Constitution of the Republic of Cyprus 1960, as amended to 2013


Citizenship and Nationality

1. The following provisions shall have effect until a law of citizenship is made incorporating such provision
a. any matter relating to citizenship shall be governed by the provisions of Annex D to the Treaty of Establishment;
b. any person born in Cyprus, on or after the date of the coming into operation of this Constitution, shall become on the date of his birth a citizen of the Republic if on that date his father has become a citizen of the Republic or would but for his death have become such a citizen under the provisions of Annex D to the Treaty of Establishment.
2. For the purposes of this Article "Treaty of Establishment" means the Treaty concerning the Establishment of the Republic of Cyprus between the Republic, the Kingdom of Greece, the Republic of Turkey and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. (Art. 198)

Jurisdiction and Access

The Supreme Constitutional Court shall have exclusive jurisdiction to adjudicate finally on all matters as provided in the ensuing Articles. (Art. 136)3

Jurisdiction and Access

1. The President and the Vice-President of the Republic, either separately or conjointly, shall have a right of recourse to the Supreme Constitutional Court under the provisions of this Article on the ground that any law or decision of the House of Representatives or any provision thereof discriminates against either of the two Communities.
… (Art. 137)

Jurisdiction and Access

1. The President and the Vice-President of the Republic acting jointly may, at any time prior to the promulgation of any law or decision of the House of Representatives, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such law or decision or any specified provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution, otherwise than on the ground that such law or decision or any provision thereof discriminates against either of the two Communities or is repugnant to or inconsistent with the law of the European Communities or of the European Union.
… (Art. 140)

Jurisdiction and Access

1. The President or the Vice-President of the Republic may, at any time prior to the promulgation of any law imposing any formalities, conditions or restrictions on the right guaranteed by Article 25, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such formality, condition or restriction is not in the public interest or is contrary to the interests of his Community.
… (Art. 141)

Jurisdiction and Access

1. The President of the Republic with regard to any law or decision of the Greek Communal Chamber and the Vice-President of the Republic with regard to any law or decision of the Turkish Communal Chamber, may, at any time prior to the publication of such law or decision, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such law or decision or any specified provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution.
… (Art. 142)

Jurisdiction and Access

1. A party to any judicial proceedings, including proceedings on appeal, may, at any stage thereof, raise the question of the unconstitutionality of any law or decision or any provision thereof material for the determination of any matter at issue in such proceedings and thereupon the Court before which such question is raised shall reserve the question for the decision of the Supreme Constitutional Court and stay further proceedings until such question is determined by the Supreme Constitutional Court.
… (Art. 144)

Jurisdiction and Access

The Supreme Constitutional Court shall have exclusive jurisdiction to adjudicate finally on any election petition, made under the provisions of the Electoral Law, with regard to the elections of the President or the Vice President of the Republic or of members of the House of Representatives or of any Communal Chamber. (Art. 145)

Jurisdiction and Access

1. The Supreme Constitutional Court shall have exclusive jurisdiction to adjudicate finally on a recourse made to it on a complaint that a decision, an act or omission of any organ, authority or person, exercising any executive or administrative authority is contrary to any of the provisions of this Constitution or of any law or is made in excess or in abuse of powers vested in such organ or authority or person.
2. Such a recourse may be made by a person whose any existing legitimate interest, which he has either as a person or by virtue of being a member of a Community, is adversely and directly affected by such decision or act or omission.
… (Art. 146)

Education

1. Every person has the right to receive, and every person or institution has the right to give, instruction or education subject to such formalities, conditions or restrictions as are in accordance with the relevant communal law and are necessary only in the interests of the security of the Republic or the constitutional order or the public safety or the public order or the public health or the public morals or the standard and quality of education or for the protection of the rights and liberties of others including the right of the parents to secure for their children such education as is in conformity with their religious convictions.
2. Free primary education shall be made available by the Greek and the Turkish Communal Chambers in the respective communal primary schools.
3. Primary education shall be compulsory for all citizens of such school age as may be determined by a relevant communal law.
4. Education, other than primary education, shall be made available by the Greek and the Turkish Communal Chambers, in deserving and appropriate cases, on such terms and conditions as may be determined by a relevant communal law. (Art. 20)

Education

1. The Communal Chambers shall, in relation to their respective Community, have competence to exercise within the limits of this Constitution and subject to paragraph 3 of this Article, legislative power solely with regard to the following matters:-

b. all educational, cultural and teaching matters;
… (Art. 87)

Employment Rights and Protection

Every person has the right to a decent existence and to social security. A law shall provide for the protection of the workers, assistance to the poor and for a system of social insurance. (Art. 9)

Employment Rights and Protection

1. Every person has the right to practice any profession or to carry on any occupation, trade or business.
2. The exercise of this right may be subject to such formalities, conditions or restrictions as are prescribed by law and relate exclusively to the qualifications usually required for the exercise of any profession or are necessary only in the interests of the security of the Republic or the constitutional order or the public safety or the public order or the public health or the public morals or for the protection of the rights and liberties guaranteed by this Constitution to any person or in the public interest:
Provided that no such formalities, conditions or restrictions purporting to be in the public interest shall be prescribed by a law if such formality, condition or restriction is contrary to the interests of either Community.
… (Art. 25)

Employment Rights and Protection

1. Every person has the right to enter freely into any contract subject to such conditions, limitations or restrictions as are laid down by the general principles of the law of contract. A law shall provide for the prevention of exploitation by persons who are commanding economic power.
2. A law may provide for collective labour contracts of obligatory fulfilment by employers and workers with adequate protection of the rights of any person, whether or not represented at the conclusion of such contract. (Art. 26)

Equality and Non-Discrimination

Subject to the express provisions of this Constitution no law or decision of the House of Representatives or of any of the Communal Chambers, and no act or decision of any organ, authority or person in the Republic exercising executive power or administrative functions, shall discriminate against any of the two Communities or any person as a person or by virtue of being a member of a Community. (Art. 6)

Equality and Non-Discrimination

1. All persons are equal before the law, the administration and justice and are entitled to equal protection thereof and treatment thereby.
2. Every person shall enjoy all the rights and liberties provided for in this Constitution without any direct or indirect discrimination against any person on the ground of his community, race, religion, language, sex, political or other convictions, national or social descent, birth, colour, wealth, social class, or on any ground whatsoever, unless there is express provision to the contrary in this Constitution.
… (Art. 28)

Equality and Non-Discrimination

1. In this Constitution, unless it is otherwise expressly provided or required by the context-

b. words importing the masculine gender include females and words in the singular include the plural and vice-versa.
… (Art. 186)

Obligations of the State

The legislative, executive and judicial authorities of the Republic shall be bound to secure, within the limits of their respective competence, the efficient application of the provisions of this Part4. (Art. 35)

Judicial Protection

1. A law shall, subject to the provisions of this Constitution, provide for the establishment, jurisdiction and powers of courts of civil and criminal jurisdiction other than courts to be provided by a communal law under Article 160.
2. Any such law shall provide for the establishment of adequate courts in sufficient number for the proper and undelayed administration of justice and for securing within the limits of their respective competence the efficient application of the provisions of this Constitution guaranteeing the fundamental rights and liberties.
… (Art. 158)

Limitations and/or Derogations

1. Subject to the provisions of this Constitution relating to a state of emergency, the fundamental rights and liberties guaranteed by this Part shall not be subjected to any other limitations or restrictions than those in this Part provided.
2. The provisions of this Part relating to such limitations or restrictions shall be interpreted strictly and shall not be applied for any purpose other than those for which they have been prescribed. (Art. 33)

Limitations and/or Derogations

1. In case of war or other public danger threatening the life of the Republic or any part thereof, the Council of Ministers shall have power, by a decision taken in this respect, to issue a Proclamation of Emergency:
Provided that the President and the Vice-President of the Republic shall separately or conjointly, have a right of veto against any such decision which they shall exercise within forty-eight hours of the date when the decision has been transmitted to their respective offices.
2. Any such Proclamation shall specify the Articles of the Constitution which shall be suspended for the duration of such Emergency:
Provided that only the following Articles of the Constitution may be suspended by any such Proclamation that is to say:-Article 7, only in so far as it relates to death inflicted by a permissible act of war; Article 10, paragraphs 2 and 3; Article 11; Article 13; Article 16; Article 17; Article 19; Article 21; Article 23, paragraph 8, sub-paragraph (d); Article 25 and Article 27.
… (Art. 183)

Marriage and Family Life

For the purposes of this Constitution:

(7) (a) a married woman shall belong to the Community to which her husband belongs;
(b) A male or female child under the age of twenty-one who is not married shall belong to the Community to which his or her father belongs, or, if the father is unknown and he or she has not been adopted, to the Community to which his or her mother belongs. (Art. 2)

Marriage and Family Life

1. Every person has the right to respect for his private and family life.
… (Art. 15)

Marriage and Family Life

1. Any person reaching nubile age is free to marry and to found a family according to the law relating to marriage, applicable to such person under the provisions of this Constitution.
2. The provisions of paragraph 1 of this Article shall, in the following cases, be applied as follows:-
a. if the law relating to marriage applicable to the parties as provided under Article 111 is not the same, the parties may elect to have their marriage governed by the law applicable to either of them under such Article;
b. if the provisions of Article 111 are not applicable to any of the parties to the marriage and neither of such parties is a member of the Turkish Community, the marriage shall be governed by a law of the Republic which the House of Representatives shall make and which shall not contain any restrictions other than those relating to age, health, proximity of relationship and prohibition of polygamy;
c. if the provisions of Article 111 are applicable only to one of the parties to the marriage and the other party is not a member of the Turkish Community, the marriage shall be governed by the law of the Republic as in sub-paragraph (b) of this paragraph provided:
Provided that the parties may elect to have their marriage governed by the law applicable, under Article 111, to one of such parties in so far as such law allows such marriage.
3. Nothing in this Article contained shall, in any way, affect the rights, other than those on marriage, of the Greek-Orthodox Church or of any religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply with regard to their respective members as provided in this Constitution. (Art. 22)

Marriage and Family Life

1. Subject to the provisions of this Constitution any matter relating to betrothal, marriage, nullity of marriage of members of the Greek-Orthodox Church or of a religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply shall, on and after the date of the coming into operation of this Constitution, be governed by the law of the Greek-Orthodox Church or of the Church of such religious group, as the case may be. A Law shall provide for an attempt of reconciliation or of spiritual dissolution of marriage to be made before a Bishop.
2.—A. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of the Greek-Orthodox Church, shall be cognizable by family courts each of which is composed:
a) For a divorce trial, of three judges, one of which is a lawyer ecclesiastical officer appointed by the Greek Orthodox Church and presides over the Court and the other two of high professional and moral standard belonging to the Greek Orthodox Church are appointed by the Supreme Court among lawyers. If no ecclesiastical officer is appointed as above, the Supreme Court appoints the President of the Court as well.
b) For any other trial, or one judge as a law shall provide.
B. The divorce is maintainable only—
a) For the grounds, under the Charter of the Holy Church of Cyprus, as are in force at the date of Enactment by the House of Representatives, of the First Amendment of the Constitution Law of 1989, in so far as they are not inconsistent with the Constitution;
b) When the relations of the spouses have been so strongly shaken by a ground concerning the person of the defendant or of both spouses, which justifiably render continuation of the marital relation intolerable for the plaintiff; and
c) For any other ground that a law may provide after the views of the Greek Orthodox Church of Cyprus are being heard.
3. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of a religious group for which the provisions of the third paragraph of section 2 apply, shall be cognizable by a family court for which a law shall determine its establishment, composition and jurisdiction, mutatis mutandis to the above.
4. Law shall provide for appeal against decisions of the family courts, for the composition of those who shall adjudicate and decide on these appeals and for the jurisdiction and powers of these appellate courts. A law enacted in accordance with the provisions of this paragraph may provide that the appellate court may be composed of one or more judges of the Supreme Court, sitting alone or together with another judge or other judges belonging to the judicial service of the Republic as the law may provide.
5. Notwithstanding the provisions of the first paragraph of this section, the free choice of a civil marriage is offered to the members of the Greek Community.
6. Nothing in paragraph 1 of this Article contained shall preclude the application of the provisions of paragraph 5 of Article 90 to the execution of any judgment or order of any such tribunal. (Art. 111)

Participation in Public Life and Institutions

1. The Republic shall have an army of two thousand men of whom sixty per centum shall be Greeks and forty per centum shall be Turks.
… (Art. 129)

Participation in Public Life and Institutions

1. The security forces of the Republic shall consist of the police and gendarmerie and shall have a contingent of two thousand men which may be reduced or increased by common agreement of the President and the Vice-President of the Republic.
… (Art. 130)

Political Rights and Association

2. Every person has the right to freedom of association with others, … (Art. 21)

Political Rights and Association

Every citizen has, subject to the provisions of this Constitution and any electoral law of the Republic or of the relevant Communal Chamber made thereunder, the right to vote in any election held under this Constitution or any such law. (Art. 31)

Political Rights and Association

1. Subject to paragraph 2 of this Article every citizen of the Republic who has attained the age of twenty-one years and has such residential qualifications as may be prescribed by the Electoral Law shall have the right to be registered as an elector in either the Greek or the Turkish electoral list:
Provided that the members of the Greek Community shall only be registered in the Greek electoral list and the members of the Turkish Community shall only be registered in the Turkish electoral list. (Art. 63)

Political Rights and Association

1. Subject to paragraph 2 of this Article every citizen of the Republic who has attained the age of twenty-one years and has such residential qualifications as may be prescribed by the respective communal electoral law shall have the right to be registered as an elector in the respective communal electoral list:
Provided that the members of the Greek Community shall only be registered in the Greek communal electoral list and the members of the Turkish Community shall only-be registered in the Turkish communal electoral list.
2. No person shall be qualified to be registered as an elector who is disqualified for such registration by virtue of the respective communal electoral law. (Art. 94)

Head of State

1. The President of the Republic is the Head of the State and takes precedence over all persons in the Republic. … (Art. 36)

Head of State

1. The election of the President and the Vice-President of the Republic shall be direct, by universal suffrage and secret ballot, and shall, except in the case of a by-election, take place on the same day but separately: … (Art. 39)

Head of State

A person shall be qualified to be a candidate for election as President or Vice-President of the Republic if at the time of election such person-
a. is a citizen of the Republic;
b. has attained the age of thirty-five years;
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for any electoral offence;
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as President or Vice-President of the Republic. (Art. 40)

Vice-President

1. … The Vice-President of the Republic is the Vice-Head of the State and takes precedence over all persons in the Republic next after the President of the Republic. … (Art. 36)

Vice-President

1. The election of the President and the Vice-President of the Republic shall be direct, by universal suffrage and secret ballot, and shall, except in the case of a by-election, take place on the same day but separately: … (Art. 39)

Vice-President

A person shall be qualified to be a candidate for election as President or Vice-President of the Republic if at the time of election such person-
a. is a citizen of the Republic;
b. has attained the age of thirty-five years;
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for any electoral offence;
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as President or Vice-President of the Republic. (Art. 40)

Government

The executive power is ensured by the President and the Vice-President of the Republic.
The President and the Vice-President of the Republic in order to ensure the executive power shall have a Council of Ministers composed of seven Greek Ministers and three Turkish Ministers. The Ministers shall be designated respectively by the President and the Vice-President of the Republic who shall appoint them by an instrument signed by them both. The Ministers may be chosen from outside the House of Representatives.
One of the following Ministries that is to say the Ministry of Foreign Affairs, the Ministry of Defence or the Ministry of Finance, shall be entrusted to a Turkish Minister. If the President and the Vice-President of the Republic agree they may replace this system by a system of rotation. … (Art. 46)

Government

1. No person shall be appointed as a Minister unless he is a citizen of the Republic and has the qualifications required for a candidate for election as a member of the House of Representatives.
… (Art. 59)

Legislature

The legislative power of the Republic shall be exercised by the House of Representatives in all matters except those expressly reserved to the Communal Chambers under this Constitution. (Art. 61)

Legislature

1. The number of Representatives shall be fifty:
Provided that such number may be altered by a resolution of the House of Representatives carried by a majority comprising two-thirds of the Representatives elected by the Greek Community and two-thirds of the Representatives elected by the Turkish Community.
2. Out of the number of Representatives provided in paragraph I of this Article seventy per centum shall be elected by the Greek Community and thirty per centum by the Turkish Community separately from amongst their members respectively, and in the case of a contested election, by universal suffrage and by direct and secret ballot held on the same day.
The proportion of Representatives stated in this paragraph shall be independent of any statistical data. (Art. 62)

Legislature

A person shall be qualified to be a candidate for election as a Representative if at the time of the election that person
a. is a citizen of the Republic;
b. has attained the age of twenty-five years;
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this Constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for any electoral offence;
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as a Representative. (Art. 64)

Legislature

The Greek and the Turkish Communities respectively shall elect from amongst their own members a Communal Chamber which shall have the competence expressly reserved for it under the provisions of this Constitution. (Art. 86)

Legislature

The number of the members of each Communal Chamber shall be determined by a communal law carried by a two-thirds majority of the total number of the members of the Communal Chamber concerned. (Art. 92)

Legislature

The elections for both the Communal Chambers shall be by universal suffrage and by direct and secret ballot. (Art. 93)

Legislature

A person shall be qualified to be a candidate for election as a member of a Communal Chamber if at the time of the election that person-
a. is a citizen of the Republic and is registered in the respective communal electoral list;
b. has attained the age of twenty-five years,
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this Constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for an electoral offence,
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as a member of a Communal Chamber. (Art. 95)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. Every person, alone or jointly with others, has the right to acquire, own, possess, enjoy or dispose of any movable or immovable property and has the right to respect for such right. …
6. In the event of agricultural reform, lands shall be distributed only to persons belonging to the same Community as the owner from whom such land has been compulsorily acquired.
… (Art. 23)

Protection from Violence

1. Every person has the right to life and corporal integrity.
… (Art. 7)

Protection from Violence

No person shall be subjected to torture or to inhuman or degrading punishment or treatment. (Art. 8)

Protection from Violence

1. No person shall be held in slavery or servitude.
2. No person shall be required to perform forced or compulsory labour.
… (Art. 10)

Protection from Violence

1. Every person has the right to liberty and security of person.
… (Art. 11)

Protection from Violence

1. Every person's dwelling house is inviolable.
2. There shall be no entry in any dwelling house or any search therein except when and as provided by law and on a judicial warrant duly reasoned or when the entry is made with the express consent of its occupant or for the purpose of rescuing the victims of any offence of violence or of any disaster. (Art. 16)

Protection from Violence

1. Every person has the right to respect for, and to the secrecy of, his correspondence and other communication if such other communication is made through means not prohibited by law.
2. There shall be no interference with the exercise of this right, unless such interference is permitted in accordance with the law, in the following cases:

B. Following a court order issued pursuant to the provisions of the law, upon an application by the Attorney-General of the Republic, and interference shall constitute a measure which is necessary in a democratic society only in the interests of the security of the Republic or for the prevention, investigation or prosecution of the following serious criminal offences:

b. trafficking in adult or minor human beings and offences relating to child pornography,
… (Art. 17)

Public Institutions and Services

Any person who, immediately before the date of the coming into operation of this Constitution, was in receipt of any pension or other retirement benefit out of the public Funds, including the Widows' and Orphans' Pension Fund of the Colony of Cyprus shall on and after the date of the coming into operation of this Constitution, continue to be paid such pension or other retirement benefit out of the public Funds of the Republic under the same terms and conditions as were applicable to such pensions or other retirement benefits immediately before the date of the coming into operation of this Constitution or under terms and conditions made thereafter not less favourable to that person and applicable to his case. (Art. 193)

Public Institutions and Services

The eligibility of any person to receive a pension under the Widows' and Orphans' Pension Fund shall, on and after the date of the coming into operation of this Constitution, continue to be subject to the same terms and conditions as were in force immediately before the date of the coming into operation of this Constitution and shall not be altered to the disadvantage of any such person so long as such eligibility remains. (Art. 194)

Status of the Constitution

No provision of the Constitution shall be deemed to annul laws enacted, acts done or measures taken by the Republic which become necessary by reason of its obligations as a member state of the European Union, nor does it prevent Regulations, Directives or other acts or binding measures of a legislative character, adopted by the European Union or the European Communities or by their institutions or competent bodies thereof on the basis of the Treaties establishing the European Communities or the Treaty of the European Union, from having legal effect in the Republic. (Art. 1A)

Status of the Constitution

1. Subject to the provisions of Article 1A, this Constitution shall be the supreme law of the Republic.
2. No law or decision of the House of Representatives or of any of the Communal Chambers and no act or decision of any organ, authority or person in the Republic exercising executive power or any administrative function shall in any way be repugnant to, or inconsistent with, any of the provisions of this Constitution or any obligation imposed on the Republic as a result of its participation as a member state of the European Union. (Art. 179)

Status of International Law

No provision of the Constitution shall be deemed to annul laws enacted, acts done or measures taken by the Republic which become necessary by reason of its obligations as a member state of the European Union, nor does it prevent Regulations, Directives or other acts or binding measures of a legislative character, adopted by the European Union or the European Communities or by their institutions or competent bodies thereof on the basis of the Treaties establishing the European Communities or the Treaty of the European Union, from having legal effect in the Republic. (Art. 1A)

Status of International Law

1. The President and the Vice-President of the Republic acting jointly may, at any time prior to the promulgation of any law or decision of the House of Representatives, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such law or decision or any specified provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution, otherwise than on the ground that such law or decision or any provision thereof discriminates against either of the two Communities or is repugnant to or inconsistent with the law of the European Communities or of the European Union.

