Constitution of Georgia 1995, as amended to 2013


Citizenship and Nationality

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:
a) legislation on Georgian citizenship, … (Art. 3)

Citizenship and Nationality

1. Georgian citizenship shall be acquired by birth and naturalisation.
2. A citizen of Georgia may not have dual citizenship as a citizen of another state except as provided for by this paragraph. The President of Georgia may grant Georgian citizenship to an alien who has made a contribution of exceptional merit to Georgia. The President of Georgia may also grant Georgian citizenship to an alien based on state interests.
3. The procedure for acquisition and loss of Georgian citizenship shall be defined by an organic law. (Art. 12)

Citizenship and Nationality

2. No one shall be deprived of his/her citizenship.
… (Art. 13)

Jurisdiction and Access

1. The Constitutional Court of Georgia shall exercise judicial power by virtue of constitutional litigation.
… (Art. 88)

Jurisdiction and Access

1. Based on an action brought or a nomination made by the President of Georgia, the Government of Georgia, not less than one fifth of MPs, the court, supreme representative bodies of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara, self-government representative bodies - Sakrebulos, the High Council of Justice, the Public Defender or a citizen, under the procedure determined by an organic law, the Constitutional Court of Georgia shall:
a) adjudicate the constitutionality of a Constitutional Agreement, law, normative acts of the President and the Government, normative acts of supreme state bodies of the Autonomous Republic of Abkhazia and the Autonomous Republic of Ajara;
b) consider disputes on competence between the state bodies;
c) consider the constitutionality of formation and activity of political unions of citizens; d) consider disputes on the constitutionality of regulations governing referenda and elections, as well as disputes on the constitutionality of elections (referenda) held or to be held on the basis of the regulations;
e) consider the constitutionality of treaties and international agreements;
f) consider the constitutionality of normative acts in terms of fundamental human rights and freedoms enshrined in Chapter Two of the Constitution on the basis of an individual’s lawsuit;
f1) consider disputes on violations of the Constitutional Law of Georgia on the Status of the Autonomous Republic of Ajara;
f2) consider disputes on the constitutionality of normative acts in terms of the provisions defined by Chapter Seven of the Constitution on the basis of a lawsuit brought by a self-government representative body - Sakrebulo;
f3) consider the compatibility of normative acts with Articles 82, 84, 86, 86, 87 and 90 of the Constitution based on the submission by the High Council of Justice;
g) exercise other powers defined by the Constitution and organic law of Georgia.
… (Art. 89)

Education

1. Everyone shall have the right to education. Freedom of choice in education shall be guaranteed.
2. The State shall ensure harmony of the national educational system within international educational environment.
3. The State shall guarantee pre-school education as determined by law. Elementary and basic education shall be compulsory. General education shall be fully funded by the State according to law. Citizens shall have the right to state-funded vocational and higher education under the procedure and to the extent as provided for by law.
4. The State shall support educational institutions as determined by law. (Art. 35)

Employment Rights and Protection

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:

p) … labour, … legislation
… (Art. 3)

Employment Rights and Protection

1. No one shall be required to perform forced labour.

4. Organic law shall define protection of labour rights, fair compensation for work and safe, healthy working conditions, as well as working conditions for minors and women. (Art. 30)

Equality and Non-Discrimination

Everyone is born free and is equal before the law regardless of race, colour of skin, language, sex, religion, political or other opinions, national, ethnic and social affiliation, origin, property or social status, place of residence. (Art. 14)

Equality and Non-Discrimination

1. Citizens of Georgia shall be equal in their social, economic, cultural, and political lives irrespective of national, ethnic, religious, or language origin. … (Art. 38)

Obligations of the State

We, the citizens of Georgia, whose firm will is to establish a democratic social order, economic freedom, a rule-of-law and a social state, to secure universally recognised human rights and freedoms, to enhance state independence and peaceful relations with other peoples, drawing inspiration from centuries-old traditions of statehood of the Georgian nation and the historical-legal legacy of the Constitution of Georgia of 1921, proclaim the present Constitution before God and the nation. (Preamble)

Obligations of the State

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:
a) legislation on … human rights and freedoms … (Art. 3)

Obligations of the State

The State shall recognise and protect universally recognised human rights and freedoms as eternal and supreme human values. While exercising authority, the people and the State shall be bound by these rights and freedoms as directly applicable law. (Art. 7)

Obligations of the State

The Constitution of Georgia shall not deny other universally recognised rights, freedoms, and guarantees of an individual and a citizen that are not expressly referred to herein but stem inherently from the principles of the Constitution. (Art. 39)

Obligations of the State

2. A referendum shall not be held in order to adopt or repeal a law, to grant amnesty or pardon, to ratify or denounce treaties and international agreements, and for issues restricting the basic constitutional rights and freedoms of individuals.
… (Art. 74)

Obligations of Private Parties

The State shall recognise and protect universally recognised human rights and freedoms as eternal and supreme human values. While exercising authority, the people and the State shall be bound by these rights and freedoms as directly applicable law. (Art. 7)

Obligations of Private Parties

2. The exercise of human rights and freedoms shall not infringe on the rights and freedoms of others. (Art. 44)

Judicial Protection

1. Everyone shall have the right to apply to the court for protection of his/her rights and freedoms.
… (Art. 42)

Judicial Protection

1. Based on an action brought or a nomination made by the President of Georgia, the Government of Georgia, not less than one fifth of MPs, the court, supreme representative bodies of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara, self-government representative bodies - Sakrebulos, the High Council of Justice, the Public Defender or a citizen, under the procedure determined by an organic law, the Constitutional Court of Georgia shall:

f) consider the constitutionality of normative acts in terms of fundamental human rights and freedoms enshrined in Chapter Two of the Constitution on the basis of an individual’s lawsuit; … (Art. 89)

National Human Rights Bodies

1. Supervision over protection of human rights and freedoms within the territory of Georgia shall be exercised by the Public Defender of Georgia who shall be elected for a five-year term by a majority of the total number of members of the Parliament (‘the MPs’) of Georgia.
2. The Public Defender shall have the right to reveal facts of violation of human rights and freedoms and inform corresponding bodies and officials thereof. Impediments to the activities of the Public Defender shall be punishable by law.
3. The powers of the Public Defender shall be determined by an organic law. (Art. 43)

