... (មាត្រា ៤៨)

Religious Law

English

… Buddhism is State’s religion. (Art. 43)

Khmer

... ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ។ (មាត្រា ៤៣)

1

Constitution of the Kingdom of Cambodia 1993, as amended to 2008 (English), unofficial translation provided by the Constitutional Council, March 2010. According to Art. 5: “The official language and script are those in Khmer.” The Constitution of Cambodia was amended in 2014 to “enshrine the independence of its National Election Committee” (Refer to Cambodian parliament votes for constitutional change enshrining independence of National Election Committee ). However, no English translation of the 2014 amendment is currently available.

2

Links to all sites last visited 2 March 2016