3. In case the Supreme Constitutional Court is of the opinion that such law or decision or any provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution or the law of the European Communities or of the European Union such law or decision or such provision thereof shall not be promulgated by the President and the Vice-President of the Republic. (Art. 140)

Status of International Law

Subject to the provisions of Article 50 and paragraph 3 of Article 57—
1. every international agreement with a foreign State or any International Organisation relating to commercial matters, economic co-operation (including payments and credit) and modus vivendi shall be concluded under a decision of the Council of Ministers;
2. any other treaty, convention or international agreement shall be negotiated and signed under a decision of the Council of Ministers and shall only be operative and binding on the Republic when approved by a law made by the House of Representatives whereupon it shall be concluded;
3. treaties, conventions and agreements concluded in accordance with the foregoing provisions of this Article shall have, as from their publication in the official Gazette of the Republic, superior force to any municipal law on condition that such treaties, conventions and agreements are applied by the other party thereto.
4. The Republic may exercise every option and discretionary power provided for by the Treaties establishing the European Communities and the Treaty on the European Union and any treaties amending or substituting them, concluded by the Republic. (Art. 169)

Status of International Law

2. No law or decision of the House of Representatives or of any of the Communal Chambers and no act or decision of any organ, authority or person in the Republic exercising executive power or any administrative function shall in any way be repugnant to, or inconsistent with, any of the provisions of this Constitution or any obligation imposed on the Republic as a result of its participation as a member state of the European Union. (Art. 179)

Religious Law

3. Nothing in this Article contained shall, in any way, affect the rights, other than those on marriage, of the Greek-Orthodox Church or of any religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply with regard to their respective members as provided in this Constitution. (Art. 22)

Religious Law

1. The Communal Chambers shall, in relation to their respective Community, have competence to exercise within the limits of this Constitution and subject to paragraph 3 of this Article, legislative power solely with regard to the following matters:—
(a) all religious matters;
(b) all educational, cultural and teaching matters;
(c) personal status;
(d) The composition and instances (βαθμούς δικαιοδοσίας - dereceleri) of courts dealing with civil disputes relating to personal status and to religious matters;
… (Art. 87)

Religious Law


2. The institution of Vakf and the Principles and Laws of, and relating to, Vakfs are recognised by this Constitution.
All matters relating to or in any way affecting the institution or foundation of Vakf or the vakfs or any vakf properties, including properties belonging to Mosques and any other Moslem religious institution, shall be governed solely by and under the Laws and Principles of Vakfs and the laws and regulations enacted or made by the Turkish Communal Chamber, and no legislative, executive or other act whatsoever shall contravene or override or interfere with such Laws or Principles of Vakfs and with such laws and regulations of the Turkish Communal Chamber.
3. Any right with regard to religious matters possessed in accordance with the law of the Colony of Cyprus in force immediately before the date of the coming into operation of this Constitution by the Church of a religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply shall continue to be so possessed by such Church on and after the date of the coming into operation of this Constitution. (Art. 110)

Religious Law

1. Subject to the provisions of this Constitution any matter relating to betrothal, marriage, nullity of marriage of members of the Greek-Orthodox Church or of a religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply shall, on and after the date of the coming into operation of this Constitution, be governed by the law of the Greek-Orthodox Church or of the Church of such religious group, as the case may be. A Law shall provide for an attempt of reconciliation or of spiritual dissolution of marriage to be made before a Bishop.
2.—A. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of the Greek-Orthodox Church, shall be cognizable by family courts each of which is composed:
a) For a divorce trial, of three judges, one of which is a lawyer ecclesiastical officer appointed by the Greek Orthodox Church and presides over the Court and the other two of high professional and moral standard belonging to the Greek Orthodox Church are appointed by the Supreme Court among lawyers. If no ecclesiastical officer is appointed as above, the Supreme Court appoints the President of the Court as well.
b) For any other trial, or one judge as a law shall provide.
B. The divorce is maintainable only—
a) For the grounds, under the Charter of the Holy Church of Cyprus, as are in force at the date of Enactment by the House of Representatives, of the First Amendment of the Constitution Law of 1989, in so far as they are not inconsistent with the Constitution;
b) When the relations of the spouses have been so strongly shaken by a ground concerning the person of the defendant or of both spouses, which justifiably render continuation of the marital relation intolerable for the plaintiff; and
c) For any other ground that a law may provide after the views of the Greek Orthodox Church of Cyprus are being heard.
3. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of a religious group for which the provisions of the third paragraph of section 2 apply, shall be cognizable by a family court for which a law shall determine its establishment, composition and jurisdiction, mutatis mutandis to the above.
4. Law shall provide for appeal against decisions of the family courts, for the composition of those who shall adjudicate and decide on these appeals and for the jurisdiction and powers of these appellate courts. A law enacted in accordance with the provisions of this paragraph may provide that the appellate court may be composed of one or more judges of the Supreme Court, sitting alone or together with another judge or other judges belonging to the judicial service of the Republic as the law may provide.
5. Notwithstanding the provisions of the first paragraph of this section, the free choice of a civil marriage is offered to the members of the Greek Community.
6. Nothing in paragraph 1 of this Article contained shall preclude the application of the provisions of paragraph 5 of Article 90 to the execution of any judgment or order of any such tribunal. (Art. 111)

Religious Law

1. A communal law made by the Communal Chamber concerned shall, subject to the provisions of this Constitution, provide for the establishment, composition and jurisdiction of courts to deal with civil disputes relating to personal status and to religious matters which are reserved for the competence of the Communal Chambers by the provisions of this Constitution.

3. Any such court as aforesaid in the exercise of its jurisdiction, shall apply the laws made by the Communal Chamber concerned: Provided that nothing in this paragraph contained shall preclude a court of the Republic from applying in a case, where an issue relating to personal status or to religious matters is raised incidentally, the relevant communal law. (Art. 160)

Religious Law

Subject to paragraph 3 of Article 160 the courts of the Republic shall have power to apply also the relevant communal laws other than those relating to personal status and to religious matters. (Art. 161)

Customary Law

1. The Communal Chambers shall, in relation to their respective Community, have competence to exercise within the limits of this Constitution and subject to paragraph 3 of this Article, legislative power solely with regard to the following matters:—
a. all religious matters;
b. all educational, cultural and teaching matters;
c. personal status;
d. The composition and instances (βαθμούς δικαιοδοσίας - dereceleri) of courts dealing with civil disputes relating to personal status and to religious matters;
… (Art. 87)

Customary Law

1. A communal law made by the Communal Chamber concerned shall, subject to the provisions of this Constitution, provide for the establishment, composition and jurisdiction of courts to deal with civil disputes relating to personal status and to religious matters which are reserved for the competence of the Communal Chambers by the provisions of this Constitution.

3. Any such court as aforesaid in the exercise of its jurisdiction, shall apply the laws made by the Communal Chamber concerned: Provided that nothing in this paragraph contained shall preclude a court of the Republic from applying in a case, where an issue relating to personal status or to religious matters is raised incidentally, the relevant communal law. (Art. 160)

Customary Law

Subject to paragraph 3 of Article 160 the courts of the Republic shall have power to apply also the relevant communal laws other than those relating to personal status and to religious matters. (Art. 161)

Citizenship and Nationality

1. Αι επόμεναι διατάξεις ισχύουσι, μέχρις ου ψηφισθή νόμος περί ιθαγενείας περιλαμβάνων τας διατάξεις ταύτας:
(α) παν θέμα αναφερόμενον εις την ιθαγένειαν διέπεται υπό των διατάξεων του παραρτήματος Δ της συνθήκης εγκαθιδρύσεως, και
(β) ο γεννώμενος εν Κύπρω κατά την ημερομηνίαν ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν αποκτά δια της γεννήσεως την ιθαγένειαν της Δημοκρατίας, εάν ο πατήρ αυτού είχεν αποκτήσει την ιθαγένειαν της Δημοκρατίας, κατά την ημερομηνίαν ταύτην ή θα απέκτα τοιαύτην ιθαγένειαν δυνάμει των διατάξεων του παραρτήματος Δ της συνθήκης εγκαθιδρύσεως, εάν δεν είχεν αποθάνει.
2. Εν τω παρόντι άρθρω «συνθήκη εγκαθιδρύσεως» σημαίνει την συνθήκην μεταξύ της Δημοκρατίας της Κύπρου, του Βασιλείου της Ελλάδος, της Δημοκρατίας της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρεταννίας και Βορείου Ιρλανδίας, την αναφερομένην εις την εγκαθίδρυσιν της Δημοκρατίας της Κύπρου. (ΑΡΘΡΟΝ 198)

Jurisdiction and Access

Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάντων των αντικειμένων περί ων εν τοις επομένοις άρθροις. (APΘPON 136)

Jurisdiction and Access

1. O Πρόεδρος και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας, ενεργούντες ιδία εκάτερος ή από κοινού δικαιούνται να προσφύγωσιν ενώπιον του Aνωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, κατά τους όρους του παρόντος άρθρου, επί τω λόγω ότι νόμος ή απόφασις της Bουλής των Aντιπροσώπων ή διάταξίς τις αυτών ποιείται δυσμενή διάκρισιν εις βάρος μιας εκ των δύο κοινοτήτων.
... (APΘPON 137)

Jurisdiction and Access

1. O Πρόεδρος και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας από κοινού προ της εκδόσεως νόμου ή αποφάσεώς τινος της Bουλής των Aντιπροσώπων δικαιούνται να αναφερθώσιν εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον ίνα γνωματεύση τούτο, κατά πόσον ο εν λόγω νόμος, απόφασις ή ωρισμένη διάταξις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή είναι ασύμφωνος προς διάταξίν τινα του Συντάγματος δι’ οιονδήποτε άλλον λόγον πλην της δυσμενούς εις βάρος εκατέρας κοινότητας διακρίσεως ή ευρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος προς το δίκαιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.
... (APΘPON 140)

Jurisdiction and Access

1. O Πρόεδρος ή ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας δύναται προ της εκδόσεως νόμου επιβάλλοντος διατυπώσεις, όρους ή περιορισμούς του δια του άρθρου 25 ηγγυημένου δικαιώματος ν’ αναφερθή εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον, ίνα γνωματεύση τούτο κατά πόσον αι διατυπώσεις, οι όροι ή οι περιορισμοί τίθενται ή όχι προς το δημόσιον συμφέρον ή είναι αντίθετοι προς τα συμφέροντα της κοινότητας αυτού.
...(APΘPON 141)

Jurisdiction and Access

1. O Πρόεδρος της Δημοκρατίας εν σχέσει προς οιονδήποτε νόμον ή απόφασιν της Ελληνικής Kοινοτικής Συνελεύσεως και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας εν σχέσει προς οιονδήποτε νόμον ή απόφασιν της Τουρκικής Kοινοτικής Συνελεύσεως δύναται, προ της δημοσιεύσεως του νόμου ή της αποφάσεως αυτής, ν’ αναφερθώσιν εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον, ίνα τούτο γνωματεύση, κατά πόσον ο εν λόγω νόμος ή η απόφασις ή ωρισμένη διάταξις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή ασυμφωνίαν προς τινα διάταξιν του Συντάγματος.
... (APΘPON 142)

Jurisdiction and Access

1. Πας διάδικος δικαιούται, καθ’ οιονδήποτε στάδιον της διαδικασίας συμπεριλαμβανομένης και της κατ’ έφεσιν, να εγείρη ζήτημα αντισυνταγματικότητος νόμου ή αποφάσεως η διατάξεώς τινος αυτών ουσιώδους δια την διάγνωσιν της εκκρεμούς ενώπιον του δικαστηρίου υποθέσεως. Tο δικαστήριο, ενώπιον του οποίου εγείρεται το ζήτημα, παραπέμπει παρευθύς τούτο ενώπιον του Aνωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και αναστέλλει την πρόοδον της διαδικασίας, μέχρις ου αποφανθή επ αυτού το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριο.
… ( APΘPON 144)

Jurisdiction and Access

Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αποκλειστικήν δικαιοδοσία να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης εκλογικής εντάσεως, ασκουμένης κατά τον εκλογικόν νόμον, αναφερόμενης δε εις την εκλογήν του Προέδρου ή του Aντιπροέδρου της Δημοκρατίας ή των βουλευτών ή των μελών των Kοινοτικών Συνελεύσεων. (APΘPON 145)

Jurisdiction and Access

1. Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης προσφυγής υποβαλλομένης κατ’ αποφάσεως, πράξεως ή παραλείψεως οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν επί τω λόγω ότι αυτή είναι αντίθετος προς τας διατάξεις του Συντάγματος ή τον νόμον ή εγένετο καθ’ υπέρβασιν ή κατάχρησιν της εξουσίας της εμπεπιστευμένης εις το όργανον ή την αρχήν ή το πρόσωπον τούτο.
2. H προσφυγή ασκείται υπό παντός προσώπου, του οποίου προσεβλήθη ευθέως δια της αποφάσεως, της πράξεως ή της παραλείψεως, ίδιον, ενεστώς έννομον συμφέρον, όπερ κέκτηται τούτο είτε ως άτομον είτε ως μέλος κοινότητός τινος.
... (APΘPON 146)

Education

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα να εκπαιδεύηται και έκαστον άτομον ή ίδρυμα έχει το δικαίωμα να παρέχη εκπαίδευσιν τηρουμένων των διατυπώσεων, όρων και περιορισμών των επιβαλλομένων υπό του οικείου κοινοτικού νόμου των αναγκαίων μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή του βαθμού και της ποιότητος της παιδείας ή προς προστασίαν των δικαιωμάτων και ελευθεριών των άλλων, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος των γονέων, όπως διασφαλίζωσιν υπέρ των τέκνων αυτών εκπαίδευσιν συνάδουσαν προς τας θρησκευτικάς αυτών πεποιθήσεις.
2. Μερίμνη της ελληνικής και της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως ή στοιχειώδης εκπαίδευσις θέλει καταστή δωρεάν προσιτή εν τοις αντιστοίχοις κοινοτικοίς σχολείοις της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως.
3. Η στοιχειώδης εκπαίδευσις είναι υποχρεωτική διά πάντας τους πολίτας τους έχοντας συμπληρώσει την απαιτουμένην ηλικίαν, ως θέλει ορίσει ο οικείος κοινοτικός νόμος.
4. Μερίμνη της ελληνικής και της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως θα καταστή προσιτή πλην της στοιχειώδους και η περαιτέρω εκπαίδευσις εις ενδεδειγμένα και άξια υποστηρίξεως πρόσωπα, εφ’ ους όρους και προϋποθέσεις θα ορίση ο οικείος κοινοτικός νόμος. (ΑΡΘΡΟΝ 20)

Education

Εκατέρα Κοινοτική Συνέλευσις έχει αρμοδιότητα, εν σχέσει προς την αντίστοιχον κοινότητα, να ασκεί, ενός των ορίων του Συντάγματος και υπό τους περιορισμούς της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, νομοθετικήν εξουσίαν αποκλειστικώς και μόνον επί των κατωτέρω θεμάτων:
...
(β) επί πάντων των εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων,
... (ΑΡΘΡΟΝ 87)

Employment Rights and Protection

Έκαστος έχει το δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβιώσεως και κοινωνικής ασφαλείας. Ο νόμος θα προβλέψη περί προστασίας των εργατών, αρωγής προς τους πτωχούς και συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων. (ΑΡΘΡΟΝ 9)

Employment Rights and Protection

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα να ασκή οιονδήποτε επάγγελμα ή να επιδίδεται εις οιανδήποτε απασχόλησιν, εμπόριον ή επικερδή εργασίαν.
2. Η άσκησις του δικαιώματος τούτου δύναται να υπαχθή εις τους υπό του νόμου τιθεμένους όρους, περιορισμούς ή διατυπώσεις, αναφερομένους αποκλειστικώς εις τα συνήθως απαιτούμενα διά την άσκησιν οιουδήποτε επαγγέλματος προσόντα ή οίτινες είναι απαραίτητοι μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των ηγγυημένων υπό του Συντάγματος εις οιονδήποτε πρόσωπον ή προς το δημόσιον συμφέρον υπό τον όρον ότι διατυπώσεις, όροι και περιορισμοί δεν θα τίθενται διά νόμου κατ’ επίκλησιν του δημοσίου συμφέροντος εφ’ όσον είναι αντίθετοι προς τα συμφέροντα εκατέρας κοινότητος.
… (ΑΡΘΡΟΝ 25)

Employment Rights and Protection

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως. Τούτο υπέκειται εις όρους, περιορισμούς ή δεσμεύσεις τιθεμένους επί τη βάσει των γενικών αρχών του δικαίου των συμβάσεων. Νόμος θέλει προβλέψει διά την πρόληψιν εκμεταλλεύσεως υπό προσώπων, άτινα διαθέτουσιν ιδιάζουσαν οικονομικήν ισχύν.
2. Νόμος δύναται να ρυθμίση τας συλλογικάς συμβάσεις εργασίας, υποχρεωτικώς εφαρμοζομένας υπό των εργοδοτών και των εργαζομένων, προστατευομένων επαρκώς των δικαιωμάτων οιουδήποτε ατόμου αδιακρίτως της αντιπροσωπεύσεως τούτου κατά την σύναψιν τοιαύτης συμβάσεως. (ΑΡΘΡΟΝ 26)

Equality and Non-Discrimination

Τηρουμένων των ρητών διατάξεων του Συντάγματος ουδείς νόμος ή ουδεμία απόφασις της Βουλής ή οιασδήποτε των Κοινοτικών Συνελεύσεων ως και ουδεμία πράξις ή απόφασις οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου εν τη Δημοκρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή διοικητικόν λειτούργημα θέλει υποβάλλει εις δυσμενή διάκρισιν οιανδήποτε εκ των δύο κοινοτήτων ή οιονδήποτε πρόσωπον ως τοιούτον ή υπό την ιδιότητα αυτού ως μέλους κοινότητος. (ΑΡΘΡΟΝ 6)

Equality and Non-Discrimination

1. Πάντες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, της διοικήσεως και της δικαιοσύνης και δικαιούνται να τύχωσι ίσης προστασίας και μεταχειρίσεως.
2. Έκαστος απολαύει πάντων των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των προβλεπομένων υπό του Συντάγματος άνευ ουδεμιάς δυσμενούς διακρίσεως αμέσου ή εμμέσου εις βάρος οιουδήποτε ατόμου ένεκα της κοινότητος, της φυλής, του χρώματος, της θρησκείας, της γλώσσης, του φύλου, των πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, της εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, της γεννήσεως, του πλούτου, της κοινωνικής τάξεως αυτού ή ένεκα οιουδήποτε άλλου λόγου, εκτός εάν διά ρητής διατάξεως του Συντάγματος ορίζηται το αντίθετον.
… (ΑΡΘΡΟΝ 28)

Equality and Non-Discrimination

1. Εν τω Συντάγματι, πλην εάν ορίζηται ρητώς άλλως ή εάν εκ της εν δεδομένη αλληλουχία χρήσεως όρου τινός προκύπτει άλλο τι –
...
(β) λέξεις δηλούσαι το αρσενικόν γένος συμπεριλαμβάνουσι το θηλυκόν γένος και λέξεις εις τον ενικόν αριθμόν συμπεριλαμβάνουσι τον πληθυντικόν και τανάπαλιν.
… (ΑΡΘΡΟΝ 186)

Obligations of the State

Αι νομοθετικαί, εκτελεστικαί και δικαστικαί αρχαί της Δημοκρατίας υποχρεούνται να διασφαλίζωσι την αποτελεσματικήν εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος μέρους, εκάστη εντός των ορίων της αρμοδιότητος αυτής. (ΑΡΘΡΟΝ 35)

Judicial Protection

1. Tηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, νόμος θέλει ορίσει περί της ιδρύσεως, της δικαιοδοσίας και των εξουσιών των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, πλην των δικαστηρίων, περί ων θέλει ορίση κατά το άρθρον 160 κοινοτικός νόμος.
2. Πάς τοιούτος νόμος θέλει προβλέψει δια την ίδρυσιν αποχρώντων δικαστηρίων εις επαρκή αριθμόν δια την πρόσφορον και άνευ καθυστερήσεων απονομήν της δικαιοσύνης και δια την διασφάλισιν, εντός των ορίων της δικαιοδοσίας αυτών, της πιστής εφαρμογής των διασφαλιζουσών τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίας διατάξεων του Συντάγματος.
… (ΑΡΘΡΟΝ 158)