Limitations and/or Derogations

The Constitution of Georgia shall not deny other universally recognised rights, freedoms, and guarantees of an individual and a citizen that are not expressly referred to herein but stem inherently from the principles of the Constitution. (Art. 39)

Limitations and/or Derogations

2. The exercise of human rights and freedoms shall not infringe on the rights and freedoms of others. (Art. 44)

Limitations and/or Derogations

1. The President of Georgia shall have the right to restrict the rights and freedoms listed in Articles 18, 20, 21, 22, 24, 25, 30, 33, and 41 of the Constitution either throughout the territory of Georgia or in any part thereof during a state of emergency or martial law. The President of Georgia shall be obliged to submit the decision to Parliament for approval not later than 48 hours. … (Art. 46)

Limitations and/or Derogations

2. A referendum shall not be held in order to adopt or repeal a law, to grant amnesty or pardon, to ratify or denounce treaties and international agreements, and for issues restricting the basic constitutional rights and freedoms of individuals.
… (Art. 74)

Marriage and Family Life

1. Marriage shall be based on the equality of rights and free will of spouses.
2. The State shall promote family welfare.
3. The rights of mothers and children shall be safeguarded by law. (Art. 36)

Minorities

1. Citizens of Georgia shall be equal in their social, economic, cultural, and political lives irrespective of national, ethnic, religious, or language origin. According to universally recognised principles and rules of international law, citizens of Georgia shall have the right to develop their culture freely, use their mother tongue in private and in public, without any discrimination and interference.
2. According to universally recognised principles and rules of international law, minority rights shall be exercised so as not to contradict the sovereignty, state system, territorial integrity, and political independence of Georgia. (Art. 38)

Participation in Public Life and Institutions

1. Every citizen of Georgia shall have the right to hold any public office if they meet the requirements established by law.
1-1. A citizen of Georgia who is at the same time a citizen of any foreign country may not hold the office of President, Prime Minister, or Chairperson of the Parliament of Georgia.
2. The requirements for state service shall be defined by Law. (Art. 29)

Political Rights and Association

1. Everyone shall have the right to establish and join public associations, including trade unions.
2. Citizens of Georgia shall have the right to form a political party or other political associations and participate in their activities according to organic law.
… (Art. 26)

Political Rights and Association

1. Every citizen of Georgia, who has attained the age of 18, shall have the right to participate in referenda and elections of state and self-government bodies. Free expression of the will of voters shall be guaranteed.
… (Art. 28)

Political Rights and Association

1. A political union of citizens, registered as determined by law, shall have the right to stand for elections if the initiative is supported by the signatures of voters under an organic law or if it has a representative in Parliament at the time when elections are scheduled. The number of signatures of voters determined by organic law shall not exceed 1% of the number of voters. The procedure and conditions for participating in an election under the majoritarian system shall be determined by electoral legislation.
… (Art. 50)

Political Rights and Association

3. The right to nominate a candidate for the Presidency shall be vested with a political association of citizens or an initiative group. The nomination shall be supported by the signatures of voters as determined by organic law of Georgia. The number of signatures of voters referred to in organic law shall not exceed 1% of the total number of voters.
… (Art. 70)

Political Parties

2. Citizens of Georgia shall have the right to form a political party or other political associations and participate in their activities according to organic law.
3. Formation and activity of public and political associations that aim to overthrow or forcibly change the constitutional order of Georgia, to infringe on the independence and territorial integrity of the country, or to propagandise war or violence, to stir up national, ethnic, religious, or social strife, shall be inadmissible.
4. Creation of paramilitary forces by public and political associations shall be inadmissible.
5. A person enrolled in the military forces or the bodies of internal affairs, or a person having been appointed as a judge or as a prosecutor shall cease his/her membership in any political association.
6. Activity of public or political associations may be suspended or prohibited only by a court decision in the cases and under the procedure provided for by organic law. (Art. 26)

Political Parties

1. A political union of citizens, registered as determined by law, shall have the right to stand for elections if the initiative is supported by the signatures of voters under an organic law or if it has a representative in Parliament at the time when elections are scheduled. The number of signatures of voters determined by organic law shall not exceed 1% of the number of voters. The procedure and conditions for participating in an election under the majoritarian system shall be determined by electoral legislation.
… (Art. 50)

Political Parties

3. The right to nominate a candidate for the Presidency shall be vested with a political association of citizens or an initiative group. The nomination shall be supported by the signatures of voters as determined by organic law of Georgia. The number of signatures of voters referred to in organic law shall not exceed 1% of the total number of voters.
… (Art. 70)

Electoral Bodies

1. The President of Georgia shall:

e) nominate before Parliament, appoint, release, and dismiss officials in accordance with the Constitution, appoint a member of the High Council of Justice as determined by law, participate in the appointment of the Chairperson and members of the Central Election Commission under the procedure and in the cases defined by organic law, nominate candidates for the members of the National Regulatory Authorities to Parliament in agreement with the Government;
… (Art. 73)

Head of State

1-1. A citizen of Georgia who is at the same time a citizen of any foreign country may not hold the office of President, Prime Minister, or Chairperson of the Parliament of Georgia.
… (Art. 29)

Head of State

1. The President of Georgia is the Head of the State of Georgia, the guarantor of national independence and unity of the country. The President of Georgia shall ensure the functioning of state bodies within the scope of his/her powers granted by the Constitution.
… (Art. 69)

Head of State

1. The President of Georgia shall be elected through universal, equal, and direct suffrage by secret ballot for a term of five years. The same person may serve as a president only for two consecutive terms.
2. Any citizen of Georgia who is eligible to vote may be elected as the President of Georgia if he/she is thirty-five years old, has lived in Georgia for at least five years, and has been living in Georgia for the last three years before the election.
3. The right to nominate a candidate for the Presidency shall be vested with a political association of citizens or an initiative group. The nomination shall be supported by the signatures of voters as determined by organic law of Georgia. The number of signatures of voters referred to in organic law shall not exceed 1% of the total number of voters.
… (Art. 70)

Government

11. A citizen of Georgia who is at the same time a citizen of any foreign country may not hold the office of President, Prime Minister, or Chairperson of the Parliament of Georgia.
… (Art. 29)

Government

1. The President of Georgia shall:

c) nominate a candidate for the office of Prime Minister and appoint a Prime Minister in accordance with the Constitution;
… (Art. 73)

Government

1. The Government of Georgia shall be the supreme body of executive power to implement the internal and foreign policy of the country. The Government shall be accountable to the Parliament of Georgia.
2. The Government shall consist of a Prime Minister and ministers. One or several State Ministers may also be represented in the composition of the Government.
… (Art. 78)

Government

1. The Prime Minister is the head of the Government.

5. The Prime Minister shall appoint and remove from office other members of the Government.
… (Art. 79)

Legislature

1. After appropriate conditions have been created and local self-government bodies have been formed throughout the territory of Georgia, 2 chambers shall be set up within the Parliament of Georgia: the Council of Republic and the Senate.
2. The Council of Republic shall consist of members elected under the principle of proportionality.
3. The Senate shall consist of members elected from the Autonomous Republic of Abkhazia, the Autonomous Republic of Ajara, and other territorial units of Georgia, as well as 5 members appointed by the President of Georgia.
4. The composition, powers, and election procedure of the chambers shall be defined by an organic law. (Art. 4)

Legislature

The Parliament of Georgia shall be the supreme representative body of the country. It shall exercise legislative power, determine the main directions of domestic and foreign policy, exercise control over Government activity within the realm of the Constitution, and perform other duties. (Art. 48)

Legislature

1. Before the conditions under Article 4 of the Constitution of Georgia have been created, the Parliament of Georgia shall consist of 77 members elected by a proportional voting system and 73 members elected by a majoritarian voting system. The MPs shall serve for a term of four years based on universal, equal, and direct suffrage through secret ballot.
2. Any citizen who is twenty-one years old and has the right to vote may be elected as an MP.
… (Art. 49)

Legislature

1. A political union of citizens, registered as determined by law, shall have the right to stand for elections if the initiative is supported by the signatures of voters under an organic law or if it has a representative in Parliament at the time when elections are scheduled. The number of signatures of voters determined by organic law shall not exceed 1% of the number of voters. The procedure and conditions for participating in an election under the majoritarian system shall be determined by electoral legislation.
2. MP seats, as a result of an election held under the majoritarian system, shall be distributed only among political associations and electoral blocks that have obtained at least 5% of votes from those participating in the elections. The electoral subjects who have obtained fewer seats than needed for the creation of a parliamentary faction shall be given seats, after the distribution of MP seats, to fill seats based on the minimum amount necessary to set up a faction under the legislation of Georgia. The procedure for distribution of MP seats, as a result of the election held under the majoritarian system, shall be determined by electoral legislation.
… (Art. 50)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:

r) land, minerals, and natural resources legislation.
… (Art. 3)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. The right to own and inherit property shall be recognised and inviolable. Abrogation of the universal right to ownership, acquisition, alienation, or inheritance of property shall be inadmissible.
… (Art. 21)

Protection from Violence

1. Human honor and dignity shall be inviolable.
2. No one shall be subjected to torture, cruel, inhuman, or degrading treatment or punishment.
3. Physical or mental coercion of a detainee or a person whose liberty has been otherwise restricted shall be inadmissible. (Art. 17)

Protection from Violence

3. Formation and activity of public and political associations that aim to overthrow or forcibly change the constitutional order of Georgia, to infringe on the independence and territorial integrity of the country, or to propagandise war or violence, to stir up national, ethnic, religious, or social strife, shall be inadmissible.
… (Art. 26)

Protection from Violence

1. No one shall be required to perform forced labour.

4. Organic law shall define protection of labour rights, fair compensation for work and safe, healthy working conditions, as well as working conditions for minors and women. (Art. 30)

Status of the Constitution

1. People shall be the source of state authority in Georgia. State authority shall be exercised within the ambit of the Constitution.
… (Art. 5)

Status of the Constitution

1. The Constitution of Georgia shall be the supreme law of the State. All other legal acts shall comply with the Constitution.
2. The legislation of Georgia shall comply with the universally recognised principles and rules of international law. A treaty or international agreement of Georgia, unless it comes into conflict with the Constitution or the Constitutional Agreement of Georgia, shall take precedence over domestic normative acts. (Art. 6)

Status of the Constitution

1. Everyone who lives in Georgia shall be obliged to observe the Constitution and legislation of Georgia.
… (Art. 44)

Status of International Law

We, the citizens of Georgia, whose firm will is to establish a democratic social order, economic freedom, a rule-of-law and a social state, to secure universally recognised human rights and freedoms, … (Preamble)

Status of International Law

2. The legislation of Georgia shall comply with the universally recognised principles and rules of international law. A treaty or international agreement of Georgia, unless it comes into conflict with the Constitution or the Constitutional Agreement of Georgia, shall take precedence over domestic normative acts. (Art. 6)

Status of International Law

The State shall recognise and protect universally recognised human rights and freedoms as eternal and supreme human values. While exercising authority, the people and the State shall be bound by these rights and freedoms as directly applicable law. (Art. 7)

Status of International Law

2. Relations between the State of Georgia and the Apostolic Autocephalous Orthodox Church of Georgia shall be governed by Constitutional Agreement. Constitutional Agreement shall be in full compliance with the universally recognised principles and norms of international law, specifically in terms of human rights and fundamental freedoms. (Art. 9)

Status of International Law

1. Citizens of Georgia shall be equal in their social, economic, cultural, and political lives irrespective of national, ethnic, religious, or language origin. According to universally recognised principles and rules of international law, citizens of Georgia shall have the right to develop their culture freely, use their mother tongue in private and in public, without any discrimination and interference.
2. According to universally recognised principles and rules of international law, minority rights shall be exercised so as not to contradict the sovereignty, state system, territorial integrity, and political independence of Georgia. (Art. 38)

Status of International Law

The Constitution of Georgia shall not deny other universally recognised rights, freedoms, and guarantees of an individual and a citizen that are not expressly referred to herein but stem inherently from the principles of the Constitution. (Art. 39)

Status of International Law

2. A referendum shall not be held in order to adopt or repeal a law, to grant amnesty or pardon, to ratify or denounce treaties and international agreements, and for issues restricting the basic constitutional rights and freedoms of individuals.
… (Art. 74)

Status of International Law

1. Based on an action brought or a nomination made by the President of Georgia, the Government of Georgia, not less than one fifth of MPs, the court, supreme representative bodies of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara, self-government representative bodies - Sakrebulos, the High Council of Justice, the Public Defender or a citizen, under the procedure determined by an organic law, the Constitutional Court of Georgia shall:

e) consider the constitutionality of treaties and international agreements;
… (Art. 89)