Limitations and/or Derogations

1. Τηρουμένων των διατάξεως του Συντάγματος των σχετικών προς την κατάστασιν εκτάκτου ανάγκης, τα υπό του παρόντος μέρους ηγγυημένα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίαι δεν υπόκεινται εις οιονδήποτε έτερον όρον, δέσμευσιν ή περιορισμόν πλην των εν τω παρόντι μέρει οριζομένων.
2. Αι διατάξεις του παρόντος μέρους αι αναφερόμεναι εις τοιούτους όρους, δεσμεύσεις ή περιορισμούς δέον να ερμηνεύωνται στενώς και να μη εφαρμόζωνται δι’ οιονδήποτε σκοπόν διάφορον εκείνου δι’ ον εθεσπίσθησαν. (ΑΡΘΡΟΝ 33)

Limitations and/or Derogations

1. Εν περιπτώσει πολέμου ή ετέρου δημοσίου κινδύνου απειλούντος την ύπαρξιν της Δημοκρατίας ή οιονδήποτε τμήμα αυτής το Υπουργικόν Συμβούλιον κέκτηται την εξουσίαν να προκηρύσση δι’ αποφάσεως αυτού την κήρυξιν καταστάσεως εκτάκτου ανάγκης’ ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας, όμως, ιδία εκάτερος ή από κοινού έχουσι δικαίωμα αρνησικυρίας οιασδήποτε τοιαύτης αποφάσεως ασκούμενον εντός τεσσαράκοντα οκτώ ωρών από της ημέρας, καθ’ ην η απόφασις εκοινοποιήθη εις το γραφείον εκατέρου.
2. Πάσα τοιαύτη προκήρυξις καθορίζει τα άρθρα του Συντάγματος, άτινα αναστέλλονται, καθ’ όλην την διάρκειαν της καταστάσεως εκτάκτου ανάγκης’ μόνον όμως τα κάτωθι αναφερόμενα άρθρα του Συντάγματος δύνανται να ανασταλώσι δια της προκηρύξεως: το άρθρον 7, μόνον καθ’ όσον αφορά εις θάνατον προκληθέντα εκ θεμιτής πολεμικής ενεργείας, η δευτέρα και τρίτη παράγραφος του άρθρου 10, τα άρθρα 11, 13, 16, 17, 19, 21, το εδάφιον (δ) της ογδόης παραγράφου του άρθρου 23 και τα άρθρα 25 και 27.
… (ΑΡΘΡΟΝ 183)

Marriage and Family Life

Δια τους σκοπούς του παρόντος Συντάγματος:

7. (α) Η ύπανδρος γυνή ανήκει εις την κοινότητα του συζύγου αυτής.
(β) Το άρρεν ή θήλυ άγαμον τέκνον το μη συμπληρώσαν το εικοστόν πρώτον έτος της ηλικίας του ανήκει εις την κοινότητα του πατρός αυτού, επί δε αγνώστου πατρός και εφ’ όσον δεν έχει υιοθετηθή, εις την κοινότητα, εις ην ανήκει η μήτηρ αυτού. (ΑΡΘΡΟΝ 2)

Marriage and Family Life

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα όπως η ιδιωτική και οικογενειακή αυτού ζωή τυγχάνη σεβασμού.
… (ΑΡΘΡΟΝ 15)

Marriage and Family Life

1. Πας συμπληρώσας την προς γάμον ηλικίαν είναι ελεύθερος να συνάψη γάμον και ιδρύση οικογένειαν συμφώνως τω εφαρμοστέω δι’ έκαστον πρόσωπον, δυνάμει των διατάξεων του Συντάγματος, δικαίω περί γάμου.
2. Αι διατάξεις της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται ως ακολούθως εις τας επομένας περιπτώσεις:
(α) εάν το εφαρμοστέον δι’ αμφοτέρους τους μέλλοντας να τελέσωσι γάμον, ως εν άρθρω 111 ορίζεται, δίκαιον περί γάμου δεν είναι το αυτό, οι μέλλοντες να τελέσωσι γάμον δύνανται να επιλέξωσιν, όπως ο γάμος αυτών διέπεται υπό του δικαίου του εφαρμοστέου δι’ εκάτερον τούτων συμφώνως τω ειρημένω άρθρω,
(β) εάν αι διατάξεις του άρθρου 111 δεν είναι εφαρμοστέαι διά τους μέλλοντας να τελέσωσι γάμον και ουδείς εξ αυτών είναι μέλος της τουρκικής κοινότητος, ο γάμος αυτών διέπεται υπό νόμου της Δημοκρατίας, ψηφιζομένου υπό της Βουλής, ο οποίος δεν δύναται να περιλαμβάνη περιορισμούς άλλους πλην των αφορώντων εις την ηλικίαν, την υγιείαν, τον βαθμόν συγγενείας και την απαγόρευσιν της πολυγαμίας,
(γ) εάν αι διατάξεις του άρθρου 111 είναι εφαρμοστέαι μόνον δι’ εκάτερον των μελλόντων να τελέσωσι γάμον και ο έτερος εξ αυτών δεν είναι μέλος της τουρκικής κοινότητος, ο γάμος διέπεται υπό νόμου της Δημοκρατίας, ως ορίζεται εν εδαφίω (β) της παρούσης παραγράφου, τηρουμένου του όρους ότι οι μέλλοντες να τελέσωσι γάμον δύνανται να επιλέξωσιν όπως ο γάμος αυτών διέπεται υπό του εφαρμοστέου συμφώνως τω άρθρω 111 δι’ εκάτερον αυτών δικαίου, εφ’ όσον τούτο επιτρέπει τοιούτον γάμον.
3. Ουδέν των εν τω παρόντι άρθρω περιλαμβανομένων επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπον τα δικαιώματα, πλην των εις τον γάμον αναφερομένων, της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ως προς τους ανήκοντας εις αυτήν ή οιασδήποτε θρησκευτικής ομάδος, δι’ ην εφαρμόζονται αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, ως προς τα μέλη αυτής, ως εν τω Συντάγματι ορίζεται. (ΑΡΘΡΟΝ 22)

Marriage and Family Life

(1).-Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν ή εις θρησκευτικήν ομάδα, δι’ ήν ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς τον αρραβώνα, τον γάμον, το κύρος του γάμου, διέπεται από της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος υπό του εκκλησιαστικού νόμου της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ή υπό του εκκλησιαστικού νόμου εκάστης θρησκευτικής ομάδος, αναλόγως της περιπτώσεως.
Νόμος θέλει προβλέψει περί της ενώπιον Επισκόπου αποπείρας συνδιαλλαγής ή της πνευματικής λύσης του γάμου.
(2).-Α. Παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακών δικαστηρίων έκαστον των οποίων σύγκειται:
(α) Εις την περί διαζυγίου δίκην εκ τριών δικαστών, ο είς των οποίων είναι αξιωματούχος κληρικός, νομομαθής διοριζόμενος υπό της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας και προεδρεύσει τούτου, οι δε έτεροι δύο επιλέγονται μεταξύ νομομαθών ανωτάτου επαγγελματικού και ηθικού επιπέδου ανηκόντων εις την υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εις ην περίπτωσιν το Ανώτατον Δικαστήριον διορίζει και τον Πρόεδρον του Δικαστηρίου.
(β) Εις πάσαν άλλην δίκην εξ' ενός δικαστού ως νόμος θέλει ορίσει.
Β. Το διαζύγιον χωρεί μόνον-
(α) Διά τους εις το Καταστατικόν της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου λόγους ως ούτοι ισχύουν κατά την ημερομηνίαν ψηφίσεως υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων του περί της Πρώτης Τροποποιήσεως του Συντάγματος Νόμου του 1989, εφ' όσον ούτοι δεν αντίκεινται προς το Σύνταγμα·
(β) όταν αι μεταξύ των συζύγων σχέσεις έχουν κλονισθή τόσον ισχυρώς από λόγον ο οποίος αφορά το ώστε βασίμως η εξακολούθησις της εγγάμου σχέσεως να είναι αφόρητος διά τον ενάγοντα· και
(γ) δι' οιονδήποτε έτερον λόγον ως νόμος θέλει ορίσει, αφού ακουσθώσιν αι απόψεις της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου.
(3).- Παν ζήτημα των ανηκόντων εις θρησκευτικήν ομάδα δι' ην ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακού δικαστηρίου, περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας του οποίου νόμος θέλει ορίσει, τηρουμένων των αναλογιών προς τα ανωτέρω.
(4).- Νόμος θέλει προβλέψει περί της εφέσεως κατά των αποφάσεων των οικογενειακών δικαστηρίων, περί της συνθέσεως των δικαζόντων και αποφασιζόντων επί των εφέσεων τούτων, εκ και περί της δικαιοδοσίας και της εξουσίας των δευτεροβάθμιων τούτων δικαστηρίων. Νόμος συμφώνως ταις διατάξεσι της παρούσης παραγράφου δύναται να ορίση ότι το δευτεροβάθμιον δικαστήριον δύναται να απαρτίζηται εξ' ενός ή πλειόνων δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, συνεδριαζόντων μόνων ή μετ' άλλου ή άλλων δικαστών της δικαστικής υπηρεσίας της Δημοκρατίας, ως ο νόμος θέλει ορίσει.
(5).- Ανεξαρτήτων των διατάξεων της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου εις τους ανήκοντας εις την Ελληνικήν Κοινότητα προσφέρεται η ελεύθερη επιλογή πολιτικού γάμου.
(6).-Ουδέν εκ των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου διαλαμβανομένων δύναται να παρεμποδίσει την εφαρμογήν των διατάξεων της πέμπτης παραγράφου του άρθρου 90 προκειμένης εκτελέσεως οιασδήποτε αποφάσεως ή διαταγής παντός εκκλησιαστικού δικαστηρίου. (ΑΡΘΡΟΝ 111)

Participation in Public Life and Institutions

1. H Δημοκρατία έχει στρατόν δύο χιλιάδων ανδρών, εκ των οποίων εξήκοντα επί τοις εκατόν είναι Έλληνες και τεσσαράκοντα επί τοις εκατόν είναι Tούρκοι.
... (APΘPON 129)

Participation in Public Life and Institutions

1. Aι δυνάμεις ασφαλείας της Δημοκρατίας αποτελούνται εκ της αστυνομίας και της χωροφυλακής και έχουσι δύναμιν δύο χιλιάδων ανδρών, ήτις δύναται να μειωθή ή αυξηθή κατόπιν κοινής συμφωνίας του Προέδρου και του Aντιπροέδρου της Δημοκρατίας.
… (APΘPON 130)

Political Rights and Association

2. Έκαστος έχει το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι μετ’ άλλων ... (ΑΡΘΡΟΝ 21)

Political Rights and Association

Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος και οιωνδήποτε δυνάμει τούτου ψηφιζομένων εκλογικών νόμων της Δημοκρατίας ή της αρμοδίας Κοινοτικής Συνελεύσεως, πας πολίτης δικαιούται να ψηφίζη εις οιανδήποτε εκλογήν διενεργουμένην συμφώνως τω Συντάγματι και οιωδήποτε τοιούτω νόμω. (ΑΡΘΡΟΝ 31)

Political Rights and Association

Τηρουμένων των διατάξεων της δευτέρας παραγράφου του παρόντος άρθρου πας πολίτης της Δημοκρατίας έχων συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος της ηλικίας αυτού και έχων τα υπό του εκλογικού νόμου καθοριζόμενα προσόντα διαμονής δικαιούται να εγγραφεί ως εκλογεύς είτε εις τον ελληνικόν είτε εις τον τουρκικόν εκλογικόν κατάλογον. Τα μέλη της ελληνικής κοινότητος όμως θα εγγράφονται μόνον εις τον ελληνικόν εκλογικόν κατάλογον, τα δε μέλη της τουρκικής κοινότητος μόνον εις τον τουρκικόν εκλογικόν κατάλογον.
Ουδείς δικαιούται να εγγραφεί ως εκλογεύς, εφόσον δεν κέκτηται τα υπό του εκλογικού νόμου απαιτούμενα προς εγγραφήν προσόντα. (ΑΡΘΡΟΝ 63)

Political Rights and Association

Τηρουμένων των διατάξεων της δευτέρας παραγράφου του παρόντος άρθρου, πας πολίτης της Δημοκρατίας, έχων συμπληρώσει το εικοστόν πρώτον έτος της ηλικίας αυτού και έχων τα υπό του αντιστοίχου κοινοτικού εκλογικού νόμου καθοριζόμενα προσόντα διαμονής, δικαιούται να εγγραφεί ως εκλογεύς εις τον αντίστοιχον εκλογικόν κοινοτικόν κατάλογον.
Τα μέλη της ελληνικής κοινότητος εγγράφονται μόνον εις τον ελληνικόν κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον και τα μέλη της τουρκικής κοινότητος εγγράφονται μόνον εις τον τουρκικόν κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον.
Ουδείς δικαιούται να εγγραφεί εις τον κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον ως εκλογεύς, εφ’ όσον δεν κέκτηται τα υπό του αντιστοίχου κοινοτικού εκλογικού νόμου απαιτούμενα προς εγγραφήν προσόντα. (ΑΡΘΡΟΝ 94)

Head of State

1. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Αρχηγός της Πολιτείας και προηγείται πάντων εν τη Δημοκρατία. … (ΑΡΘΡΟΝ 36)

Head of State

1. Η εκλογή του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας είναι άμεσος διά καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας και, πλην της περιπτώσεως αναπληρωματικής εκλογής, διεξάγεται την αυτήν ημέραν, αλλά κεχωρισμένως. ... (ΑΡΘΡΟΝ 39)

Head of State

Πας τις δικαιούται να θέση υποψηφιότητα προς εκλογήν αυτού ως Προέδρου ή ως Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας,
(β) συνεπλήρωσε το τριακοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθή κατά την ημέραν της ενάρξεως ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθή της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου ένεκα οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος, και τέλος
(δ) δεν πάσχη εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης τούτον ανίκανον να ασκήση τα καθήκοντα του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας. (ΑΡΘΡΟΝ 40)

Vice-President

1. … Ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Υπαρχηγός της Πολιτείας και προηγείται πάντων εν τη Δημοκρατία επόμενος τω Προέδρω της Δημοκρατίας. … (ΑΡΘΡΟΝ 36)

Vice-President

1. Η εκλογή του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας είναι άμεσος διά καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας και, πλην της περιπτώσεως αναπληρωματικής εκλογής, διεξάγεται την αυτήν ημέραν, αλλά κεχωρισμένως. ... (ΑΡΘΡΟΝ 39)

Vice-President

Πας τις δικαιούται να θέση υποψηφιότητα προς εκλογήν αυτού ως Προέδρου ή ως Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας,
(β) συνεπλήρωσε το τριακοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθή κατά την ημέραν της ενάρξεως ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθή της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου ένεκα οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος, και τέλος
(δ) δεν πάσχη εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης τούτον ανίκανον να ασκήση τα καθήκοντα του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας. (ΑΡΘΡΟΝ 40)

Government

Η εκτελεστική εξουσία διασφαλίζεται υπό του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας.
Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας προς τον σκοπόν της διασφαλίσεως της εκτελεστικής εξουσίας έχουσιν Υπουργικόν Συμβούλιον αποτελούμενον εξ επτά ελλήνων υπουργών και εκ τριών τούρκων υπουργών. Οι υπουργοί υποδεικνύονται αντιστοίχως υπό του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, οίτινες διορίζουσι τούτους διά πράξεως υπογραφομένης υπό αμφοτέρων. Οι υπουργοί δύνανται να επιλέγωνται και εκτός της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Εν εκ των κάτωθι υπουργείων, ήτοι το υπουργείον των εξωτερικών, το υπουργείον αμύνης ή το υπουργείον των οικονομικών ανατίθεται εις τούρκον υπουργόν. Εάν ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας συμφωνώσι, δύνανται ν’ αντικαταστήσωσι το σύστημα τούτο διά συστήματος εναλλαγής εκ περιτροπής. … (ΑΡΘΡΟΝ 46)

Government

Ουδείς διορίζεται ως υπουργός, ειμή όταν είναι πολίτης της Δημοκρατίας και έχει τα προσόντα εκλογιμότητας τα απαιτούμενα δι’ υποψήφιον βουλευτήν.
… (ΑΡΘΡΟΝ 59)

Legislature

Η νομοθετική εξουσία της Δημοκρατίας ασκείται υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων εν παντί θέματι, εξαιρέσει των θεμάτων εκείνων, άτινα ρητώς υπάγονται κατά το Σύνταγμα εις τας Κοινοτικάς Συνελεύσεις. (ΑΡΘΡΟΝ 61)

Legislature

Ο αριθμός των βουλευτών ορίζεται εις πεντήκοντα, δύναται δε να μεταβληθεί δι’ αποφάσεως της Βουλής των Αντιπροσώπων λαμβανομένης διά πλειοψηφίας αποτελουμένης εκ των δύο τρίτων των υπό της ελληνικής κοινότητος εκλεγέντων βουλευτών και εκ των δύο τρίτων των υπό της τουρκικής κοινότητος εκλεγέντων βουλευτών.
Εκ του κατά την πρώτην παράγραφον του παρόντος άρθρου προβλεπομένου αριθμού των βουλευτών τα εβδομήκοντα επί τοις εκατόν εκλέγονται υπό της ελληνικής κοινότητος και τα τριάκοντα επί τοις εκατόν υπό της τουρκικής κοινότητος κεχωρισμένως εκ των μελών εκατέρας κοινότητος και εν περιπτώσει εκλογής, εις ην οι υποψήφιοι είναι πλείονες του αριθμού των εδρών, διά καθολικής αμέσου και μυστικής ψηφοφορίας διενεργουμένης κατά την αυτήν ημέραν.
Η αναλογία των βουλευτών η καθοριζομένη εις την παρούσαν παράγραφον είναι ανεξάρτητος στατιστικών δεδομένων. (ΑΡΘΡΟΝ 62)

Legislature

Πας τις δικαούται να υποβάλει υποψηφιότητα βουλευτού, εφόσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας,
(β) έχει συμπληρώσει το εικοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθεί κατά την ημέραν της ενάρξεως ισχύος του Συντάγματος ή μετ΄ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθεί της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου λόγω οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος, και
(δ) δεν πάσχει εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης αυτό ανίκανον να ασκήσει τα καθήκοντά του ως βουλευτού. (ΑΡΘΡΟΝ 64)

Legislature

Η ελληνική και η τουρκική κοινότης εκλέγουσιν αντιστοίχως εκ των μελών αυτών Κοινοτικήν Συνέλευσιν, η αρμοδιότης της οποίας ορίζεται ρητώς υπό των διατάξεων του Συντάγματος. (ΑΡΘΡΟΝ 86)

Legislature

Ο αριθμός των μελών εκατέρας Κοινοτικής Συνελεύσεως καθορίζεται υπό κοινοτικού νόμου ψηφιζομένου διά πλειοψηφίας των δύο τρίτων του όλου αριθμού των μελών εκάστης Κοινοτικής Συνελεύσεως. (ΑΡΘΡΟΝ 92)

Legislature

Η εκλογή των μελών αμφοτέρων των Κοινοτικών Συνελεύσεων ενεργείται διά καθολικής, αμέσου και μυστικής ψηφοφορίας. (ΑΡΘΡΟΝ 93)

Legislature

Παν άτομον δικαιούται να υποβάλει υποψηφιότητα διά την εκλογήν αυτού ως μέλους Κοινοτικής Συνελεύσεως, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας, εγγεγραμμένος εις τον αντίστοιχον κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον,
(β) έχει συμπληρώσει το εικοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθεί κατά την ημέραν της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθεί της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου λόγω οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος και
(δ) δεν πάσχει εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης αυτό ανίκανον να ασκήσει τα καθήκοντα αυτού ως μέλους Κοινοτικής Συνελεύσεως. (ΑΡΘΡΟΝ 95)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. Έκαστος, μόνος ή από κοινού μετ’ άλλων, έχει το δικαίωμα να αποκτά, να είναι κύριος, να κατέχη, απολαύη ή διαθέτη οιανδήποτε κινητήν ή ακίνητον ιδιοκτησίαν και δικαιούται να απαιτή τον σεβασμόν του τοιούτου δικαιώματος αυτού. …
6. Εν περιπτώσει αγροτικής μεταρρυθμίσεως αι γαίαι διανέμονται μόνον εις άτομα ανήκοντα εις την κοινότητα, εις ην ανήκει και ο ιδιοκτήτης των αναγκαστικώς απαλλοτριωθεισών γαιών.
… (ΑΡΘΡΟΝ 23)

Protection from Violence

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ζωής και σωματικής ακεραιότητος.
… (ΑΡΘΡΟΝ 7)

Protection from Violence

Ουδείς υποβάλλεται εις βασανιστήρια ή εις απάνθρωπον ή ταπεινωτικήν τιμωρίαν ή μεταχείρισιν.(ΑΡΘΡΟΝ 8)

Protection from Violence

1. Ουδείς τελεί εις κατάστασιν δουλείας ή υποτελείας.
2. Ουδείς εξαναγκάζεται εις εκτέλεσιν αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας.
… (ΑΡΘΡΟΝ 10)

Protection from Violence

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπικής ασφαλείας.
... (ΑΡΘΡΟΝ 11)

Protection from Violence

1. Η κατοικία εκάστου είναι απαραβίαστος.
2. Η είσοδος εις οιανδήποτε κατοικίαν ή οιαδήποτε έρευνα εντός αυτής δεν επιτρέπεται, ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη και κατόπιν δικαστικού εντάλματος δεόντως ητιολογημένου ή οσάκις η είσοδος ενεργήται τη ρητή συναινέσει του ενοίκου ή προς τον σκοπόν διασώσεων θυμάτων οιουδήποτε αδικήματος βίας ή οιασδήποτε καταστροφής. (ΑΡΘΡΟΝ 16)

Protection from Violence

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα σεβασμού και διασφαλίσεως του απορρήτου της αλληλογραφίας ως και πάσης άλλης επικοινωνίας αυτού, εφ’ όσον η τοιαύτη επικοινωνία διεξάγεται διά μέσων μη απαγορευομένων υπό του νόμου.
2. Δε χωρεί επέμβαση κατά την άσκηση του δικαιώματος τούτου, εκτός αν η επέμβαση αυτή επιτρέπεται σύμφωνα με το νόμο, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Β. Κατόπιν δικαστικού διατάγματος που εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, μετά από αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, και η επέμβαση αποτελεί μέτρο το οποίο σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναγκαίο μόνο προς το συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ή την αποτροπή, διερεύνηση ή δίωξη των ακόλουθων σοβαρών ποινικών αδικημάτων:

(β) εμπορία ενηλίκων ή ανηλίκων προσώπων και αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία,
… (ΑΡΘΡΟΝ 17)

Public Institutions and Services

Πας όστις αμέσως προ της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ελάμβανεν εκ του δημοσίου ταμείου της αποικίας της Κύπρου περιλαμβανομένου του ταμείου συντάξεων χηρών και ορφανών οιανδήποτε σύνταξιν ή έτερον επίδομα λόγω αποχωρήσεως εκ της υπηρεσίας θα εξακολουθή από της ημερομηνίας της ισχύος του Συντάγματος λαμβάνων την σύνταξιν ή το επίδομα λόγω αποχωρήσεως εκ της υπηρεσίας εκ του δημοσίου ταμείου της Δημοκρατίας, υπό τας προϋποθέσεις και τους όρους τους ισχύοντας περί των συντάξεων ή των ετέρων ειρημένων επιδομάτων αμέσως προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ή υπό προϋποθέσεις και όρους θεσπιζομένους μεταγενεστέρως, ουχί όμως ολιγώτερον ευμενείς δια τον δικαιούχον και εφαρμοζομένους εις την περίπτωσιν αυτού. (ΑΡΘΡΟΝ 193)

Public Institutions and Services

Το επί συντάξεως εκ του ταμείου συντάξεων χηρών και ορφανών δικαίωμα οιουδήποτε προσώπου από της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος και εφεξής θα εξακολουθή να υπόκειται εις τας προϋποθέσεις και τους όρους συνταξιοδοτήσεως τους ισχύοντας αμέσως προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος, δεν δύνανται δε να μεταβληθώσιν ούτοι δυσμενώς δι’ οιονδήποτε πρόσωπον, εφ’ όσον χρόνον υφίσταται δικαίωμα αυτού επί της συντάξεως. (ΑΡΘΡΟΝ 194)

Status of the Constitution

Ουδεμία διάταξη του Συντάγματος θεωρείται ότι ακυρώνει νόμους που θεσπίζονται, πράξεις που διενεργούνται ή μέτρα που λαμβάνονται από τη Δημοκρατία τα οποία καθίστανται αναγκαία από τις υποχρεώσεις της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε εμποδίζει Κανονισμούς, Οδηγίες ή άλλες πράξεις ή δεσμευτικά μέτρα νομοθετικού χαρακτήρα που θεσπίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή από τα θεσμικά τους όργανα ή από τα αρμόδιά τους σώματα στη βάση των συνθηκών που ιδρύουν τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή την Ευρωπαϊκή Ένωση από του να έχουν νομική ισχύ στη Δημοκρατία. (ΑΡΘΡΟΝ 1Α)

Status of the Constitution

1. Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 1Α, το Σύνταγμα είναι ο υπέρτατος νόμος της Δημοκρατίας.
2. Ουδείς νόμος ή απόφασις της Βουλής των Αντιπροσώπων ή εκατέρας Κοινοτικής Συνελεύσεων ως και ουδεμία πράξις ή απόφασις ιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου εν τη Δημοκρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή οιονδήποτε διοικητικόν λειτούργημα δύναται να είναι καθ’ οιονδήποτε τρόπον αντίθετος ή ασύμφωνος προς οιανδήποτε των διατάξεων του Συντάγματος ή προς οποιαδήποτε υποχρέωση επιβάλλεται στη Δημοκρατία ως αποτέλεσμα της συμμετοχής της ως κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (ΑΡΘΡΟΝ 179)

Status of International Law

Ουδεμία διάταξη του Συντάγματος θεωρείται ότι ακυρώνει νόμους που θεσπίζονται, πράξεις που διενεργούνται ή μέτρα που λαμβάνονται από τη Δημοκρατία τα οποία καθίστανται αναγκαία από τις υποχρεώσεις της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε εμποδίζει Κανονισμούς, Οδηγίες ή άλλες πράξεις ή δεσμευτικά μέτρα νομοθετικού χαρακτήρα που θεσπίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή από τα θεσμικά τους όργανα ή από τα αρμόδιά τους σώματα στη βάση των συνθηκών που ιδρύουν τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή την Ευρωπαϊκή Ένωση από του να έχουν νομική ισχύ στη Δημοκρατία. (ΑΡΘΡΟΝ 1Α)

Status of International Law

1. O Πρόεδρος και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας από κοινού προ της εκδόσεως νόμου ή αποφάσεώς τινος της Bουλής των Aντιπροσώπων δικαιούνται να αναφερθώσιν εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον ίνα γνωματεύση τούτο, κατά πόσον ο εν λόγω νόμος, απόφασις ή ωρισμένη διάταξις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή είναι ασύμφωνος προς διάταξίν τινα του Συντάγματος δι’ οιονδήποτε άλλον λόγον πλην της δυσμενούς εις βάρος εκατέρας κοινότητας διακρίσεως ή ευρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος προς το δίκαιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.

3. Eις ην περίπτωσιν το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον γνωματεύση ότι ο νόμος ή η απόφασις ή διάταξίς τις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή ασυμφωνίαν προς διάταξίν τινα του Συντάγματος, ή του δικαίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, ο νόμος ή η απόφασις δεν δύναται να εκδοθή υπό του Προέδρου και του Aντιπροέδρου της Δημοκρατίας. (APΘPON 140)

Status of International Law

Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 50 και της τρίτης παραγράφου του άρθρου 57
1. Πάσα διεθνής συμφωνία μετ’ άλλων κρατών ή οιουδήποτε διεθνούς οργανισμού αφορώσα εις εμπορικά θέματα, οικονομικήν συνεργασίαν, περιλαμβανομένων πληρωμών και πιστώσεων και modus vivendi, συνολομολογούνται κατόπιν αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου.
2. Η διαπραγμάτευσις πάσης ετέρας συνθήκης, συμβάσεως ή διεθνούς συμφωνίας ως και η υπογραφή αυτών γίνεται κατόπιν αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν τίθεται όμως εν ισχύϊ και δεν δεσμεύουσι την Δημοκρατίαν, ειμή μόνον εφ’ όσον κυρωθώσι δια νόμου ψηφιζομένου υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων, ότε και συνομολογούνται.
3. Συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι συνομολογούμεναι συμφώνως ταις ειρημέναις διατάξεσι του παρόντος άρθρου έχουσιν από της δημοσιεύσεως αυτών εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας ηυξημένην ισχύν έναντι οιουδήποτε ημεδαπού νόμου, υπό τον όρον ότι αι τοιαύται συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι εφαρμόζονται αντιστοίχως και υπό του αντισυμβαλλομένου.
4. Η Δημοκρατία δύναται να ασκεί κάθε της επιλογή και διακριτική ευχέρεια που προβλέπεται στις Συνθήκες περί Ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και σε οποιεσδήποτε συνθήκες τροποποιούν ή αντικαθιστούν αυτές και η Δημοκρατία συνομολογεί. (ΑΡΘΡΟΝ 169)

Status of International Law

2. Ουδείς νόμος ή απόφασις της Βουλής των Αντιπροσώπων ή εκατέρας Κοινοτικής Συνελεύσεων ως και ουδεμία πράξις ή απόφασις ιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου εν τη Δημοκρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή οιονδήποτε διοικητικόν λειτούργημα δύναται να είναι καθ’ οιονδήποτε τρόπον αντίθετος ή ασύμφωνος προς οιανδήποτε των διατάξεων του Συντάγματος ή προς οποιαδήποτε υποχρέωση επιβάλλεται στη Δημοκρατία ως αποτέλεσμα της συμμετοχής της ως κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (ΑΡΘΡΟΝ 179)

Religious Law

3. Ουδέν των εν τω παρόντι άρθρω περιλαμβανομένων επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπον τα δικαιώματα, πλην των εις τον γάμον αναφερομένων, της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ως προς τους ανήκοντας εις αυτήν ή οιασδήποτε θρησκευτικής ομάδος, δι’ ην εφαρμόζονται αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, ως προς τα μέλη αυτής, ως εν τω Συντάγματι ορίζεται. (ΑΡΘΡΟΝ 22)

Religious Law

Εκατέρα Κοινοτική Συνέλευσις έχει αρμοδιότητα, εν σχέσει προς την αντίστοιχον κοινότητα, να ασκεί, ενός των ορίων του Συντάγματος και υπό τους περιορισμούς της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, νομοθετικήν εξουσίαν αποκλειστικώς και μόνον επί των κατωτέρω θεμάτων:
(α) επί πάντων των θρησκευτικών θεμάτων,
(β) επί πάντων των εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων,
(γ) επί του προσωπικού θεσμού,
(δ) επί της συνθέσεως και των βαθμών δικαιοδοσίας των δικαστηρίων, των εκδικαζόντων αστικάς διαφοράς, αναφερομένας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα,
... (ΑΡΘΡΟΝ 87)

Religious Law


Το ίδρυμα του βακουφίου και αι αρχαί και οι νόμοι περί των βακουφίων ως και οι αναφερόμενοι εις βακούφια αναγνωρίζονται υπό του Συντάγματος. Παν θέμα καθ’ οιονδήποτε τρόπον επηρεάζον ή σχέσιν έχον προς το ίδρυμα του βακουφίου ή των βακουφίων ή οιανδήποτε ιδιοκτησίαν των βακουφίων περιλαμβανομένης της ιδιοκτησίας των τεμενών και οιουδήποτε ετέρου μουσουλμανικού θρησκευτικού ιδρύματος διοικείται μόνον συμφώνως τοις νόμοις και αρχαίς των βακουφίων και τοις νόμοις και κανονισμοίς, ούς ψηφίζει η τουρκική Κοινοτική Συνέλευσις. Ουδεμία νομοθετική, εκτελεστική ή άλλη πράξις επιτρέπεται όπως παραβεί τους εν λόγω νόμους ή αρχάς των βακουφίων και τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως ή δύναται να επικρατήσει τούτων ή να επέμβει εις τούτους.
Εκάστη εκκλησία θρησκευτικής ομάδος, δι’ ήν ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, θα συνεχίσει έχουσα από της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος παν δικαίωμα σχετικόν προς θρησκευτικά θέματα όπερ έχει συμφώνως τω ισχύοντι αμέσως προ της ειρημένης ημερομηνίας νόμω της αποικίας της Κύπρου. (ΑΡΘΡΟΝ 110)

Religious Law

(1).-Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν ή εις θρησκευτικήν ομάδα, δι’ ήν ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς τον αρραβώνα, τον γάμον, το κύρος του γάμου, διέπεται από της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος υπό του εκκλησιαστικού νόμου της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ή υπό του εκκλησιαστικού νόμου εκάστης θρησκευτικής ομάδος, αναλόγως της περιπτώσεως.
Νόμος θέλει προβλέψει περί της ενώπιον Επισκόπου αποπείρας συνδιαλλαγής ή της πνευματικής λύσης του γάμου.
(2).-Α. Παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακών δικαστηρίων έκαστον των οποίων σύγκειται:
(α) Εις την περί διαζυγίου δίκην εκ τριών δικαστών, ο είς των οποίων είναι αξιωματούχος κληρικός, νομομαθής διοριζόμενος υπό της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας και προεδρεύσει τούτου, οι δε έτεροι δύο επιλέγονται μεταξύ νομομαθών ανωτάτου επαγγελματικού και ηθικού επιπέδου ανηκόντων εις την υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εις ην περίπτωσιν το Ανώτατον Δικαστήριον διορίζει και τον Πρόεδρον του Δικαστηρίου.
(β) Εις πάσαν άλλην δίκην εξ' ενός δικαστού ως νόμος θέλει ορίσει.
Β. Το διαζύγιον χωρεί μόνον-
(α) Διά τους εις το Καταστατικόν της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου λόγους ως ούτοι ισχύουν κατά την ημερομηνίαν ψηφίσεως υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων του περί της Πρώτης Τροποποιήσεως του Συντάγματος Νόμου του 1989, εφ' όσον ούτοι δεν αντίκεινται προς το Σύνταγμα·
(β) όταν αι μεταξύ των συζύγων σχέσεις έχουν κλονισθή τόσον ισχυρώς από λόγον ο οποίος αφορά το ώστε βασίμως η εξακολούθησις της εγγάμου σχέσεως να είναι αφόρητος διά τον ενάγοντα· και
(γ) δι' οιονδήποτε έτερον λόγον ως νόμος θέλει ορίσει, αφού ακουσθώσιν αι απόψεις της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου.
(3).- Παν ζήτημα των ανηκόντων εις θρησκευτικήν ομάδα δι' ην ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακού δικαστηρίου, περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας του οποίου νόμος θέλει ορίσει, τηρουμένων των αναλογιών προς τα ανωτέρω.
(4).- Νόμος θέλει προβλέψει περί της εφέσεως κατά των αποφάσεων των οικογενειακών δικαστηρίων, περί της συνθέσεως των δικαζόντων και αποφασιζόντων επί των εφέσεων τούτων, εκ και περί της δικαιοδοσίας και της εξουσίας των δευτεροβάθμιων τούτων δικαστηρίων. Νόμος συμφώνως ταις διατάξεσι της παρούσης παραγράφου δύναται να ορίση ότι το δευτεροβάθμιον δικαστήριον δύναται να απαρτίζηται εξ' ενός ή πλειόνων δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, συνεδριαζόντων μόνων ή μετ' άλλου ή άλλων δικαστών της δικαστικής υπηρεσίας της Δημοκρατίας, ως ο νόμος θέλει ορίσει.
(5).- Ανεξαρτήτων των διατάξεων της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου εις τους ανήκοντας εις την Ελληνικήν Κοινότητα προσφέρεται η ελεύθερη επιλογή πολιτικού γάμου.
(6).-Ουδέν εκ των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου διαλαμβανομένων δύναται να παρεμποδίσει την εφαρμογήν των διατάξεων της πέμπτης παραγράφου του άρθρου 90 προκειμένης εκτελέσεως οιασδήποτε αποφάσεως ή διαταγής παντός εκκλησιαστικού δικαστηρίου. (ΑΡΘΡΟΝ 111)

Religious Law

1. Tηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, κοινοτικός νόμος, ψηφιζόμενος υπό Kοινοτικής Συνελεύσεως, θέλει προβλέψει περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας δικαστηρίων, άτινα θα δικάζωσι τας αστικάς διαφοράς, τας αφορώσας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα, τα οποία υπάγονται κατά τας διατάξεις του Συντάγματος εις την αρμοδιότητα των Kοινοτικών Συνελεύσεων.

3. Eν τη ενασκήσει της δικαιοδοσίας αυτών τα ανωτέρω δικαστήρια εφαρμόζουσι τούς υπέρ της οικείας Kοινοτικής Συνελεύσεως ψηφιζομένους νόμους’ αι διατάξεις όμως της παραγράφου ταύτης δεν αποκλείουσι το δικαίωμα δικαστηρίου της Δημοκρατίας να εφαρμόση τον σχετικόν κοινοτικόν νόμον επί υποθέσεως, καθ’ ην παρεμπιπτόντως εγείρεται ζήτημα προσωπικού θεσμού ή θρησκευτικόν ζήτημα. (APΘPON 160)

Religious Law

Tηρουμένων των διατάξεων της τρίτης παραγράφου του άρθρου 160 τα δικαστήρια της Δημοκρατίας έχουσιν εξουσίαν να εφαρμόζωσι και τους οικείους κοινοτικούς νόμους πλην των περί προσωπικού θεσμού και των θρησκευτικών θεμάτων νόμων. (APΘPON 161)

Customary Law

Εκατέρα Κοινοτική Συνέλευσις έχει αρμοδιότητα, εν σχέσει προς την αντίστοιχον κοινότητα, να ασκεί, ενός των ορίων του Συντάγματος και υπό τους περιορισμούς της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, νομοθετικήν εξουσίαν αποκλειστικώς και μόνον επί των κατωτέρω θεμάτων:
(α) επί πάντων των θρησκευτικών θεμάτων,
(β) επί πάντων των εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων,
(γ) επί του προσωπικού θεσμού,
(δ) επί της συνθέσεως και των βαθμών δικαιοδοσίας των δικαστηρίων, των εκδικαζόντων αστικάς διαφοράς, αναφερομένας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα,
... (ΑΡΘΡΟΝ 87)

Customary Law

1. Tηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, κοινοτικός νόμος, ψηφιζόμενος υπό Kοινοτικής Συνελεύσεως, θέλει προβλέψει περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας δικαστηρίων, άτινα θα δικάζωσι τας αστικάς διαφοράς, τας αφορώσας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα, τα οποία υπάγονται κατά τας διατάξεις του Συντάγματος εις την αρμοδιότητα των Kοινοτικών Συνελεύσεων.