Religious Law

1. The State shall declare absolute freedom of belief and religion. At the same time, the State shall recognise the outstanding role of the Apostolic Autocephalous Orthodox Church of Georgia in the history of Georgia and its independence from the State.
2. Relations between the State of Georgia and the Apostolic Autocephalous Orthodox Church of Georgia shall be governed by Constitutional Agreement. Constitutional Agreement shall be in full compliance with the universally recognised principles and norms of international law, specifically in terms of human rights and fundamental freedoms. (Art. 9)

Citizenship and Nationality

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:
ა) კანონმდებლობა საქართველოს მოქალაქეობის, … (მუხლი 3)

Citizenship and Nationality

1. საქართველოს მოქალაქეობა მოიპოვება დაბადებით და ნატურალიზაციით .
2. საქართველოს მოქალაქე იმავდროულად არ შეიძლება იყოს სხვა სახელმწიფოს მოქალაქე, გარდა ამ პუნქტით დადგენილი გამონაკლისი შემთხვევისა. საქართველოს პრეზიდენტის მიერ საქართველოს მოქალაქეობა შეიძლება მიენიჭოს უცხო ქვეყნის მოქალაქეს, რომელსაც საქართველოს წინაშე აქვს განსაკუთრებული დამსახურება ან მისთვის საქართველოს მოქალაქეობის მინიჭება გამომდინარეობს სახელმწიფო ინტერესებიდან.
3. საქართველოს მოქალაქეობის მოპოვებისა და დაკარგვის წესი განისაზღვრება ორგანული კანონით. (მუხლი 12)

Citizenship and Nationality

2. მოქალაქეობისჩამორთმევადაუშვებელია.
… (მუხლი 13)

Jurisdiction and Access

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო სასამართლო ხელისუფლებას ახორციელებს საკონსტიტუციო სამართალწარმოებისწესით .
… (მუხლი 88)

Jurisdiction and Access

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედის, სასამართლოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების, თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, სახალხო დამცველის და მოქალაქის სარჩელისა თუ წარდგინების საფუძველზე ორგანული კანონით დადგენილი წესით:
ა) იღებს გადაწყვეტილებებს კონსტიტუციასთან, კონსტიტუციური შეთანხმების, კანონის, პრეზიდენტის, მთავრობის, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა ნორმატიული აქტების შესაბამისობის საკითხებზე;
ბ ) იხილავს დავას სახელმწიფო ორგანოებს შორის კომპეტენციის შესახებ ; გ ) იხილავს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებათა შექმნისა და საქმიანობის კონსტიტუციურობის საკითხებს ;
დ ) იხილავს რეფერენდუმისა და არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმების და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული ან ჩასატარებელიარჩევნების ( რეფერენდუმის ) კონსტიტუციურობასთან დაკავშირებულ დავას ;
ე ) იხილავს საერთაშორისო ხელშეკრულებების და შეთანხმებების კონსტიტუციურობის საკითხს ;
ვ ) პირის სარჩელის საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტების კონსტიტუციურობას საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავითაღიარებული ადამიანის ძირითად უფლებებთან და თავისუფლებებთან მიმართებით ;
ვ1 ) იხილავს დავას „ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის შესახებ “ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის დარღვევისთაობაზე ;
ვ2) თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს სარჩელის საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობის საკითხს კონსტიტუციის მეშვიდე1 თავთან მიმართებით ;
ვ3) იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წარდგინების საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტების შესაბამისობას კონსტიტუციის 82-ე, 84-ე, 86-ე, 861, 87-ე და 90-ე მუხლებთან; ზ ) ახორციელებს საქართველოს კონსტიტუციით და ორგანული კანონით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს .
… (მუხლი 89)

Education

1. ყველას აქვს განათლების მიღებისა და მისი ფორმის არჩევის უფლება .
2. სახელმწიფო უზრუნველყოფს ქვეყნის საგანმანათლებლო სისტემის ჰარმონიზაციას საერთაშორისო საგანმანათლებლო სივრცეში .
3. სკოლამდელ აღზრდას სახელმწიფო უზრუნველყოფს კანონით დადგენილი წესით . დაწყებითი და საბაზო განათლებასავალდებულოა . ზოგად განათლებას კანონით დადგენილი წესით სრულად აფინანსებს სახელმწიფო . მოქალაქეებს უფლება აქვთკანონით დადგენილი წესით , სახელმწიფოს დაფინანსებით მიიღონ პროფესიული და უმაღლესი განათლება .
4. სახელმწიფო მხარს უჭერს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს კანონით დადგენილი წესით . (მუხლი 35)

Employment Rights and Protection

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:
...
ჟ) … შრომის სამართლის,
... (მუხლი 3)

Employment Rights and Protection

1. შრომა თავისუფალია .

4. შრომითი უფლებების დაცვა, შრომის სამართლიანი ანაზღაურება და უსაფრთხო, ჯანსაღი პირობები, არასრულწლოვნისა და ქალის შრომის პირობები განისაზღვრება ორგანული კანონით. (მუხლი 30)

Equality and Non-Discrimination

ყველა ადამიანი დაბადებით თავისუფალია და კანონის წინაშე თანასწორია განურჩევლად რასისა, კანის ფერისა, ენისა, სქესისა, რელიგიისა, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებებისა, ეროვნული, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილებისა, წარმოშობისა, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობისა, საცხოვრებელი ადგილისა. (მუხლი 14)

Equality and Non-Discrimination

1. საქართველოს მოქალაქენი თანასწორნი არიან სოციალურ , ეკონომიკურ , კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში განურჩევლადმათი ეროვნული , ეთნიკური , რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა . … (მუხლი 38)