3. Eν τη ενασκήσει της δικαιοδοσίας αυτών τα ανωτέρω δικαστήρια εφαρμόζουσι τούς υπέρ της οικείας Kοινοτικής Συνελεύσεως ψηφιζομένους νόμους’ αι διατάξεις όμως της παραγράφου ταύτης δεν αποκλείουσι το δικαίωμα δικαστηρίου της Δημοκρατίας να εφαρμόση τον σχετικόν κοινοτικόν νόμον επί υποθέσεως, καθ’ ην παρεμπιπτόντως εγείρεται ζήτημα προσωπικού θεσμού ή θρησκευτικόν ζήτημα. (APΘPON 160)

Customary Law

Tηρουμένων των διατάξεων της τρίτης παραγράφου του άρθρου 160 τα δικαστήρια της Δημοκρατίας έχουσιν εξουσίαν να εφαρμόζωσι και τους οικείους κοινοτικούς νόμους πλην των περί προσωπικού θεσμού και των θρησκευτικών θεμάτων νόμων. (APΘPON 161)

Citizenship and Nationality

English

1. The following provisions shall have effect until a law of citizenship is made incorporating such provision
a. any matter relating to citizenship shall be governed by the provisions of Annex D to the Treaty of Establishment;
b. any person born in Cyprus, on or after the date of the coming into operation of this Constitution, shall become on the date of his birth a citizen of the Republic if on that date his father has become a citizen of the Republic or would but for his death have become such a citizen under the provisions of Annex D to the Treaty of Establishment.
2. For the purposes of this Article "Treaty of Establishment" means the Treaty concerning the Establishment of the Republic of Cyprus between the Republic, the Kingdom of Greece, the Republic of Turkey and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. (Art. 198)

Greek

1. Αι επόμεναι διατάξεις ισχύουσι, μέχρις ου ψηφισθή νόμος περί ιθαγενείας περιλαμβάνων τας διατάξεις ταύτας:
(α) παν θέμα αναφερόμενον εις την ιθαγένειαν διέπεται υπό των διατάξεων του παραρτήματος Δ της συνθήκης εγκαθιδρύσεως, και
(β) ο γεννώμενος εν Κύπρω κατά την ημερομηνίαν ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν αποκτά δια της γεννήσεως την ιθαγένειαν της Δημοκρατίας, εάν ο πατήρ αυτού είχεν αποκτήσει την ιθαγένειαν της Δημοκρατίας, κατά την ημερομηνίαν ταύτην ή θα απέκτα τοιαύτην ιθαγένειαν δυνάμει των διατάξεων του παραρτήματος Δ της συνθήκης εγκαθιδρύσεως, εάν δεν είχεν αποθάνει.
2. Εν τω παρόντι άρθρω «συνθήκη εγκαθιδρύσεως» σημαίνει την συνθήκην μεταξύ της Δημοκρατίας της Κύπρου, του Βασιλείου της Ελλάδος, της Δημοκρατίας της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρεταννίας και Βορείου Ιρλανδίας, την αναφερομένην εις την εγκαθίδρυσιν της Δημοκρατίας της Κύπρου. (ΑΡΘΡΟΝ 198)

Jurisdiction and Access

English

The Supreme Constitutional Court shall have exclusive jurisdiction to adjudicate finally on all matters as provided in the ensuing Articles. (Art. 136)3

Greek

Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάντων των αντικειμένων περί ων εν τοις επομένοις άρθροις. (APΘPON 136)

Jurisdiction and Access

English

1. The President and the Vice-President of the Republic, either separately or conjointly, shall have a right of recourse to the Supreme Constitutional Court under the provisions of this Article on the ground that any law or decision of the House of Representatives or any provision thereof discriminates against either of the two Communities.
… (Art. 137)

Greek

1. O Πρόεδρος και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας, ενεργούντες ιδία εκάτερος ή από κοινού δικαιούνται να προσφύγωσιν ενώπιον του Aνωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, κατά τους όρους του παρόντος άρθρου, επί τω λόγω ότι νόμος ή απόφασις της Bουλής των Aντιπροσώπων ή διάταξίς τις αυτών ποιείται δυσμενή διάκρισιν εις βάρος μιας εκ των δύο κοινοτήτων.
... (APΘPON 137)

Jurisdiction and Access

English

1. The President and the Vice-President of the Republic acting jointly may, at any time prior to the promulgation of any law or decision of the House of Representatives, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such law or decision or any specified provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution, otherwise than on the ground that such law or decision or any provision thereof discriminates against either of the two Communities or is repugnant to or inconsistent with the law of the European Communities or of the European Union.
… (Art. 140)

Greek

1. O Πρόεδρος και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας από κοινού προ της εκδόσεως νόμου ή αποφάσεώς τινος της Bουλής των Aντιπροσώπων δικαιούνται να αναφερθώσιν εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον ίνα γνωματεύση τούτο, κατά πόσον ο εν λόγω νόμος, απόφασις ή ωρισμένη διάταξις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή είναι ασύμφωνος προς διάταξίν τινα του Συντάγματος δι’ οιονδήποτε άλλον λόγον πλην της δυσμενούς εις βάρος εκατέρας κοινότητας διακρίσεως ή ευρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος προς το δίκαιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.
... (APΘPON 140)

Jurisdiction and Access

English

1. The President or the Vice-President of the Republic may, at any time prior to the promulgation of any law imposing any formalities, conditions or restrictions on the right guaranteed by Article 25, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such formality, condition or restriction is not in the public interest or is contrary to the interests of his Community.
… (Art. 141)

Greek

1. O Πρόεδρος ή ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας δύναται προ της εκδόσεως νόμου επιβάλλοντος διατυπώσεις, όρους ή περιορισμούς του δια του άρθρου 25 ηγγυημένου δικαιώματος ν’ αναφερθή εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον, ίνα γνωματεύση τούτο κατά πόσον αι διατυπώσεις, οι όροι ή οι περιορισμοί τίθενται ή όχι προς το δημόσιον συμφέρον ή είναι αντίθετοι προς τα συμφέροντα της κοινότητας αυτού.
...(APΘPON 141)

Jurisdiction and Access

English

1. The President of the Republic with regard to any law or decision of the Greek Communal Chamber and the Vice-President of the Republic with regard to any law or decision of the Turkish Communal Chamber, may, at any time prior to the publication of such law or decision, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such law or decision or any specified provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution.
… (Art. 142)

Greek

1. O Πρόεδρος της Δημοκρατίας εν σχέσει προς οιονδήποτε νόμον ή απόφασιν της Ελληνικής Kοινοτικής Συνελεύσεως και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας εν σχέσει προς οιονδήποτε νόμον ή απόφασιν της Τουρκικής Kοινοτικής Συνελεύσεως δύναται, προ της δημοσιεύσεως του νόμου ή της αποφάσεως αυτής, ν’ αναφερθώσιν εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον, ίνα τούτο γνωματεύση, κατά πόσον ο εν λόγω νόμος ή η απόφασις ή ωρισμένη διάταξις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή ασυμφωνίαν προς τινα διάταξιν του Συντάγματος.
... (APΘPON 142)

Jurisdiction and Access

English

1. A party to any judicial proceedings, including proceedings on appeal, may, at any stage thereof, raise the question of the unconstitutionality of any law or decision or any provision thereof material for the determination of any matter at issue in such proceedings and thereupon the Court before which such question is raised shall reserve the question for the decision of the Supreme Constitutional Court and stay further proceedings until such question is determined by the Supreme Constitutional Court.
… (Art. 144)

Greek

1. Πας διάδικος δικαιούται, καθ’ οιονδήποτε στάδιον της διαδικασίας συμπεριλαμβανομένης και της κατ’ έφεσιν, να εγείρη ζήτημα αντισυνταγματικότητος νόμου ή αποφάσεως η διατάξεώς τινος αυτών ουσιώδους δια την διάγνωσιν της εκκρεμούς ενώπιον του δικαστηρίου υποθέσεως. Tο δικαστήριο, ενώπιον του οποίου εγείρεται το ζήτημα, παραπέμπει παρευθύς τούτο ενώπιον του Aνωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και αναστέλλει την πρόοδον της διαδικασίας, μέχρις ου αποφανθή επ αυτού το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριο.
… ( APΘPON 144)

Jurisdiction and Access

English

The Supreme Constitutional Court shall have exclusive jurisdiction to adjudicate finally on any election petition, made under the provisions of the Electoral Law, with regard to the elections of the President or the Vice President of the Republic or of members of the House of Representatives or of any Communal Chamber. (Art. 145)

Greek

Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αποκλειστικήν δικαιοδοσία να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης εκλογικής εντάσεως, ασκουμένης κατά τον εκλογικόν νόμον, αναφερόμενης δε εις την εκλογήν του Προέδρου ή του Aντιπροέδρου της Δημοκρατίας ή των βουλευτών ή των μελών των Kοινοτικών Συνελεύσεων. (APΘPON 145)

Jurisdiction and Access

English

1. The Supreme Constitutional Court shall have exclusive jurisdiction to adjudicate finally on a recourse made to it on a complaint that a decision, an act or omission of any organ, authority or person, exercising any executive or administrative authority is contrary to any of the provisions of this Constitution or of any law or is made in excess or in abuse of powers vested in such organ or authority or person.
2. Such a recourse may be made by a person whose any existing legitimate interest, which he has either as a person or by virtue of being a member of a Community, is adversely and directly affected by such decision or act or omission.
… (Art. 146)

Greek

1. Tο Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν να αποφασίζη οριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης προσφυγής υποβαλλομένης κατ’ αποφάσεως, πράξεως ή παραλείψεως οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν επί τω λόγω ότι αυτή είναι αντίθετος προς τας διατάξεις του Συντάγματος ή τον νόμον ή εγένετο καθ’ υπέρβασιν ή κατάχρησιν της εξουσίας της εμπεπιστευμένης εις το όργανον ή την αρχήν ή το πρόσωπον τούτο.
2. H προσφυγή ασκείται υπό παντός προσώπου, του οποίου προσεβλήθη ευθέως δια της αποφάσεως, της πράξεως ή της παραλείψεως, ίδιον, ενεστώς έννομον συμφέρον, όπερ κέκτηται τούτο είτε ως άτομον είτε ως μέλος κοινότητός τινος.
... (APΘPON 146)

Education

English

1. Every person has the right to receive, and every person or institution has the right to give, instruction or education subject to such formalities, conditions or restrictions as are in accordance with the relevant communal law and are necessary only in the interests of the security of the Republic or the constitutional order or the public safety or the public order or the public health or the public morals or the standard and quality of education or for the protection of the rights and liberties of others including the right of the parents to secure for their children such education as is in conformity with their religious convictions.
2. Free primary education shall be made available by the Greek and the Turkish Communal Chambers in the respective communal primary schools.
3. Primary education shall be compulsory for all citizens of such school age as may be determined by a relevant communal law.
4. Education, other than primary education, shall be made available by the Greek and the Turkish Communal Chambers, in deserving and appropriate cases, on such terms and conditions as may be determined by a relevant communal law. (Art. 20)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα να εκπαιδεύηται και έκαστον άτομον ή ίδρυμα έχει το δικαίωμα να παρέχη εκπαίδευσιν τηρουμένων των διατυπώσεων, όρων και περιορισμών των επιβαλλομένων υπό του οικείου κοινοτικού νόμου των αναγκαίων μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή του βαθμού και της ποιότητος της παιδείας ή προς προστασίαν των δικαιωμάτων και ελευθεριών των άλλων, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος των γονέων, όπως διασφαλίζωσιν υπέρ των τέκνων αυτών εκπαίδευσιν συνάδουσαν προς τας θρησκευτικάς αυτών πεποιθήσεις.
2. Μερίμνη της ελληνικής και της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως ή στοιχειώδης εκπαίδευσις θέλει καταστή δωρεάν προσιτή εν τοις αντιστοίχοις κοινοτικοίς σχολείοις της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως.
3. Η στοιχειώδης εκπαίδευσις είναι υποχρεωτική διά πάντας τους πολίτας τους έχοντας συμπληρώσει την απαιτουμένην ηλικίαν, ως θέλει ορίσει ο οικείος κοινοτικός νόμος.
4. Μερίμνη της ελληνικής και της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως θα καταστή προσιτή πλην της στοιχειώδους και η περαιτέρω εκπαίδευσις εις ενδεδειγμένα και άξια υποστηρίξεως πρόσωπα, εφ’ ους όρους και προϋποθέσεις θα ορίση ο οικείος κοινοτικός νόμος. (ΑΡΘΡΟΝ 20)

Education

English

1. The Communal Chambers shall, in relation to their respective Community, have competence to exercise within the limits of this Constitution and subject to paragraph 3 of this Article, legislative power solely with regard to the following matters:-

b. all educational, cultural and teaching matters;
… (Art. 87)

Greek

Εκατέρα Κοινοτική Συνέλευσις έχει αρμοδιότητα, εν σχέσει προς την αντίστοιχον κοινότητα, να ασκεί, ενός των ορίων του Συντάγματος και υπό τους περιορισμούς της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, νομοθετικήν εξουσίαν αποκλειστικώς και μόνον επί των κατωτέρω θεμάτων:
...
(β) επί πάντων των εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων,
... (ΑΡΘΡΟΝ 87)

Employment Rights and Protection

English

Every person has the right to a decent existence and to social security. A law shall provide for the protection of the workers, assistance to the poor and for a system of social insurance. (Art. 9)

Greek

Έκαστος έχει το δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβιώσεως και κοινωνικής ασφαλείας. Ο νόμος θα προβλέψη περί προστασίας των εργατών, αρωγής προς τους πτωχούς και συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων. (ΑΡΘΡΟΝ 9)

Employment Rights and Protection

English

1. Every person has the right to practice any profession or to carry on any occupation, trade or business.
2. The exercise of this right may be subject to such formalities, conditions or restrictions as are prescribed by law and relate exclusively to the qualifications usually required for the exercise of any profession or are necessary only in the interests of the security of the Republic or the constitutional order or the public safety or the public order or the public health or the public morals or for the protection of the rights and liberties guaranteed by this Constitution to any person or in the public interest:
Provided that no such formalities, conditions or restrictions purporting to be in the public interest shall be prescribed by a law if such formality, condition or restriction is contrary to the interests of either Community.
… (Art. 25)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα να ασκή οιονδήποτε επάγγελμα ή να επιδίδεται εις οιανδήποτε απασχόλησιν, εμπόριον ή επικερδή εργασίαν.
2. Η άσκησις του δικαιώματος τούτου δύναται να υπαχθή εις τους υπό του νόμου τιθεμένους όρους, περιορισμούς ή διατυπώσεις, αναφερομένους αποκλειστικώς εις τα συνήθως απαιτούμενα διά την άσκησιν οιουδήποτε επαγγέλματος προσόντα ή οίτινες είναι απαραίτητοι μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των ηγγυημένων υπό του Συντάγματος εις οιονδήποτε πρόσωπον ή προς το δημόσιον συμφέρον υπό τον όρον ότι διατυπώσεις, όροι και περιορισμοί δεν θα τίθενται διά νόμου κατ’ επίκλησιν του δημοσίου συμφέροντος εφ’ όσον είναι αντίθετοι προς τα συμφέροντα εκατέρας κοινότητος.
… (ΑΡΘΡΟΝ 25)

Employment Rights and Protection

English

1. Every person has the right to enter freely into any contract subject to such conditions, limitations or restrictions as are laid down by the general principles of the law of contract. A law shall provide for the prevention of exploitation by persons who are commanding economic power.
2. A law may provide for collective labour contracts of obligatory fulfilment by employers and workers with adequate protection of the rights of any person, whether or not represented at the conclusion of such contract. (Art. 26)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως. Τούτο υπέκειται εις όρους, περιορισμούς ή δεσμεύσεις τιθεμένους επί τη βάσει των γενικών αρχών του δικαίου των συμβάσεων. Νόμος θέλει προβλέψει διά την πρόληψιν εκμεταλλεύσεως υπό προσώπων, άτινα διαθέτουσιν ιδιάζουσαν οικονομικήν ισχύν.
2. Νόμος δύναται να ρυθμίση τας συλλογικάς συμβάσεις εργασίας, υποχρεωτικώς εφαρμοζομένας υπό των εργοδοτών και των εργαζομένων, προστατευομένων επαρκώς των δικαιωμάτων οιουδήποτε ατόμου αδιακρίτως της αντιπροσωπεύσεως τούτου κατά την σύναψιν τοιαύτης συμβάσεως. (ΑΡΘΡΟΝ 26)

Equality and Non-Discrimination

English

Subject to the express provisions of this Constitution no law or decision of the House of Representatives or of any of the Communal Chambers, and no act or decision of any organ, authority or person in the Republic exercising executive power or administrative functions, shall discriminate against any of the two Communities or any person as a person or by virtue of being a member of a Community. (Art. 6)

Greek

Τηρουμένων των ρητών διατάξεων του Συντάγματος ουδείς νόμος ή ουδεμία απόφασις της Βουλής ή οιασδήποτε των Κοινοτικών Συνελεύσεων ως και ουδεμία πράξις ή απόφασις οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου εν τη Δημοκρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή διοικητικόν λειτούργημα θέλει υποβάλλει εις δυσμενή διάκρισιν οιανδήποτε εκ των δύο κοινοτήτων ή οιονδήποτε πρόσωπον ως τοιούτον ή υπό την ιδιότητα αυτού ως μέλους κοινότητος. (ΑΡΘΡΟΝ 6)

Equality and Non-Discrimination

English

1. All persons are equal before the law, the administration and justice and are entitled to equal protection thereof and treatment thereby.
2. Every person shall enjoy all the rights and liberties provided for in this Constitution without any direct or indirect discrimination against any person on the ground of his community, race, religion, language, sex, political or other convictions, national or social descent, birth, colour, wealth, social class, or on any ground whatsoever, unless there is express provision to the contrary in this Constitution.
… (Art. 28)

Greek

1. Πάντες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, της διοικήσεως και της δικαιοσύνης και δικαιούνται να τύχωσι ίσης προστασίας και μεταχειρίσεως.
2. Έκαστος απολαύει πάντων των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των προβλεπομένων υπό του Συντάγματος άνευ ουδεμιάς δυσμενούς διακρίσεως αμέσου ή εμμέσου εις βάρος οιουδήποτε ατόμου ένεκα της κοινότητος, της φυλής, του χρώματος, της θρησκείας, της γλώσσης, του φύλου, των πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, της εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, της γεννήσεως, του πλούτου, της κοινωνικής τάξεως αυτού ή ένεκα οιουδήποτε άλλου λόγου, εκτός εάν διά ρητής διατάξεως του Συντάγματος ορίζηται το αντίθετον.
… (ΑΡΘΡΟΝ 28)

Equality and Non-Discrimination

English

1. In this Constitution, unless it is otherwise expressly provided or required by the context-

b. words importing the masculine gender include females and words in the singular include the plural and vice-versa.
… (Art. 186)

Greek

1. Εν τω Συντάγματι, πλην εάν ορίζηται ρητώς άλλως ή εάν εκ της εν δεδομένη αλληλουχία χρήσεως όρου τινός προκύπτει άλλο τι –
...
(β) λέξεις δηλούσαι το αρσενικόν γένος συμπεριλαμβάνουσι το θηλυκόν γένος και λέξεις εις τον ενικόν αριθμόν συμπεριλαμβάνουσι τον πληθυντικόν και τανάπαλιν.
… (ΑΡΘΡΟΝ 186)

Obligations of the State

English

The legislative, executive and judicial authorities of the Republic shall be bound to secure, within the limits of their respective competence, the efficient application of the provisions of this Part4. (Art. 35)

Greek

Αι νομοθετικαί, εκτελεστικαί και δικαστικαί αρχαί της Δημοκρατίας υποχρεούνται να διασφαλίζωσι την αποτελεσματικήν εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος μέρους, εκάστη εντός των ορίων της αρμοδιότητος αυτής. (ΑΡΘΡΟΝ 35)

Judicial Protection

English

1. A law shall, subject to the provisions of this Constitution, provide for the establishment, jurisdiction and powers of courts of civil and criminal jurisdiction other than courts to be provided by a communal law under Article 160.
2. Any such law shall provide for the establishment of adequate courts in sufficient number for the proper and undelayed administration of justice and for securing within the limits of their respective competence the efficient application of the provisions of this Constitution guaranteeing the fundamental rights and liberties.
… (Art. 158)

Greek

1. Tηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, νόμος θέλει ορίσει περί της ιδρύσεως, της δικαιοδοσίας και των εξουσιών των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, πλην των δικαστηρίων, περί ων θέλει ορίση κατά το άρθρον 160 κοινοτικός νόμος.
2. Πάς τοιούτος νόμος θέλει προβλέψει δια την ίδρυσιν αποχρώντων δικαστηρίων εις επαρκή αριθμόν δια την πρόσφορον και άνευ καθυστερήσεων απονομήν της δικαιοσύνης και δια την διασφάλισιν, εντός των ορίων της δικαιοδοσίας αυτών, της πιστής εφαρμογής των διασφαλιζουσών τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίας διατάξεων του Συντάγματος.
… (ΑΡΘΡΟΝ 158)

Limitations and/or Derogations

English

1. Subject to the provisions of this Constitution relating to a state of emergency, the fundamental rights and liberties guaranteed by this Part shall not be subjected to any other limitations or restrictions than those in this Part provided.
2. The provisions of this Part relating to such limitations or restrictions shall be interpreted strictly and shall not be applied for any purpose other than those for which they have been prescribed. (Art. 33)

Greek

1. Τηρουμένων των διατάξεως του Συντάγματος των σχετικών προς την κατάστασιν εκτάκτου ανάγκης, τα υπό του παρόντος μέρους ηγγυημένα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίαι δεν υπόκεινται εις οιονδήποτε έτερον όρον, δέσμευσιν ή περιορισμόν πλην των εν τω παρόντι μέρει οριζομένων.
2. Αι διατάξεις του παρόντος μέρους αι αναφερόμεναι εις τοιούτους όρους, δεσμεύσεις ή περιορισμούς δέον να ερμηνεύωνται στενώς και να μη εφαρμόζωνται δι’ οιονδήποτε σκοπόν διάφορον εκείνου δι’ ον εθεσπίσθησαν. (ΑΡΘΡΟΝ 33)

Limitations and/or Derogations

English

1. In case of war or other public danger threatening the life of the Republic or any part thereof, the Council of Ministers shall have power, by a decision taken in this respect, to issue a Proclamation of Emergency:
Provided that the President and the Vice-President of the Republic shall separately or conjointly, have a right of veto against any such decision which they shall exercise within forty-eight hours of the date when the decision has been transmitted to their respective offices.
2. Any such Proclamation shall specify the Articles of the Constitution which shall be suspended for the duration of such Emergency:
Provided that only the following Articles of the Constitution may be suspended by any such Proclamation that is to say:-Article 7, only in so far as it relates to death inflicted by a permissible act of war; Article 10, paragraphs 2 and 3; Article 11; Article 13; Article 16; Article 17; Article 19; Article 21; Article 23, paragraph 8, sub-paragraph (d); Article 25 and Article 27.
… (Art. 183)

Greek

1. Εν περιπτώσει πολέμου ή ετέρου δημοσίου κινδύνου απειλούντος την ύπαρξιν της Δημοκρατίας ή οιονδήποτε τμήμα αυτής το Υπουργικόν Συμβούλιον κέκτηται την εξουσίαν να προκηρύσση δι’ αποφάσεως αυτού την κήρυξιν καταστάσεως εκτάκτου ανάγκης’ ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας, όμως, ιδία εκάτερος ή από κοινού έχουσι δικαίωμα αρνησικυρίας οιασδήποτε τοιαύτης αποφάσεως ασκούμενον εντός τεσσαράκοντα οκτώ ωρών από της ημέρας, καθ’ ην η απόφασις εκοινοποιήθη εις το γραφείον εκατέρου.
2. Πάσα τοιαύτη προκήρυξις καθορίζει τα άρθρα του Συντάγματος, άτινα αναστέλλονται, καθ’ όλην την διάρκειαν της καταστάσεως εκτάκτου ανάγκης’ μόνον όμως τα κάτωθι αναφερόμενα άρθρα του Συντάγματος δύνανται να ανασταλώσι δια της προκηρύξεως: το άρθρον 7, μόνον καθ’ όσον αφορά εις θάνατον προκληθέντα εκ θεμιτής πολεμικής ενεργείας, η δευτέρα και τρίτη παράγραφος του άρθρου 10, τα άρθρα 11, 13, 16, 17, 19, 21, το εδάφιον (δ) της ογδόης παραγράφου του άρθρου 23 και τα άρθρα 25 και 27.
… (ΑΡΘΡΟΝ 183)

Marriage and Family Life

English

For the purposes of this Constitution:

(7) (a) a married woman shall belong to the Community to which her husband belongs;
(b) A male or female child under the age of twenty-one who is not married shall belong to the Community to which his or her father belongs, or, if the father is unknown and he or she has not been adopted, to the Community to which his or her mother belongs. (Art. 2)

Greek

Δια τους σκοπούς του παρόντος Συντάγματος:

7. (α) Η ύπανδρος γυνή ανήκει εις την κοινότητα του συζύγου αυτής.
(β) Το άρρεν ή θήλυ άγαμον τέκνον το μη συμπληρώσαν το εικοστόν πρώτον έτος της ηλικίας του ανήκει εις την κοινότητα του πατρός αυτού, επί δε αγνώστου πατρός και εφ’ όσον δεν έχει υιοθετηθή, εις την κοινότητα, εις ην ανήκει η μήτηρ αυτού. (ΑΡΘΡΟΝ 2)

Marriage and Family Life

English

1. Every person has the right to respect for his private and family life.
… (Art. 15)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα όπως η ιδιωτική και οικογενειακή αυτού ζωή τυγχάνη σεβασμού.
… (ΑΡΘΡΟΝ 15)

Marriage and Family Life

English

1. Any person reaching nubile age is free to marry and to found a family according to the law relating to marriage, applicable to such person under the provisions of this Constitution.
2. The provisions of paragraph 1 of this Article shall, in the following cases, be applied as follows:-
a. if the law relating to marriage applicable to the parties as provided under Article 111 is not the same, the parties may elect to have their marriage governed by the law applicable to either of them under such Article;
b. if the provisions of Article 111 are not applicable to any of the parties to the marriage and neither of such parties is a member of the Turkish Community, the marriage shall be governed by a law of the Republic which the House of Representatives shall make and which shall not contain any restrictions other than those relating to age, health, proximity of relationship and prohibition of polygamy;
c. if the provisions of Article 111 are applicable only to one of the parties to the marriage and the other party is not a member of the Turkish Community, the marriage shall be governed by the law of the Republic as in sub-paragraph (b) of this paragraph provided:
Provided that the parties may elect to have their marriage governed by the law applicable, under Article 111, to one of such parties in so far as such law allows such marriage.
3. Nothing in this Article contained shall, in any way, affect the rights, other than those on marriage, of the Greek-Orthodox Church or of any religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply with regard to their respective members as provided in this Constitution. (Art. 22)

Greek

1. Πας συμπληρώσας την προς γάμον ηλικίαν είναι ελεύθερος να συνάψη γάμον και ιδρύση οικογένειαν συμφώνως τω εφαρμοστέω δι’ έκαστον πρόσωπον, δυνάμει των διατάξεων του Συντάγματος, δικαίω περί γάμου.
2. Αι διατάξεις της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται ως ακολούθως εις τας επομένας περιπτώσεις:
(α) εάν το εφαρμοστέον δι’ αμφοτέρους τους μέλλοντας να τελέσωσι γάμον, ως εν άρθρω 111 ορίζεται, δίκαιον περί γάμου δεν είναι το αυτό, οι μέλλοντες να τελέσωσι γάμον δύνανται να επιλέξωσιν, όπως ο γάμος αυτών διέπεται υπό του δικαίου του εφαρμοστέου δι’ εκάτερον τούτων συμφώνως τω ειρημένω άρθρω,
(β) εάν αι διατάξεις του άρθρου 111 δεν είναι εφαρμοστέαι διά τους μέλλοντας να τελέσωσι γάμον και ουδείς εξ αυτών είναι μέλος της τουρκικής κοινότητος, ο γάμος αυτών διέπεται υπό νόμου της Δημοκρατίας, ψηφιζομένου υπό της Βουλής, ο οποίος δεν δύναται να περιλαμβάνη περιορισμούς άλλους πλην των αφορώντων εις την ηλικίαν, την υγιείαν, τον βαθμόν συγγενείας και την απαγόρευσιν της πολυγαμίας,
(γ) εάν αι διατάξεις του άρθρου 111 είναι εφαρμοστέαι μόνον δι’ εκάτερον των μελλόντων να τελέσωσι γάμον και ο έτερος εξ αυτών δεν είναι μέλος της τουρκικής κοινότητος, ο γάμος διέπεται υπό νόμου της Δημοκρατίας, ως ορίζεται εν εδαφίω (β) της παρούσης παραγράφου, τηρουμένου του όρους ότι οι μέλλοντες να τελέσωσι γάμον δύνανται να επιλέξωσιν όπως ο γάμος αυτών διέπεται υπό του εφαρμοστέου συμφώνως τω άρθρω 111 δι’ εκάτερον αυτών δικαίου, εφ’ όσον τούτο επιτρέπει τοιούτον γάμον.
3. Ουδέν των εν τω παρόντι άρθρω περιλαμβανομένων επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπον τα δικαιώματα, πλην των εις τον γάμον αναφερομένων, της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ως προς τους ανήκοντας εις αυτήν ή οιασδήποτε θρησκευτικής ομάδος, δι’ ην εφαρμόζονται αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, ως προς τα μέλη αυτής, ως εν τω Συντάγματι ορίζεται. (ΑΡΘΡΟΝ 22)

Marriage and Family Life

English

1. Subject to the provisions of this Constitution any matter relating to betrothal, marriage, nullity of marriage of members of the Greek-Orthodox Church or of a religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply shall, on and after the date of the coming into operation of this Constitution, be governed by the law of the Greek-Orthodox Church or of the Church of such religious group, as the case may be. A Law shall provide for an attempt of reconciliation or of spiritual dissolution of marriage to be made before a Bishop.
2.—A. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of the Greek-Orthodox Church, shall be cognizable by family courts each of which is composed:
a) For a divorce trial, of three judges, one of which is a lawyer ecclesiastical officer appointed by the Greek Orthodox Church and presides over the Court and the other two of high professional and moral standard belonging to the Greek Orthodox Church are appointed by the Supreme Court among lawyers. If no ecclesiastical officer is appointed as above, the Supreme Court appoints the President of the Court as well.
b) For any other trial, or one judge as a law shall provide.
B. The divorce is maintainable only—
a) For the grounds, under the Charter of the Holy Church of Cyprus, as are in force at the date of Enactment by the House of Representatives, of the First Amendment of the Constitution Law of 1989, in so far as they are not inconsistent with the Constitution;
b) When the relations of the spouses have been so strongly shaken by a ground concerning the person of the defendant or of both spouses, which justifiably render continuation of the marital relation intolerable for the plaintiff; and
c) For any other ground that a law may provide after the views of the Greek Orthodox Church of Cyprus are being heard.
3. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of a religious group for which the provisions of the third paragraph of section 2 apply, shall be cognizable by a family court for which a law shall determine its establishment, composition and jurisdiction, mutatis mutandis to the above.
4. Law shall provide for appeal against decisions of the family courts, for the composition of those who shall adjudicate and decide on these appeals and for the jurisdiction and powers of these appellate courts. A law enacted in accordance with the provisions of this paragraph may provide that the appellate court may be composed of one or more judges of the Supreme Court, sitting alone or together with another judge or other judges belonging to the judicial service of the Republic as the law may provide.
5. Notwithstanding the provisions of the first paragraph of this section, the free choice of a civil marriage is offered to the members of the Greek Community.
6. Nothing in paragraph 1 of this Article contained shall preclude the application of the provisions of paragraph 5 of Article 90 to the execution of any judgment or order of any such tribunal. (Art. 111)

Greek

(1).-Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν ή εις θρησκευτικήν ομάδα, δι’ ήν ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς τον αρραβώνα, τον γάμον, το κύρος του γάμου, διέπεται από της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος υπό του εκκλησιαστικού νόμου της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ή υπό του εκκλησιαστικού νόμου εκάστης θρησκευτικής ομάδος, αναλόγως της περιπτώσεως.
Νόμος θέλει προβλέψει περί της ενώπιον Επισκόπου αποπείρας συνδιαλλαγής ή της πνευματικής λύσης του γάμου.
(2).-Α. Παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακών δικαστηρίων έκαστον των οποίων σύγκειται:
(α) Εις την περί διαζυγίου δίκην εκ τριών δικαστών, ο είς των οποίων είναι αξιωματούχος κληρικός, νομομαθής διοριζόμενος υπό της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας και προεδρεύσει τούτου, οι δε έτεροι δύο επιλέγονται μεταξύ νομομαθών ανωτάτου επαγγελματικού και ηθικού επιπέδου ανηκόντων εις την υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εις ην περίπτωσιν το Ανώτατον Δικαστήριον διορίζει και τον Πρόεδρον του Δικαστηρίου.
(β) Εις πάσαν άλλην δίκην εξ' ενός δικαστού ως νόμος θέλει ορίσει.
Β. Το διαζύγιον χωρεί μόνον-
(α) Διά τους εις το Καταστατικόν της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου λόγους ως ούτοι ισχύουν κατά την ημερομηνίαν ψηφίσεως υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων του περί της Πρώτης Τροποποιήσεως του Συντάγματος Νόμου του 1989, εφ' όσον ούτοι δεν αντίκεινται προς το Σύνταγμα·
(β) όταν αι μεταξύ των συζύγων σχέσεις έχουν κλονισθή τόσον ισχυρώς από λόγον ο οποίος αφορά το ώστε βασίμως η εξακολούθησις της εγγάμου σχέσεως να είναι αφόρητος διά τον ενάγοντα· και
(γ) δι' οιονδήποτε έτερον λόγον ως νόμος θέλει ορίσει, αφού ακουσθώσιν αι απόψεις της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου.
(3).- Παν ζήτημα των ανηκόντων εις θρησκευτικήν ομάδα δι' ην ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακού δικαστηρίου, περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας του οποίου νόμος θέλει ορίσει, τηρουμένων των αναλογιών προς τα ανωτέρω.
(4).- Νόμος θέλει προβλέψει περί της εφέσεως κατά των αποφάσεων των οικογενειακών δικαστηρίων, περί της συνθέσεως των δικαζόντων και αποφασιζόντων επί των εφέσεων τούτων, εκ και περί της δικαιοδοσίας και της εξουσίας των δευτεροβάθμιων τούτων δικαστηρίων. Νόμος συμφώνως ταις διατάξεσι της παρούσης παραγράφου δύναται να ορίση ότι το δευτεροβάθμιον δικαστήριον δύναται να απαρτίζηται εξ' ενός ή πλειόνων δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, συνεδριαζόντων μόνων ή μετ' άλλου ή άλλων δικαστών της δικαστικής υπηρεσίας της Δημοκρατίας, ως ο νόμος θέλει ορίσει.
(5).- Ανεξαρτήτων των διατάξεων της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου εις τους ανήκοντας εις την Ελληνικήν Κοινότητα προσφέρεται η ελεύθερη επιλογή πολιτικού γάμου.
(6).-Ουδέν εκ των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου διαλαμβανομένων δύναται να παρεμποδίσει την εφαρμογήν των διατάξεων της πέμπτης παραγράφου του άρθρου 90 προκειμένης εκτελέσεως οιασδήποτε αποφάσεως ή διαταγής παντός εκκλησιαστικού δικαστηρίου. (ΑΡΘΡΟΝ 111)

Participation in Public Life and Institutions

English

1. The Republic shall have an army of two thousand men of whom sixty per centum shall be Greeks and forty per centum shall be Turks.
… (Art. 129)

Greek

1. H Δημοκρατία έχει στρατόν δύο χιλιάδων ανδρών, εκ των οποίων εξήκοντα επί τοις εκατόν είναι Έλληνες και τεσσαράκοντα επί τοις εκατόν είναι Tούρκοι.
... (APΘPON 129)

Participation in Public Life and Institutions

English

1. The security forces of the Republic shall consist of the police and gendarmerie and shall have a contingent of two thousand men which may be reduced or increased by common agreement of the President and the Vice-President of the Republic.
… (Art. 130)

Greek

1. Aι δυνάμεις ασφαλείας της Δημοκρατίας αποτελούνται εκ της αστυνομίας και της χωροφυλακής και έχουσι δύναμιν δύο χιλιάδων ανδρών, ήτις δύναται να μειωθή ή αυξηθή κατόπιν κοινής συμφωνίας του Προέδρου και του Aντιπροέδρου της Δημοκρατίας.
… (APΘPON 130)

Political Rights and Association

English

2. Every person has the right to freedom of association with others, … (Art. 21)

Greek

2. Έκαστος έχει το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι μετ’ άλλων ... (ΑΡΘΡΟΝ 21)

Political Rights and Association

English

Every citizen has, subject to the provisions of this Constitution and any electoral law of the Republic or of the relevant Communal Chamber made thereunder, the right to vote in any election held under this Constitution or any such law. (Art. 31)

Greek

Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος και οιωνδήποτε δυνάμει τούτου ψηφιζομένων εκλογικών νόμων της Δημοκρατίας ή της αρμοδίας Κοινοτικής Συνελεύσεως, πας πολίτης δικαιούται να ψηφίζη εις οιανδήποτε εκλογήν διενεργουμένην συμφώνως τω Συντάγματι και οιωδήποτε τοιούτω νόμω. (ΑΡΘΡΟΝ 31)

Political Rights and Association

English

1. Subject to paragraph 2 of this Article every citizen of the Republic who has attained the age of twenty-one years and has such residential qualifications as may be prescribed by the Electoral Law shall have the right to be registered as an elector in either the Greek or the Turkish electoral list:
Provided that the members of the Greek Community shall only be registered in the Greek electoral list and the members of the Turkish Community shall only be registered in the Turkish electoral list. (Art. 63)

Greek

Τηρουμένων των διατάξεων της δευτέρας παραγράφου του παρόντος άρθρου πας πολίτης της Δημοκρατίας έχων συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος της ηλικίας αυτού και έχων τα υπό του εκλογικού νόμου καθοριζόμενα προσόντα διαμονής δικαιούται να εγγραφεί ως εκλογεύς είτε εις τον ελληνικόν είτε εις τον τουρκικόν εκλογικόν κατάλογον. Τα μέλη της ελληνικής κοινότητος όμως θα εγγράφονται μόνον εις τον ελληνικόν εκλογικόν κατάλογον, τα δε μέλη της τουρκικής κοινότητος μόνον εις τον τουρκικόν εκλογικόν κατάλογον.
Ουδείς δικαιούται να εγγραφεί ως εκλογεύς, εφόσον δεν κέκτηται τα υπό του εκλογικού νόμου απαιτούμενα προς εγγραφήν προσόντα. (ΑΡΘΡΟΝ 63)

Political Rights and Association

English

1. Subject to paragraph 2 of this Article every citizen of the Republic who has attained the age of twenty-one years and has such residential qualifications as may be prescribed by the respective communal electoral law shall have the right to be registered as an elector in the respective communal electoral list:
Provided that the members of the Greek Community shall only be registered in the Greek communal electoral list and the members of the Turkish Community shall only-be registered in the Turkish communal electoral list.
2. No person shall be qualified to be registered as an elector who is disqualified for such registration by virtue of the respective communal electoral law. (Art. 94)

Greek

Τηρουμένων των διατάξεων της δευτέρας παραγράφου του παρόντος άρθρου, πας πολίτης της Δημοκρατίας, έχων συμπληρώσει το εικοστόν πρώτον έτος της ηλικίας αυτού και έχων τα υπό του αντιστοίχου κοινοτικού εκλογικού νόμου καθοριζόμενα προσόντα διαμονής, δικαιούται να εγγραφεί ως εκλογεύς εις τον αντίστοιχον εκλογικόν κοινοτικόν κατάλογον.
Τα μέλη της ελληνικής κοινότητος εγγράφονται μόνον εις τον ελληνικόν κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον και τα μέλη της τουρκικής κοινότητος εγγράφονται μόνον εις τον τουρκικόν κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον.
Ουδείς δικαιούται να εγγραφεί εις τον κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον ως εκλογεύς, εφ’ όσον δεν κέκτηται τα υπό του αντιστοίχου κοινοτικού εκλογικού νόμου απαιτούμενα προς εγγραφήν προσόντα. (ΑΡΘΡΟΝ 94)

Head of State

English

1. The President of the Republic is the Head of the State and takes precedence over all persons in the Republic. … (Art. 36)

Greek

1. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Αρχηγός της Πολιτείας και προηγείται πάντων εν τη Δημοκρατία. … (ΑΡΘΡΟΝ 36)

Head of State

English

1. The election of the President and the Vice-President of the Republic shall be direct, by universal suffrage and secret ballot, and shall, except in the case of a by-election, take place on the same day but separately: … (Art. 39)

Greek

1. Η εκλογή του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας είναι άμεσος διά καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας και, πλην της περιπτώσεως αναπληρωματικής εκλογής, διεξάγεται την αυτήν ημέραν, αλλά κεχωρισμένως. ... (ΑΡΘΡΟΝ 39)

Head of State

English

A person shall be qualified to be a candidate for election as President or Vice-President of the Republic if at the time of election such person-
a. is a citizen of the Republic;
b. has attained the age of thirty-five years;
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for any electoral offence;
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as President or Vice-President of the Republic. (Art. 40)

Greek

Πας τις δικαιούται να θέση υποψηφιότητα προς εκλογήν αυτού ως Προέδρου ή ως Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας,
(β) συνεπλήρωσε το τριακοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθή κατά την ημέραν της ενάρξεως ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθή της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου ένεκα οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος, και τέλος
(δ) δεν πάσχη εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης τούτον ανίκανον να ασκήση τα καθήκοντα του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας. (ΑΡΘΡΟΝ 40)

Vice-President

English

1. … The Vice-President of the Republic is the Vice-Head of the State and takes precedence over all persons in the Republic next after the President of the Republic. … (Art. 36)

Greek

1. … Ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Υπαρχηγός της Πολιτείας και προηγείται πάντων εν τη Δημοκρατία επόμενος τω Προέδρω της Δημοκρατίας. … (ΑΡΘΡΟΝ 36)

Vice-President

English

1. The election of the President and the Vice-President of the Republic shall be direct, by universal suffrage and secret ballot, and shall, except in the case of a by-election, take place on the same day but separately: … (Art. 39)

Greek

1. Η εκλογή του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας είναι άμεσος διά καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας και, πλην της περιπτώσεως αναπληρωματικής εκλογής, διεξάγεται την αυτήν ημέραν, αλλά κεχωρισμένως. ... (ΑΡΘΡΟΝ 39)

Vice-President

English

A person shall be qualified to be a candidate for election as President or Vice-President of the Republic if at the time of election such person-
a. is a citizen of the Republic;
b. has attained the age of thirty-five years;
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for any electoral offence;
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as President or Vice-President of the Republic. (Art. 40)