Obligations of the State

ჩვენ, საქართველოს მოქალაქენი, რომელთა ურყევი ნებაა, დავამკვიდროთ დემოკრატიული საზოგადოებრივი წესწყობილება, ეკონომიკური თავისუფლება, სოციალური და სამართლებრივი სახელმწიფო, უზრუნველვყოთ ადამიანის
საყოველთაოდ აღიარებული უფლებანი და თავისუფლებანი, განვამტკიცოთ სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა და სხვა ხალხებთან მშვიდობიანი ურთიერთობა, ქართველი ერის მრავალსაუკუნოვანი სახელმწიფოებრიობის ტრადიციებსა და საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუციის ისტორიულ-სამართლებრივ მემკვიდრეობაზე დაყრდნობით ღვთისა და ქვეყნის წინაშე ვაცხადებთ ამ კონსტიტუციას. (Preamble)

Obligations of the State

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:
ა) კანონმდებლობა საქართველოს … ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა, … (მუხლი 3)

Obligations of the State

სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. (მუხლი 7)

Obligations of the State

საქართველოს კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანისა და მოქალაქის სხვა საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს, თავისუფლებებსა და გარანტიებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობენ კონსტიტუციის პრინციპებიდან. (მუხლი 39)

Obligations of the State

2. არ შეიძლება რეფერენდუმის მოწყობა კანონის მისაღებად ან გასაუქმებლად , ამნისტიისა და შეწყალების გამო , საერთაშორისოხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებისა და დენონსირების შესახებ , აგრეთვე ისეთ საკითხებზე , რომლებიც ზღუდავენადამიანის ძირითად კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს .
… (მუხლი 74)

Obligations of Private Parties

სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. (მუხლი 7)

Obligations of Private Parties

2. ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა განხორციელებამ არ უნდა დაარღვიოს სხვათა უფლებები და თავისუფლებები . (მუხლი 44)

Judicial Protection

1. ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავის უფლებათა და თავისუფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს .
… (მუხლი 42)

Judicial Protection

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედის, სასამართლოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების, თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, სახალხო დამცველის და მოქალაქის სარჩელისა თუ წარდგინების საფუძველზე ორგანული კანონით დადგენილი წესით:

ვ ) პირის სარჩელის საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტების კონსტიტუციურობას საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავითაღიარებული ადამიანის ძირითად უფლებებთან და თავისუფლებებთან მიმართებით ; … (მუხლი 89)

National Human Rights Bodies

1. საქართველოს ტერიტორიაზე ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვას ზედამხედველობას უწევს საქართველოს სახალხოდამცველი , რომელსაც 5 წლის ვადით სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს საქართველოს პარლამენტი .
2. სახალხო დამცველი უფლებამოსილია გამოავლინოს ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დარღვევის ფაქტები , შეატყობინოსამის შესახებ შესაბამის ორგანოებსა და პირებს . სახალხო დამცველის საქმიანობისათვის დაბრკოლებათა შექმნა ისჯება კანონით .
3. სახალხო დამცველის უფლებამოსილება განისაზღვრება ორგანული კანონით . (მუხლი 43)

Limitations and/or Derogations

საქართველოს კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანისა და მოქალაქის სხვა საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს, თავისუფლებებსა და გარანტიებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობენ კონსტიტუციის პრინციპებიდან. (მუხლი 39)

Limitations and/or Derogations

2. ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა განხორციელებამ არ უნდა დაარღვიოს სხვათა უფლებები და თავისუფლებები . (მუხლი 44)

Limitations and/or Derogations

1. საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს საქართველოს პრეზიდენტს უფლება აქვს ქვეყანაში ან მის რომელიმე ნაწილშიშეზღუდოს კონსტიტუციის მე -18, მე -20, 21- ე , 22- ე , 24- ე , 25- ე , 30- ე , 33- ე და 41-ე მუხლებში ჩამოთვლილი უფლებანი დათავისუფლებანი . საქართველოს პრეზიდენტი ვალდებულია არა უგვიანეს 48 საათისა ეს გადაწყვეტილება შეიტანოს პარლამენტშიდასამტკიცებლად . … (მუხლი 46)

Limitations and/or Derogations

2. არ შეიძლება რეფერენდუმის მოწყობა კანონის მისაღებად ან გასაუქმებლად , ამნისტიისა და შეწყალების გამო , საერთაშორისოხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებისა და დენონსირების შესახებ , აგრეთვე ისეთ საკითხებზე , რომლებიც ზღუდავენადამიანის ძირითად კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს .
… (მუხლი 74)

Marriage and Family Life

1. ქორწინება ემყარება მეუღლეთა უფლებრივ თანასწორობასა და ნებაყოფლობას.
2. სახელმწიფო ხელს უწყობს ოჯახის კეთილდღეობას.
3. დედათა და ბავშვთა უფლებები დაცულია კანონით. (მუხლი 36)

Minorities

1. საქართველოს მოქალაქენი თანასწორნი არიან სოციალურ , ეკონომიკურ , კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში განურჩევლადმათი ეროვნული , ეთნიკური , რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა . საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულიპრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად მათ უფლება აქვთ თავისუფლად , ყოველგვარი დისკრიმინაციისა და ჩარევის გარეშე განავითარონთავიანთი კულტურა , ისარგებლონ დედაენით პირად ცხოვრებაში და საჯაროდ .
2. საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად , უმცირესობათა უფლებებისგანხორციელება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს საქართველოს სუვერენიტეტს , სახელმწიფო წყობილებას , ტერიტორიულ მთლიანობასა დაპოლიტიკურ დამოუკიდებლობას . (მუხლი 38)

Participation in Public Life and Institutions

1. საქართველოსყოველმოქალაქესუფლებააქვსდაიკავოსნებისმიერისახელმწიფოთანამდებობა, თუიგიაკმაყოფილებსკანონმდებლობითდადგენილმოთხოვნებს.
11. საქართველოს პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრის, პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა. 2. სახელმწიფოსამსახურისპირობებიგანისაზღვრებაკანონით. (მუხლი 29)

Political Rights and Association

1. ყველას აქვს საზოგადოებრივი გაერთიანებების , მათ შორის პროფესიული კავშირების შექმნისა და მათში გაერთიანების უფლება .
2. საქართველოს მოქალაქეებს უფლება აქვთ ორგანული კანონის შესაბამისად შექმნან პოლიტიკური პარტია , სხვა პოლიტიკურიგაერთიანება და მონაწილეობა მიიღონ მის საქმიანობაში .
… (მუხლი 26)