Greek

Πας τις δικαιούται να θέση υποψηφιότητα προς εκλογήν αυτού ως Προέδρου ή ως Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας,
(β) συνεπλήρωσε το τριακοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθή κατά την ημέραν της ενάρξεως ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθή της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου ένεκα οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος, και τέλος
(δ) δεν πάσχη εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης τούτον ανίκανον να ασκήση τα καθήκοντα του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας. (ΑΡΘΡΟΝ 40)

Government

English

The executive power is ensured by the President and the Vice-President of the Republic.
The President and the Vice-President of the Republic in order to ensure the executive power shall have a Council of Ministers composed of seven Greek Ministers and three Turkish Ministers. The Ministers shall be designated respectively by the President and the Vice-President of the Republic who shall appoint them by an instrument signed by them both. The Ministers may be chosen from outside the House of Representatives.
One of the following Ministries that is to say the Ministry of Foreign Affairs, the Ministry of Defence or the Ministry of Finance, shall be entrusted to a Turkish Minister. If the President and the Vice-President of the Republic agree they may replace this system by a system of rotation. … (Art. 46)

Greek

Η εκτελεστική εξουσία διασφαλίζεται υπό του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας.
Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας προς τον σκοπόν της διασφαλίσεως της εκτελεστικής εξουσίας έχουσιν Υπουργικόν Συμβούλιον αποτελούμενον εξ επτά ελλήνων υπουργών και εκ τριών τούρκων υπουργών. Οι υπουργοί υποδεικνύονται αντιστοίχως υπό του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, οίτινες διορίζουσι τούτους διά πράξεως υπογραφομένης υπό αμφοτέρων. Οι υπουργοί δύνανται να επιλέγωνται και εκτός της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Εν εκ των κάτωθι υπουργείων, ήτοι το υπουργείον των εξωτερικών, το υπουργείον αμύνης ή το υπουργείον των οικονομικών ανατίθεται εις τούρκον υπουργόν. Εάν ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας συμφωνώσι, δύνανται ν’ αντικαταστήσωσι το σύστημα τούτο διά συστήματος εναλλαγής εκ περιτροπής. … (ΑΡΘΡΟΝ 46)

Government

English

1. No person shall be appointed as a Minister unless he is a citizen of the Republic and has the qualifications required for a candidate for election as a member of the House of Representatives.
… (Art. 59)

Greek

Ουδείς διορίζεται ως υπουργός, ειμή όταν είναι πολίτης της Δημοκρατίας και έχει τα προσόντα εκλογιμότητας τα απαιτούμενα δι’ υποψήφιον βουλευτήν.
… (ΑΡΘΡΟΝ 59)

Legislature

English

The legislative power of the Republic shall be exercised by the House of Representatives in all matters except those expressly reserved to the Communal Chambers under this Constitution. (Art. 61)

Greek

Η νομοθετική εξουσία της Δημοκρατίας ασκείται υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων εν παντί θέματι, εξαιρέσει των θεμάτων εκείνων, άτινα ρητώς υπάγονται κατά το Σύνταγμα εις τας Κοινοτικάς Συνελεύσεις. (ΑΡΘΡΟΝ 61)

Legislature

English

1. The number of Representatives shall be fifty:
Provided that such number may be altered by a resolution of the House of Representatives carried by a majority comprising two-thirds of the Representatives elected by the Greek Community and two-thirds of the Representatives elected by the Turkish Community.
2. Out of the number of Representatives provided in paragraph I of this Article seventy per centum shall be elected by the Greek Community and thirty per centum by the Turkish Community separately from amongst their members respectively, and in the case of a contested election, by universal suffrage and by direct and secret ballot held on the same day.
The proportion of Representatives stated in this paragraph shall be independent of any statistical data. (Art. 62)

Greek

Ο αριθμός των βουλευτών ορίζεται εις πεντήκοντα, δύναται δε να μεταβληθεί δι’ αποφάσεως της Βουλής των Αντιπροσώπων λαμβανομένης διά πλειοψηφίας αποτελουμένης εκ των δύο τρίτων των υπό της ελληνικής κοινότητος εκλεγέντων βουλευτών και εκ των δύο τρίτων των υπό της τουρκικής κοινότητος εκλεγέντων βουλευτών.
Εκ του κατά την πρώτην παράγραφον του παρόντος άρθρου προβλεπομένου αριθμού των βουλευτών τα εβδομήκοντα επί τοις εκατόν εκλέγονται υπό της ελληνικής κοινότητος και τα τριάκοντα επί τοις εκατόν υπό της τουρκικής κοινότητος κεχωρισμένως εκ των μελών εκατέρας κοινότητος και εν περιπτώσει εκλογής, εις ην οι υποψήφιοι είναι πλείονες του αριθμού των εδρών, διά καθολικής αμέσου και μυστικής ψηφοφορίας διενεργουμένης κατά την αυτήν ημέραν.
Η αναλογία των βουλευτών η καθοριζομένη εις την παρούσαν παράγραφον είναι ανεξάρτητος στατιστικών δεδομένων. (ΑΡΘΡΟΝ 62)

Legislature

English

A person shall be qualified to be a candidate for election as a Representative if at the time of the election that person
a. is a citizen of the Republic;
b. has attained the age of twenty-five years;
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this Constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for any electoral offence;
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as a Representative. (Art. 64)

Greek

Πας τις δικαούται να υποβάλει υποψηφιότητα βουλευτού, εφόσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας,
(β) έχει συμπληρώσει το εικοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθεί κατά την ημέραν της ενάρξεως ισχύος του Συντάγματος ή μετ΄ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθεί της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου λόγω οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος, και
(δ) δεν πάσχει εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης αυτό ανίκανον να ασκήσει τα καθήκοντά του ως βουλευτού. (ΑΡΘΡΟΝ 64)

Legislature

English

The Greek and the Turkish Communities respectively shall elect from amongst their own members a Communal Chamber which shall have the competence expressly reserved for it under the provisions of this Constitution. (Art. 86)

Greek

Η ελληνική και η τουρκική κοινότης εκλέγουσιν αντιστοίχως εκ των μελών αυτών Κοινοτικήν Συνέλευσιν, η αρμοδιότης της οποίας ορίζεται ρητώς υπό των διατάξεων του Συντάγματος. (ΑΡΘΡΟΝ 86)

Legislature

English

The number of the members of each Communal Chamber shall be determined by a communal law carried by a two-thirds majority of the total number of the members of the Communal Chamber concerned. (Art. 92)

Greek

Ο αριθμός των μελών εκατέρας Κοινοτικής Συνελεύσεως καθορίζεται υπό κοινοτικού νόμου ψηφιζομένου διά πλειοψηφίας των δύο τρίτων του όλου αριθμού των μελών εκάστης Κοινοτικής Συνελεύσεως. (ΑΡΘΡΟΝ 92)

Legislature

English

The elections for both the Communal Chambers shall be by universal suffrage and by direct and secret ballot. (Art. 93)

Greek

Η εκλογή των μελών αμφοτέρων των Κοινοτικών Συνελεύσεων ενεργείται διά καθολικής, αμέσου και μυστικής ψηφοφορίας. (ΑΡΘΡΟΝ 93)

Legislature

English

A person shall be qualified to be a candidate for election as a member of a Communal Chamber if at the time of the election that person-
a. is a citizen of the Republic and is registered in the respective communal electoral list;
b. has attained the age of twenty-five years,
c. has not been, on or after the date of the coming into operation of this Constitution, convicted of an offence involving dishonesty or moral turpitude or is not under any disqualification imposed by a competent court for an electoral offence,
d. is not suffering from a mental disease incapacitating such person from acting as a member of a Communal Chamber. (Art. 95)

Greek

Παν άτομον δικαιούται να υποβάλει υποψηφιότητα διά την εκλογήν αυτού ως μέλους Κοινοτικής Συνελεύσεως, εφ’ όσον κατά τον χρόνον της εκλογής:
(α) είναι πολίτης της Δημοκρατίας, εγγεγραμμένος εις τον αντίστοιχον κοινοτικόν εκλογικόν κατάλογον,
(β) έχει συμπληρώσει το εικοστόν πέμπτον έτος της ηλικίας αυτού,
(γ) δεν έχει καταδικασθεί κατά την ημέραν της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ή μετ’ αυτήν δι’ αδίκημα ατιμωτικόν ή ηθικής αισχρότητος ή δεν έχει στερηθεί της εκλογιμότητος κατόπιν αποφάσεως αρμοδίου δικαστηρίου λόγω οιουδήποτε εκλογικού αδικήματος και
(δ) δεν πάσχει εκ διανοητικής νόσου καθιστώσης αυτό ανίκανον να ασκήσει τα καθήκοντα αυτού ως μέλους Κοινοτικής Συνελεύσεως. (ΑΡΘΡΟΝ 95)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

1. Every person, alone or jointly with others, has the right to acquire, own, possess, enjoy or dispose of any movable or immovable property and has the right to respect for such right. …
6. In the event of agricultural reform, lands shall be distributed only to persons belonging to the same Community as the owner from whom such land has been compulsorily acquired.
… (Art. 23)

Greek

1. Έκαστος, μόνος ή από κοινού μετ’ άλλων, έχει το δικαίωμα να αποκτά, να είναι κύριος, να κατέχη, απολαύη ή διαθέτη οιανδήποτε κινητήν ή ακίνητον ιδιοκτησίαν και δικαιούται να απαιτή τον σεβασμόν του τοιούτου δικαιώματος αυτού. …
6. Εν περιπτώσει αγροτικής μεταρρυθμίσεως αι γαίαι διανέμονται μόνον εις άτομα ανήκοντα εις την κοινότητα, εις ην ανήκει και ο ιδιοκτήτης των αναγκαστικώς απαλλοτριωθεισών γαιών.
… (ΑΡΘΡΟΝ 23)

Protection from Violence

English

1. Every person has the right to life and corporal integrity.
… (Art. 7)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ζωής και σωματικής ακεραιότητος.
… (ΑΡΘΡΟΝ 7)

Protection from Violence

English

No person shall be subjected to torture or to inhuman or degrading punishment or treatment. (Art. 8)

Greek

Ουδείς υποβάλλεται εις βασανιστήρια ή εις απάνθρωπον ή ταπεινωτικήν τιμωρίαν ή μεταχείρισιν.(ΑΡΘΡΟΝ 8)

Protection from Violence

English

1. No person shall be held in slavery or servitude.
2. No person shall be required to perform forced or compulsory labour.
… (Art. 10)

Greek

1. Ουδείς τελεί εις κατάστασιν δουλείας ή υποτελείας.
2. Ουδείς εξαναγκάζεται εις εκτέλεσιν αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας.
… (ΑΡΘΡΟΝ 10)

Protection from Violence

English

1. Every person has the right to liberty and security of person.
… (Art. 11)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπικής ασφαλείας.
... (ΑΡΘΡΟΝ 11)

Protection from Violence

English

1. Every person's dwelling house is inviolable.
2. There shall be no entry in any dwelling house or any search therein except when and as provided by law and on a judicial warrant duly reasoned or when the entry is made with the express consent of its occupant or for the purpose of rescuing the victims of any offence of violence or of any disaster. (Art. 16)

Greek

1. Η κατοικία εκάστου είναι απαραβίαστος.
2. Η είσοδος εις οιανδήποτε κατοικίαν ή οιαδήποτε έρευνα εντός αυτής δεν επιτρέπεται, ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη και κατόπιν δικαστικού εντάλματος δεόντως ητιολογημένου ή οσάκις η είσοδος ενεργήται τη ρητή συναινέσει του ενοίκου ή προς τον σκοπόν διασώσεων θυμάτων οιουδήποτε αδικήματος βίας ή οιασδήποτε καταστροφής. (ΑΡΘΡΟΝ 16)

Protection from Violence

English

1. Every person has the right to respect for, and to the secrecy of, his correspondence and other communication if such other communication is made through means not prohibited by law.
2. There shall be no interference with the exercise of this right, unless such interference is permitted in accordance with the law, in the following cases:

B. Following a court order issued pursuant to the provisions of the law, upon an application by the Attorney-General of the Republic, and interference shall constitute a measure which is necessary in a democratic society only in the interests of the security of the Republic or for the prevention, investigation or prosecution of the following serious criminal offences:

b. trafficking in adult or minor human beings and offences relating to child pornography,
… (Art. 17)

Greek

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα σεβασμού και διασφαλίσεως του απορρήτου της αλληλογραφίας ως και πάσης άλλης επικοινωνίας αυτού, εφ’ όσον η τοιαύτη επικοινωνία διεξάγεται διά μέσων μη απαγορευομένων υπό του νόμου.
2. Δε χωρεί επέμβαση κατά την άσκηση του δικαιώματος τούτου, εκτός αν η επέμβαση αυτή επιτρέπεται σύμφωνα με το νόμο, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Β. Κατόπιν δικαστικού διατάγματος που εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, μετά από αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, και η επέμβαση αποτελεί μέτρο το οποίο σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναγκαίο μόνο προς το συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ή την αποτροπή, διερεύνηση ή δίωξη των ακόλουθων σοβαρών ποινικών αδικημάτων:

(β) εμπορία ενηλίκων ή ανηλίκων προσώπων και αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία,
… (ΑΡΘΡΟΝ 17)

Public Institutions and Services

English

Any person who, immediately before the date of the coming into operation of this Constitution, was in receipt of any pension or other retirement benefit out of the public Funds, including the Widows' and Orphans' Pension Fund of the Colony of Cyprus shall on and after the date of the coming into operation of this Constitution, continue to be paid such pension or other retirement benefit out of the public Funds of the Republic under the same terms and conditions as were applicable to such pensions or other retirement benefits immediately before the date of the coming into operation of this Constitution or under terms and conditions made thereafter not less favourable to that person and applicable to his case. (Art. 193)

Greek

Πας όστις αμέσως προ της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ελάμβανεν εκ του δημοσίου ταμείου της αποικίας της Κύπρου περιλαμβανομένου του ταμείου συντάξεων χηρών και ορφανών οιανδήποτε σύνταξιν ή έτερον επίδομα λόγω αποχωρήσεως εκ της υπηρεσίας θα εξακολουθή από της ημερομηνίας της ισχύος του Συντάγματος λαμβάνων την σύνταξιν ή το επίδομα λόγω αποχωρήσεως εκ της υπηρεσίας εκ του δημοσίου ταμείου της Δημοκρατίας, υπό τας προϋποθέσεις και τους όρους τους ισχύοντας περί των συντάξεων ή των ετέρων ειρημένων επιδομάτων αμέσως προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος ή υπό προϋποθέσεις και όρους θεσπιζομένους μεταγενεστέρως, ουχί όμως ολιγώτερον ευμενείς δια τον δικαιούχον και εφαρμοζομένους εις την περίπτωσιν αυτού. (ΑΡΘΡΟΝ 193)

Public Institutions and Services

English

The eligibility of any person to receive a pension under the Widows' and Orphans' Pension Fund shall, on and after the date of the coming into operation of this Constitution, continue to be subject to the same terms and conditions as were in force immediately before the date of the coming into operation of this Constitution and shall not be altered to the disadvantage of any such person so long as such eligibility remains. (Art. 194)

Greek

Το επί συντάξεως εκ του ταμείου συντάξεων χηρών και ορφανών δικαίωμα οιουδήποτε προσώπου από της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος και εφεξής θα εξακολουθή να υπόκειται εις τας προϋποθέσεις και τους όρους συνταξιοδοτήσεως τους ισχύοντας αμέσως προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος, δεν δύνανται δε να μεταβληθώσιν ούτοι δυσμενώς δι’ οιονδήποτε πρόσωπον, εφ’ όσον χρόνον υφίσταται δικαίωμα αυτού επί της συντάξεως. (ΑΡΘΡΟΝ 194)

Status of the Constitution

English

No provision of the Constitution shall be deemed to annul laws enacted, acts done or measures taken by the Republic which become necessary by reason of its obligations as a member state of the European Union, nor does it prevent Regulations, Directives or other acts or binding measures of a legislative character, adopted by the European Union or the European Communities or by their institutions or competent bodies thereof on the basis of the Treaties establishing the European Communities or the Treaty of the European Union, from having legal effect in the Republic. (Art. 1A)

Greek

Ουδεμία διάταξη του Συντάγματος θεωρείται ότι ακυρώνει νόμους που θεσπίζονται, πράξεις που διενεργούνται ή μέτρα που λαμβάνονται από τη Δημοκρατία τα οποία καθίστανται αναγκαία από τις υποχρεώσεις της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε εμποδίζει Κανονισμούς, Οδηγίες ή άλλες πράξεις ή δεσμευτικά μέτρα νομοθετικού χαρακτήρα που θεσπίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή από τα θεσμικά τους όργανα ή από τα αρμόδιά τους σώματα στη βάση των συνθηκών που ιδρύουν τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή την Ευρωπαϊκή Ένωση από του να έχουν νομική ισχύ στη Δημοκρατία. (ΑΡΘΡΟΝ 1Α)

Status of the Constitution

English

1. Subject to the provisions of Article 1A, this Constitution shall be the supreme law of the Republic.
2. No law or decision of the House of Representatives or of any of the Communal Chambers and no act or decision of any organ, authority or person in the Republic exercising executive power or any administrative function shall in any way be repugnant to, or inconsistent with, any of the provisions of this Constitution or any obligation imposed on the Republic as a result of its participation as a member state of the European Union. (Art. 179)

Greek

1. Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 1Α, το Σύνταγμα είναι ο υπέρτατος νόμος της Δημοκρατίας.
2. Ουδείς νόμος ή απόφασις της Βουλής των Αντιπροσώπων ή εκατέρας Κοινοτικής Συνελεύσεων ως και ουδεμία πράξις ή απόφασις ιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου εν τη Δημοκρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή οιονδήποτε διοικητικόν λειτούργημα δύναται να είναι καθ’ οιονδήποτε τρόπον αντίθετος ή ασύμφωνος προς οιανδήποτε των διατάξεων του Συντάγματος ή προς οποιαδήποτε υποχρέωση επιβάλλεται στη Δημοκρατία ως αποτέλεσμα της συμμετοχής της ως κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (ΑΡΘΡΟΝ 179)

Status of International Law

English

No provision of the Constitution shall be deemed to annul laws enacted, acts done or measures taken by the Republic which become necessary by reason of its obligations as a member state of the European Union, nor does it prevent Regulations, Directives or other acts or binding measures of a legislative character, adopted by the European Union or the European Communities or by their institutions or competent bodies thereof on the basis of the Treaties establishing the European Communities or the Treaty of the European Union, from having legal effect in the Republic. (Art. 1A)

Greek

Ουδεμία διάταξη του Συντάγματος θεωρείται ότι ακυρώνει νόμους που θεσπίζονται, πράξεις που διενεργούνται ή μέτρα που λαμβάνονται από τη Δημοκρατία τα οποία καθίστανται αναγκαία από τις υποχρεώσεις της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε εμποδίζει Κανονισμούς, Οδηγίες ή άλλες πράξεις ή δεσμευτικά μέτρα νομοθετικού χαρακτήρα που θεσπίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή από τα θεσμικά τους όργανα ή από τα αρμόδιά τους σώματα στη βάση των συνθηκών που ιδρύουν τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες ή την Ευρωπαϊκή Ένωση από του να έχουν νομική ισχύ στη Δημοκρατία. (ΑΡΘΡΟΝ 1Α)

Status of International Law

English

1. The President and the Vice-President of the Republic acting jointly may, at any time prior to the promulgation of any law or decision of the House of Representatives, refer to the Supreme Constitutional Court for its opinion the question as to whether such law or decision or any specified provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution, otherwise than on the ground that such law or decision or any provision thereof discriminates against either of the two Communities or is repugnant to or inconsistent with the law of the European Communities or of the European Union.

3. In case the Supreme Constitutional Court is of the opinion that such law or decision or any provision thereof is repugnant to or inconsistent with any provision of this Constitution or the law of the European Communities or of the European Union such law or decision or such provision thereof shall not be promulgated by the President and the Vice-President of the Republic. (Art. 140)

Greek

1. O Πρόεδρος και ο Aντιπρόεδρος της Δημοκρατίας από κοινού προ της εκδόσεως νόμου ή αποφάσεώς τινος της Bουλής των Aντιπροσώπων δικαιούνται να αναφερθώσιν εις το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον ίνα γνωματεύση τούτο, κατά πόσον ο εν λόγω νόμος, απόφασις ή ωρισμένη διάταξις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή είναι ασύμφωνος προς διάταξίν τινα του Συντάγματος δι’ οιονδήποτε άλλον λόγον πλην της δυσμενούς εις βάρος εκατέρας κοινότητας διακρίσεως ή ευρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος προς το δίκαιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.