Political Rights and Association

1. საქართველოს ყოველ მოქალაქეს 18 წლის ასაკიდან აქვს რეფერენდუმში , სახელმწიფო და თვითმმართველობის ორგანოებისარჩევნებში მონაწილეობის უფლება . უზრუნველყოფილია ამომრჩეველთა ნების თავისუფალი გამოვლინება .
… (მუხლი 28)

Political Rights and Association

1.არჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ,რომლის მხარდაჭერაც დადასტურებულია ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით , ან რომელსაც ჰყავსწარმომადგენელი პარლამენტში არჩევნების დანიშვნის დროისათვის . ორგანული კანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერებისრაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი . მაჟორიტარული სისტემით არჩევნებში მონაწილეობის წესი დაპირობები განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით .
… (მუხლი 50)

Political Rights and Association

3. პრეზიდენტობის კანდიდატის დასახელების უფლება აქვს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ან საინიციატივო ჯგუფს .კანდიდატის წარდგენა დადასტურებული უნდა იყოს ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით . ორგანულიკანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერების რაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი .
… (მუხლი 70)

Political Parties

2. საქართველოს მოქალაქეებს უფლება აქვთ ორგანული კანონის შესაბამისად შექმნან პოლიტიკური პარტია , სხვა პოლიტიკურიგაერთიანება და მონაწილეობა მიიღონ მის საქმიანობაში .
3. დაუშვებელია ისეთი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური გაერთიანების შექმნა და საქმიანობა , რომლის მიზანია საქართველოსკონსტიტუციური წყობილების დამხობა ან ძალადობით შეცვლა , ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფა , ტერიტორიული მთლიანობისდარღვევა , ან რომელიც ეწევა ომის ან ძალადობის პროპაგანდას , აღვივებს ეროვნულ , კუთხურ , რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს .
4. დაუშვებელია საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ გაერთიანებათა მიერ შეიარაღებული ფორმირებების შექმნა .
5. პირი, რომელიც ჩაირიცხება სამხედრო ძალების ან შინაგან საქმეთა ორგანოების პირად შემადგენლობაში, გამწესდება მოსამართლედ ან პროკურორად, წყვეტს პოლიტიკური გაერთიანების წევრობას.
6. საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ გაერთიანებათა საქმიანობის შეჩერება ან მათი აკრძალვა შეიძლება მხოლოდ სასამართლოსგადაწყვეტილებით , ორგანული კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით . (მუხლი 26)

Political Parties

1. რჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ,რომლის მხარდაჭერაც დადასტურებულია ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით, ან რომელსაც ჰყავსწარმომადგენელი პარლამენტში არჩევნების დანიშვნის დროისათვის . ორგანული კანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერებისრაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი . მაჟორიტარული სისტემით არჩევნებში მონაწილეობის წესი დაპირობები განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით .
… (მუხლი 50)

Political Parties

3. პრეზიდენტობის კანდიდატის დასახელების უფლება აქვს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ან საინიციატივო ჯგუფს .კანდიდატის წარდგენა დადასტურებული უნდა იყოს ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით . ორგანულიკანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერების რაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი .
… (მუხლი 70)

Electoral Bodies

1. საქართველოს პრეზიდენტი:

ე) კონსტიტუციით განსაზღვრულ შემთხვევებში პარლამენტს წარუდგენს, ნიშნავს, ათავისუფლებს და გადააყენებს თანამდებობის პირებს; კანონით დადგენილი წესით ნიშნავს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრს; ორგანული კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით მონაწილეობს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრებისა და თავმჯდომარის თანამდებობაზე განწესებაში; მთავრობასთან შეთანხმებით პარლამენტს წარუდგენს ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების წევრთა კანდიდატურებს;
… (მუხლი 73)

Head of State

1-1. საქართველოს პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრის, პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.
… (მუხლი 29)

Head of State

1. საქართველოს პრეზიდენტი არის საქართველოს სახელმწიფოს მეთაური, ქვეყნის ერთიანობისა და ეროვნული დამოუკიდებლობის გარანტი. საქართველოს პრეზიდენტი კონსტიტუციით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილებების ფარგლებში უზრუნველყოფს სახელმწიფო ორგანოთა ფუნქციონირებას.
… (მუხლი 69)

Head of State

1. საქართველოს პრეზიდენტი აირჩევა საყოველთაო , თანასწორი და პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე ფარულიკენჭისყრით 5 წლის ვადით . ერთი და იგივე პირი პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს ზედიზედ მხოლოდ ორჯერ .
2. პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქე 35 წლის ასაკიდან, რომელსაც საქართველოში უცხოვრია 5 წელს მაინც და არჩევნების დანიშვნის დღემდე ბოლო 3 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა საქართველოში.
3. პრეზიდენტობის კანდიდატის დასახელების უფლება აქვს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ან საინიციატივო ჯგუფს .კანდიდატის წარდგენა დადასტურებული უნდა იყოს ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით . ორგანულიკანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერების რაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი .
… (მუხლი 70)

Government

11. საქართველოს პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრის, პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.
… (მუხლი 29)

Government

1. საქართველოს პრეზიდენტი:

გ) კონსტიტუციით განსაზღვრულ შემთხვევებში წამოაყენებს პრემიერ-მინისტრის კანდიდატურას და ნიშნავს პრემიერ-მინისტრს;
… (მუხლი 73)

Government

1. საქართველოს მთავრობა არის აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო, რომელიც ახორციელებს ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკას. მთავრობა ანგარიშვალდებულია პარლამენტის წინაშე.
2. მთავრობა შედგება პრემიერ-მინისტრისა და მინისტრებისაგან. მთავრობის შემადგენლობაში შეიძლება იყოს ერთი ან რამდენიმე სახელმწიფო მინისტრი.
… (მუხლი 78)

Government

1. მთავრობის მეთაურია პრემიერ-მინისტრი.

5. პრემიერ-მინისტრი თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს მთავრობის სხვა წევრებს.
… (მუხლი 79)

Legislature

1. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე შესაბამისი პირობების შექმნისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ფორმირების შემდეგ საქართველოს პარლამენტის შემადგენლობაში იქნება ორი პალატა: რესპუბლიკის საბჭო და სენატი.
2. რესპუბლიკის საბჭო შედგება პროპორციული წესით არჩეული წევრებისაგან.
3. სენატი შედგება აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში,აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და საქართველოს სხვა ტერიტორიულ ერთეულებში არჩეული წევრებისა და საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული 5 წევრისაგან.
4. პალატების შემადგენლობას, უფლებამოსილებასა და არჩევის წესს განსაზღვრავს ორგანული კანონი. (მუხლი 4)

Legislature

საქართველოს პარლამენტი არის ქვეყნის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო , რომელიც ახორციელებს საკანონმდებლო ხელისუფლებას , განსაზღვრავს ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს , კონსტიტუციით განსაზღვრულ ფარგლებში კონტროლს უწევს მთავრობის საქმიანობას და ახორციელებს სხვა უფლებამოსილებებს . (მუხლი 48)

Legislature

1. საქართველოს კონსტიტუციის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული პირობების შექმნამდე საქართველოს პარლამენტი შედგება საყოველთაო, თანასწორი და პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე ფარული კენჭისყრით, 4 წლის ვადით, პროპორციული სისტემით არჩეული 77 და მაჟორიტარული სისტემით არჩეული 73 პარლამენტის წევრისაგან.
2. პარლამენტის წევრად შეიძლება აირჩეს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქე 21 წლის ასაკიდან.
… (მუხლი 49)

Legislature

1.რჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ,რომლის მხარდაჭერაც დადასტურებულია ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით, ან რომელსაც ჰყავსწარმომადგენელი პარლამენტში არჩევნების დანიშვნის დროისათვის . ორგანული კანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერებისრაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი . მაჟორიტარული სისტემით არჩევნებში მონაწილეობის წესი დაპირობები განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით .
2. პროპორციული სისტემით ჩატარებული არჩევნების შედეგად პარლამენტის წევრთა მანდატები განაწილდება მხოლოდ იმ პოლიტიკურ გაერთიანებებსა და საარჩევნო ბლოკებს შორის, რომლებიც მიიღებენ არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა ხმების 5%-ს მაინც. იმ საარჩევნო სუბიექტებს, რომლებიც პარლამენტის წევრთა მანდატების განაწილების შემდეგ დააგროვებენ იმაზე ნაკლები რაოდენობის მანდატებს, ვიდრე საჭიროა საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისათვის, მანდატები საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეევსებათ ფრაქციის შექმნისათვის საჭირო მინიმალურ რაოდენობამდე. მაჟორიტარული სისტემით ჩატარებული არჩევნების შედეგად პარლამენტის წევრთა მანდატების განაწილების წესი განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით.
… (მუხლი 50)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:

ს) მიწის, წიაღისეულის და ბუნებრივი რესურსების კანონმდებლობა.
… (მუხლი 3)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და ხელშეუვალია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება.
… (მუხლი 21)

Protection from Violence

1. ადამიანის პატივი და ღირსება ხელშეუვალია .
2. დაუშვებელია ადამიანის წამება , არაჰუმანური , სასტიკი ან პატივისა და ღირსების შემლახველი მოპყრობა და სასჯელის გამოყენება .
3. დაუშვებელია დაკავებული თუ სხვაგვარად თავისუფლებაშეზღუდული პირის ფიზიკური ან ფსიქიკური იძულება . (მუხლი 17)

Protection from Violence

3. დაუშვებელია ისეთი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური გაერთიანების შექმნა და საქმიანობა , რომლის მიზანია საქართველოსკონსტიტუციური წყობილების დამხობა ან ძალადობით შეცვლა , ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფა , ტერიტორიული მთლიანობისდარღვევა , ან რომელიც ეწევა ომის ან ძალადობის პროპაგანდას , აღვივებს ეროვნულ , კუთხურ , რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს.
… (მუხლი 26)

Protection from Violence

1. შრომა თავისუფალია .

4. შრომითი უფლებების დაცვა, შრომის სამართლიანი ანაზღაურება და უსაფრთხო, ჯანსაღი პირობები, არასრულწლოვნისა და ქალის შრომის პირობები განისაზღვრება ორგანული კანონით. (მუხლი 30)

Status of the Constitution

1. საქართველოში სახელმწიფო ხელისუფლების წყაროა ხალხი. სახელმწიფო ხელისუფლება ხორციელდება კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში.
… (მუხლი 5)

Status of the Constitution

1. საქართველოს კონსტიტუცია სახელმწიფოს უზენაესი კანონია. ყველა სხვა სამართლებრივი აქტი უნდა შეესაბამებოდეს კონსტიტუციას.
2. საქართველოს კანონმდებლობა შეესაბამება საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს. საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებას ან შეთანხმებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ შეთანხმებას, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ. (მუხლი 6)

Status of the Constitution

1. საქართველოში მცხოვრები ყოველი პირი ვალდებულია ასრულებდეს საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონმდებლობისმოთხოვნებს .
… (მუხლი 44)

Status of International Law

ჩვენ, საქართველოს მოქალაქენი, რომელთა ურყევი ნებაა, დავამკვიდროთ დემოკრატიული საზოგადოებრივი წესწყობილება, ეკონომიკური თავისუფლება, სოციალური და სამართლებრივი სახელმწიფო, უზრუნველვყოთ ადამიანის
საყოველთაოდ აღიარებული უფლებანი და თავისუფლებანი, … (Preamble)

Status of International Law

2. საქართველოს კანონმდებლობა შეესაბამება საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს. საქართველოს საერთაშორისო
ხელშეკრულებას ან შეთანხმებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ შეთანხმებას (30. 03. 2001, N826) აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ. (მუხლი 6)

Status of International Law

სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. (მუხლი 7)

Status of International Law

2. საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ურთიერთობა განისაზღვრება კონსტიტუციური შეთანხმებით. კონსტიტუციური შეთანხმება სრულად უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს, კერძოდ, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა სფეროში. (მუხლი 9)