3. Eις ην περίπτωσιν το Aνώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον γνωματεύση ότι ο νόμος ή η απόφασις ή διάταξίς τις αυτών ευρίσκεται εις αντίθεσιν ή ασυμφωνίαν προς διάταξίν τινα του Συντάγματος, ή του δικαίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, ο νόμος ή η απόφασις δεν δύναται να εκδοθή υπό του Προέδρου και του Aντιπροέδρου της Δημοκρατίας. (APΘPON 140)

Status of International Law

English

Subject to the provisions of Article 50 and paragraph 3 of Article 57—
1. every international agreement with a foreign State or any International Organisation relating to commercial matters, economic co-operation (including payments and credit) and modus vivendi shall be concluded under a decision of the Council of Ministers;
2. any other treaty, convention or international agreement shall be negotiated and signed under a decision of the Council of Ministers and shall only be operative and binding on the Republic when approved by a law made by the House of Representatives whereupon it shall be concluded;
3. treaties, conventions and agreements concluded in accordance with the foregoing provisions of this Article shall have, as from their publication in the official Gazette of the Republic, superior force to any municipal law on condition that such treaties, conventions and agreements are applied by the other party thereto.
4. The Republic may exercise every option and discretionary power provided for by the Treaties establishing the European Communities and the Treaty on the European Union and any treaties amending or substituting them, concluded by the Republic. (Art. 169)

Greek

Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 50 και της τρίτης παραγράφου του άρθρου 57
1. Πάσα διεθνής συμφωνία μετ’ άλλων κρατών ή οιουδήποτε διεθνούς οργανισμού αφορώσα εις εμπορικά θέματα, οικονομικήν συνεργασίαν, περιλαμβανομένων πληρωμών και πιστώσεων και modus vivendi, συνολομολογούνται κατόπιν αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου.
2. Η διαπραγμάτευσις πάσης ετέρας συνθήκης, συμβάσεως ή διεθνούς συμφωνίας ως και η υπογραφή αυτών γίνεται κατόπιν αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν τίθεται όμως εν ισχύϊ και δεν δεσμεύουσι την Δημοκρατίαν, ειμή μόνον εφ’ όσον κυρωθώσι δια νόμου ψηφιζομένου υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων, ότε και συνομολογούνται.
3. Συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι συνομολογούμεναι συμφώνως ταις ειρημέναις διατάξεσι του παρόντος άρθρου έχουσιν από της δημοσιεύσεως αυτών εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας ηυξημένην ισχύν έναντι οιουδήποτε ημεδαπού νόμου, υπό τον όρον ότι αι τοιαύται συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι εφαρμόζονται αντιστοίχως και υπό του αντισυμβαλλομένου.
4. Η Δημοκρατία δύναται να ασκεί κάθε της επιλογή και διακριτική ευχέρεια που προβλέπεται στις Συνθήκες περί Ιδρύσεως των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και σε οποιεσδήποτε συνθήκες τροποποιούν ή αντικαθιστούν αυτές και η Δημοκρατία συνομολογεί. (ΑΡΘΡΟΝ 169)

Status of International Law

English

2. No law or decision of the House of Representatives or of any of the Communal Chambers and no act or decision of any organ, authority or person in the Republic exercising executive power or any administrative function shall in any way be repugnant to, or inconsistent with, any of the provisions of this Constitution or any obligation imposed on the Republic as a result of its participation as a member state of the European Union. (Art. 179)

Greek

2. Ουδείς νόμος ή απόφασις της Βουλής των Αντιπροσώπων ή εκατέρας Κοινοτικής Συνελεύσεων ως και ουδεμία πράξις ή απόφασις ιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου εν τη Δημοκρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή οιονδήποτε διοικητικόν λειτούργημα δύναται να είναι καθ’ οιονδήποτε τρόπον αντίθετος ή ασύμφωνος προς οιανδήποτε των διατάξεων του Συντάγματος ή προς οποιαδήποτε υποχρέωση επιβάλλεται στη Δημοκρατία ως αποτέλεσμα της συμμετοχής της ως κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (ΑΡΘΡΟΝ 179)

Religious Law

English

3. Nothing in this Article contained shall, in any way, affect the rights, other than those on marriage, of the Greek-Orthodox Church or of any religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply with regard to their respective members as provided in this Constitution. (Art. 22)

Greek

3. Ουδέν των εν τω παρόντι άρθρω περιλαμβανομένων επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπον τα δικαιώματα, πλην των εις τον γάμον αναφερομένων, της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ως προς τους ανήκοντας εις αυτήν ή οιασδήποτε θρησκευτικής ομάδος, δι’ ην εφαρμόζονται αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, ως προς τα μέλη αυτής, ως εν τω Συντάγματι ορίζεται. (ΑΡΘΡΟΝ 22)

Religious Law

English

1. The Communal Chambers shall, in relation to their respective Community, have competence to exercise within the limits of this Constitution and subject to paragraph 3 of this Article, legislative power solely with regard to the following matters:—
(a) all religious matters;
(b) all educational, cultural and teaching matters;
(c) personal status;
(d) The composition and instances (βαθμούς δικαιοδοσίας - dereceleri) of courts dealing with civil disputes relating to personal status and to religious matters;
… (Art. 87)

Greek

Εκατέρα Κοινοτική Συνέλευσις έχει αρμοδιότητα, εν σχέσει προς την αντίστοιχον κοινότητα, να ασκεί, ενός των ορίων του Συντάγματος και υπό τους περιορισμούς της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, νομοθετικήν εξουσίαν αποκλειστικώς και μόνον επί των κατωτέρω θεμάτων:
(α) επί πάντων των θρησκευτικών θεμάτων,
(β) επί πάντων των εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων,
(γ) επί του προσωπικού θεσμού,
(δ) επί της συνθέσεως και των βαθμών δικαιοδοσίας των δικαστηρίων, των εκδικαζόντων αστικάς διαφοράς, αναφερομένας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα,
... (ΑΡΘΡΟΝ 87)

Religious Law

English


2. The institution of Vakf and the Principles and Laws of, and relating to, Vakfs are recognised by this Constitution.
All matters relating to or in any way affecting the institution or foundation of Vakf or the vakfs or any vakf properties, including properties belonging to Mosques and any other Moslem religious institution, shall be governed solely by and under the Laws and Principles of Vakfs and the laws and regulations enacted or made by the Turkish Communal Chamber, and no legislative, executive or other act whatsoever shall contravene or override or interfere with such Laws or Principles of Vakfs and with such laws and regulations of the Turkish Communal Chamber.
3. Any right with regard to religious matters possessed in accordance with the law of the Colony of Cyprus in force immediately before the date of the coming into operation of this Constitution by the Church of a religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply shall continue to be so possessed by such Church on and after the date of the coming into operation of this Constitution. (Art. 110)

Greek


Το ίδρυμα του βακουφίου και αι αρχαί και οι νόμοι περί των βακουφίων ως και οι αναφερόμενοι εις βακούφια αναγνωρίζονται υπό του Συντάγματος. Παν θέμα καθ’ οιονδήποτε τρόπον επηρεάζον ή σχέσιν έχον προς το ίδρυμα του βακουφίου ή των βακουφίων ή οιανδήποτε ιδιοκτησίαν των βακουφίων περιλαμβανομένης της ιδιοκτησίας των τεμενών και οιουδήποτε ετέρου μουσουλμανικού θρησκευτικού ιδρύματος διοικείται μόνον συμφώνως τοις νόμοις και αρχαίς των βακουφίων και τοις νόμοις και κανονισμοίς, ούς ψηφίζει η τουρκική Κοινοτική Συνέλευσις. Ουδεμία νομοθετική, εκτελεστική ή άλλη πράξις επιτρέπεται όπως παραβεί τους εν λόγω νόμους ή αρχάς των βακουφίων και τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως ή δύναται να επικρατήσει τούτων ή να επέμβει εις τούτους.
Εκάστη εκκλησία θρησκευτικής ομάδος, δι’ ήν ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, θα συνεχίσει έχουσα από της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος παν δικαίωμα σχετικόν προς θρησκευτικά θέματα όπερ έχει συμφώνως τω ισχύοντι αμέσως προ της ειρημένης ημερομηνίας νόμω της αποικίας της Κύπρου. (ΑΡΘΡΟΝ 110)

Religious Law

English

1. Subject to the provisions of this Constitution any matter relating to betrothal, marriage, nullity of marriage of members of the Greek-Orthodox Church or of a religious group to which the provisions of paragraph 3 of Article 2 shall apply shall, on and after the date of the coming into operation of this Constitution, be governed by the law of the Greek-Orthodox Church or of the Church of such religious group, as the case may be. A Law shall provide for an attempt of reconciliation or of spiritual dissolution of marriage to be made before a Bishop.
2.—A. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of the Greek-Orthodox Church, shall be cognizable by family courts each of which is composed:
a) For a divorce trial, of three judges, one of which is a lawyer ecclesiastical officer appointed by the Greek Orthodox Church and presides over the Court and the other two of high professional and moral standard belonging to the Greek Orthodox Church are appointed by the Supreme Court among lawyers. If no ecclesiastical officer is appointed as above, the Supreme Court appoints the President of the Court as well.
b) For any other trial, or one judge as a law shall provide.
B. The divorce is maintainable only—
a) For the grounds, under the Charter of the Holy Church of Cyprus, as are in force at the date of Enactment by the House of Representatives, of the First Amendment of the Constitution Law of 1989, in so far as they are not inconsistent with the Constitution;
b) When the relations of the spouses have been so strongly shaken by a ground concerning the person of the defendant or of both spouses, which justifiably render continuation of the marital relation intolerable for the plaintiff; and
c) For any other ground that a law may provide after the views of the Greek Orthodox Church of Cyprus are being heard.
3. Any matter relating to divorce, judicial separation or restitution of conjugal rights or to family relations of the members of a religious group for which the provisions of the third paragraph of section 2 apply, shall be cognizable by a family court for which a law shall determine its establishment, composition and jurisdiction, mutatis mutandis to the above.
4. Law shall provide for appeal against decisions of the family courts, for the composition of those who shall adjudicate and decide on these appeals and for the jurisdiction and powers of these appellate courts. A law enacted in accordance with the provisions of this paragraph may provide that the appellate court may be composed of one or more judges of the Supreme Court, sitting alone or together with another judge or other judges belonging to the judicial service of the Republic as the law may provide.
5. Notwithstanding the provisions of the first paragraph of this section, the free choice of a civil marriage is offered to the members of the Greek Community.
6. Nothing in paragraph 1 of this Article contained shall preclude the application of the provisions of paragraph 5 of Article 90 to the execution of any judgment or order of any such tribunal. (Art. 111)

Greek

(1).-Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν ή εις θρησκευτικήν ομάδα, δι’ ήν ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς τον αρραβώνα, τον γάμον, το κύρος του γάμου, διέπεται από της ημερομηνίας της ενάρξεως της ισχύος του Συντάγματος υπό του εκκλησιαστικού νόμου της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας ή υπό του εκκλησιαστικού νόμου εκάστης θρησκευτικής ομάδος, αναλόγως της περιπτώσεως.
Νόμος θέλει προβλέψει περί της ενώπιον Επισκόπου αποπείρας συνδιαλλαγής ή της πνευματικής λύσης του γάμου.
(2).-Α. Παν ζήτημα των ανηκόντων εις την ελληνικήν ορθόδοξον Εκκλησίαν, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακών δικαστηρίων έκαστον των οποίων σύγκειται:
(α) Εις την περί διαζυγίου δίκην εκ τριών δικαστών, ο είς των οποίων είναι αξιωματούχος κληρικός, νομομαθής διοριζόμενος υπό της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας και προεδρεύσει τούτου, οι δε έτεροι δύο επιλέγονται μεταξύ νομομαθών ανωτάτου επαγγελματικού και ηθικού επιπέδου ανηκόντων εις την υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εις ην περίπτωσιν το Ανώτατον Δικαστήριον διορίζει και τον Πρόεδρον του Δικαστηρίου.
(β) Εις πάσαν άλλην δίκην εξ' ενός δικαστού ως νόμος θέλει ορίσει.
Β. Το διαζύγιον χωρεί μόνον-
(α) Διά τους εις το Καταστατικόν της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου λόγους ως ούτοι ισχύουν κατά την ημερομηνίαν ψηφίσεως υπό της Βουλής των Αντιπροσώπων του περί της Πρώτης Τροποποιήσεως του Συντάγματος Νόμου του 1989, εφ' όσον ούτοι δεν αντίκεινται προς το Σύνταγμα·
(β) όταν αι μεταξύ των συζύγων σχέσεις έχουν κλονισθή τόσον ισχυρώς από λόγον ο οποίος αφορά το ώστε βασίμως η εξακολούθησις της εγγάμου σχέσεως να είναι αφόρητος διά τον ενάγοντα· και
(γ) δι' οιονδήποτε έτερον λόγον ως νόμος θέλει ορίσει, αφού ακουσθώσιν αι απόψεις της ελληνικής ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου.
(3).- Παν ζήτημα των ανηκόντων εις θρησκευτικήν ομάδα δι' ην ισχύουσιν αι διατάξεις της τρίτης παραγράφου του άρθρου 2, σχέσιν έχον προς το διαζύγιον, τον χωρισμόν από κοίτης και τραπέζης ή την συνοίκησιν των συζύγων ή τας οικογενειακάς σχέσεις διαγιγνώσκεται υπό οικογενειακού δικαστηρίου, περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας του οποίου νόμος θέλει ορίσει, τηρουμένων των αναλογιών προς τα ανωτέρω.
(4).- Νόμος θέλει προβλέψει περί της εφέσεως κατά των αποφάσεων των οικογενειακών δικαστηρίων, περί της συνθέσεως των δικαζόντων και αποφασιζόντων επί των εφέσεων τούτων, εκ και περί της δικαιοδοσίας και της εξουσίας των δευτεροβάθμιων τούτων δικαστηρίων. Νόμος συμφώνως ταις διατάξεσι της παρούσης παραγράφου δύναται να ορίση ότι το δευτεροβάθμιον δικαστήριον δύναται να απαρτίζηται εξ' ενός ή πλειόνων δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, συνεδριαζόντων μόνων ή μετ' άλλου ή άλλων δικαστών της δικαστικής υπηρεσίας της Δημοκρατίας, ως ο νόμος θέλει ορίσει.
(5).- Ανεξαρτήτων των διατάξεων της πρώτης παραγράφου του παρόντος άρθρου εις τους ανήκοντας εις την Ελληνικήν Κοινότητα προσφέρεται η ελεύθερη επιλογή πολιτικού γάμου.
(6).-Ουδέν εκ των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου διαλαμβανομένων δύναται να παρεμποδίσει την εφαρμογήν των διατάξεων της πέμπτης παραγράφου του άρθρου 90 προκειμένης εκτελέσεως οιασδήποτε αποφάσεως ή διαταγής παντός εκκλησιαστικού δικαστηρίου. (ΑΡΘΡΟΝ 111)

Religious Law

English

1. A communal law made by the Communal Chamber concerned shall, subject to the provisions of this Constitution, provide for the establishment, composition and jurisdiction of courts to deal with civil disputes relating to personal status and to religious matters which are reserved for the competence of the Communal Chambers by the provisions of this Constitution.

3. Any such court as aforesaid in the exercise of its jurisdiction, shall apply the laws made by the Communal Chamber concerned: Provided that nothing in this paragraph contained shall preclude a court of the Republic from applying in a case, where an issue relating to personal status or to religious matters is raised incidentally, the relevant communal law. (Art. 160)

Greek

1. Tηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, κοινοτικός νόμος, ψηφιζόμενος υπό Kοινοτικής Συνελεύσεως, θέλει προβλέψει περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας δικαστηρίων, άτινα θα δικάζωσι τας αστικάς διαφοράς, τας αφορώσας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα, τα οποία υπάγονται κατά τας διατάξεις του Συντάγματος εις την αρμοδιότητα των Kοινοτικών Συνελεύσεων.

3. Eν τη ενασκήσει της δικαιοδοσίας αυτών τα ανωτέρω δικαστήρια εφαρμόζουσι τούς υπέρ της οικείας Kοινοτικής Συνελεύσεως ψηφιζομένους νόμους’ αι διατάξεις όμως της παραγράφου ταύτης δεν αποκλείουσι το δικαίωμα δικαστηρίου της Δημοκρατίας να εφαρμόση τον σχετικόν κοινοτικόν νόμον επί υποθέσεως, καθ’ ην παρεμπιπτόντως εγείρεται ζήτημα προσωπικού θεσμού ή θρησκευτικόν ζήτημα. (APΘPON 160)

Religious Law

English

Subject to paragraph 3 of Article 160 the courts of the Republic shall have power to apply also the relevant communal laws other than those relating to personal status and to religious matters. (Art. 161)

Greek

Tηρουμένων των διατάξεων της τρίτης παραγράφου του άρθρου 160 τα δικαστήρια της Δημοκρατίας έχουσιν εξουσίαν να εφαρμόζωσι και τους οικείους κοινοτικούς νόμους πλην των περί προσωπικού θεσμού και των θρησκευτικών θεμάτων νόμων. (APΘPON 161)

Customary Law

English

1. The Communal Chambers shall, in relation to their respective Community, have competence to exercise within the limits of this Constitution and subject to paragraph 3 of this Article, legislative power solely with regard to the following matters:—
a. all religious matters;
b. all educational, cultural and teaching matters;
c. personal status;
d. The composition and instances (βαθμούς δικαιοδοσίας - dereceleri) of courts dealing with civil disputes relating to personal status and to religious matters;
… (Art. 87)

Greek

Εκατέρα Κοινοτική Συνέλευσις έχει αρμοδιότητα, εν σχέσει προς την αντίστοιχον κοινότητα, να ασκεί, ενός των ορίων του Συντάγματος και υπό τους περιορισμούς της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου, νομοθετικήν εξουσίαν αποκλειστικώς και μόνον επί των κατωτέρω θεμάτων:
(α) επί πάντων των θρησκευτικών θεμάτων,
(β) επί πάντων των εκπαιδευτικών, μορφωτικών και διδακτικών θεμάτων,
(γ) επί του προσωπικού θεσμού,
(δ) επί της συνθέσεως και των βαθμών δικαιοδοσίας των δικαστηρίων, των εκδικαζόντων αστικάς διαφοράς, αναφερομένας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα,
... (ΑΡΘΡΟΝ 87)

Customary Law

English

1. A communal law made by the Communal Chamber concerned shall, subject to the provisions of this Constitution, provide for the establishment, composition and jurisdiction of courts to deal with civil disputes relating to personal status and to religious matters which are reserved for the competence of the Communal Chambers by the provisions of this Constitution.

3. Any such court as aforesaid in the exercise of its jurisdiction, shall apply the laws made by the Communal Chamber concerned: Provided that nothing in this paragraph contained shall preclude a court of the Republic from applying in a case, where an issue relating to personal status or to religious matters is raised incidentally, the relevant communal law. (Art. 160)

Greek

1. Tηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, κοινοτικός νόμος, ψηφιζόμενος υπό Kοινοτικής Συνελεύσεως, θέλει προβλέψει περί της ιδρύσεως, της συνθέσεως και της δικαιοδοσίας δικαστηρίων, άτινα θα δικάζωσι τας αστικάς διαφοράς, τας αφορώσας εις τον προσωπικόν θεσμόν και εις θρησκευτικά ζητήματα, τα οποία υπάγονται κατά τας διατάξεις του Συντάγματος εις την αρμοδιότητα των Kοινοτικών Συνελεύσεων.

3. Eν τη ενασκήσει της δικαιοδοσίας αυτών τα ανωτέρω δικαστήρια εφαρμόζουσι τούς υπέρ της οικείας Kοινοτικής Συνελεύσεως ψηφιζομένους νόμους’ αι διατάξεις όμως της παραγράφου ταύτης δεν αποκλείουσι το δικαίωμα δικαστηρίου της Δημοκρατίας να εφαρμόση τον σχετικόν κοινοτικόν νόμον επί υποθέσεως, καθ’ ην παρεμπιπτόντως εγείρεται ζήτημα προσωπικού θεσμού ή θρησκευτικόν ζήτημα. (APΘPON 160)

Customary Law

English

Subject to paragraph 3 of Article 160 the courts of the Republic shall have power to apply also the relevant communal laws other than those relating to personal status and to religious matters. (Art. 161)

Greek

Tηρουμένων των διατάξεων της τρίτης παραγράφου του άρθρου 160 τα δικαστήρια της Δημοκρατίας έχουσιν εξουσίαν να εφαρμόζωσι και τους οικείους κοινοτικούς νόμους πλην των περί προσωπικού θεσμού και των θρησκευτικών θεμάτων νόμων. (APΘPON 161)

1

Constitution of the Republic of Cyprus 1960, as amended to 2013 (English). According to Art. 3: 1. "The official languages of the Republic are Greek and Turkish.”

2

Links to all sites last visited 2 March 2016

3

For all provisions on jurisdiction and access, refer to Articles 137-151.

4

Part II on Fundamental Rights and Liberties.