Status of International Law

1. საქართველოს მოქალაქენი თანასწორნი არიან სოციალურ , ეკონომიკურ , კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში განურჩევლადმათი ეროვნული , ეთნიკური , რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა . საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულიპრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად მათ უფლება აქვთ თავისუფლად , ყოველგვარი დისკრიმინაციისა და ჩარევის გარეშე განავითარონთავიანთი კულტურა , ისარგებლონ დედაენით პირად ცხოვრებაში და საჯაროდ .
2. საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად , უმცირესობათა უფლებებისგანხორციელება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს საქართველოს სუვერენიტეტს , სახელმწიფო წყობილებას , ტერიტორიულ მთლიანობასა დაპოლიტიკურ დამოუკიდებლობას. (მუხლი 38)

Status of International Law

საქართველოს კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანისა და მოქალაქის სხვა საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს, თავისუფლებებსა და გარანტიებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობენ კონსტიტუციის პრინციპებიდან. (მუხლი 39)

Status of International Law

2. არ შეიძლება რეფერენდუმის მოწყობა კანონის მისაღებად ან გასაუქმებლად , ამნისტიისა და შეწყალების გამო , საერთაშორისოხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებისა და დენონსირების შესახებ , აგრეთვე ისეთ საკითხებზე , რომლებიც ზღუდავენადამიანის ძირითად კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს .
… (მუხლი 74)

Status of International Law

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედის, სასამართლოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების, თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, სახალხო დამცველის და მოქალაქის სარჩელისა თუ წარდგინების საფუძველზე ორგანული კანონით დადგენილი წესით:

ე ) იხილავს საერთაშორისო ხელშეკრულებების და შეთანხმებების კონსტიტუციურობის საკითხს ;
… (მუხლი 89)

Religious Law

1. სახელმწიფო აცხადებს რწმენისა და აღმსარებლობის სრულ თავისუფლებას, ამასთან ერთად აღიარებს საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის განსაკუთრებულ როლს საქართველოს ისტორიაში და მის დამოუკიდებლობას სახელმწიფოსაგან.
2. საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ურთიერთობა განისაზღვრება კონსტიტუციური შეთანხმებით. კონსტიტუციური შეთანხმება სრულად უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს, კერძოდ, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა სფეროში. (მუხლი 9)

Citizenship and Nationality

English

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:
a) legislation on Georgian citizenship, … (Art. 3)

Georgian

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:
ა) კანონმდებლობა საქართველოს მოქალაქეობის, … (მუხლი 3)

Citizenship and Nationality

English

1. Georgian citizenship shall be acquired by birth and naturalisation.
2. A citizen of Georgia may not have dual citizenship as a citizen of another state except as provided for by this paragraph. The President of Georgia may grant Georgian citizenship to an alien who has made a contribution of exceptional merit to Georgia. The President of Georgia may also grant Georgian citizenship to an alien based on state interests.
3. The procedure for acquisition and loss of Georgian citizenship shall be defined by an organic law. (Art. 12)

Georgian

1. საქართველოს მოქალაქეობა მოიპოვება დაბადებით და ნატურალიზაციით .
2. საქართველოს მოქალაქე იმავდროულად არ შეიძლება იყოს სხვა სახელმწიფოს მოქალაქე, გარდა ამ პუნქტით დადგენილი გამონაკლისი შემთხვევისა. საქართველოს პრეზიდენტის მიერ საქართველოს მოქალაქეობა შეიძლება მიენიჭოს უცხო ქვეყნის მოქალაქეს, რომელსაც საქართველოს წინაშე აქვს განსაკუთრებული დამსახურება ან მისთვის საქართველოს მოქალაქეობის მინიჭება გამომდინარეობს სახელმწიფო ინტერესებიდან.
3. საქართველოს მოქალაქეობის მოპოვებისა და დაკარგვის წესი განისაზღვრება ორგანული კანონით. (მუხლი 12)

Citizenship and Nationality

English

2. No one shall be deprived of his/her citizenship.
… (Art. 13)

Georgian

2. მოქალაქეობისჩამორთმევადაუშვებელია.
… (მუხლი 13)

Jurisdiction and Access

English

1. The Constitutional Court of Georgia shall exercise judicial power by virtue of constitutional litigation.
… (Art. 88)

Georgian

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო სასამართლო ხელისუფლებას ახორციელებს საკონსტიტუციო სამართალწარმოებისწესით .
… (მუხლი 88)

Jurisdiction and Access

English

1. Based on an action brought or a nomination made by the President of Georgia, the Government of Georgia, not less than one fifth of MPs, the court, supreme representative bodies of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara, self-government representative bodies - Sakrebulos, the High Council of Justice, the Public Defender or a citizen, under the procedure determined by an organic law, the Constitutional Court of Georgia shall:
a) adjudicate the constitutionality of a Constitutional Agreement, law, normative acts of the President and the Government, normative acts of supreme state bodies of the Autonomous Republic of Abkhazia and the Autonomous Republic of Ajara;
b) consider disputes on competence between the state bodies;
c) consider the constitutionality of formation and activity of political unions of citizens; d) consider disputes on the constitutionality of regulations governing referenda and elections, as well as disputes on the constitutionality of elections (referenda) held or to be held on the basis of the regulations;
e) consider the constitutionality of treaties and international agreements;
f) consider the constitutionality of normative acts in terms of fundamental human rights and freedoms enshrined in Chapter Two of the Constitution on the basis of an individual’s lawsuit;
f1) consider disputes on violations of the Constitutional Law of Georgia on the Status of the Autonomous Republic of Ajara;
f2) consider disputes on the constitutionality of normative acts in terms of the provisions defined by Chapter Seven of the Constitution on the basis of a lawsuit brought by a self-government representative body - Sakrebulo;
f3) consider the compatibility of normative acts with Articles 82, 84, 86, 86, 87 and 90 of the Constitution based on the submission by the High Council of Justice;
g) exercise other powers defined by the Constitution and organic law of Georgia.
… (Art. 89)

Georgian

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედის, სასამართლოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების, თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, სახალხო დამცველის და მოქალაქის სარჩელისა თუ წარდგინების საფუძველზე ორგანული კანონით დადგენილი წესით:
ა) იღებს გადაწყვეტილებებს კონსტიტუციასთან, კონსტიტუციური შეთანხმების, კანონის, პრეზიდენტის, მთავრობის, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა ნორმატიული აქტების შესაბამისობის საკითხებზე;
ბ ) იხილავს დავას სახელმწიფო ორგანოებს შორის კომპეტენციის შესახებ ; გ ) იხილავს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებათა შექმნისა და საქმიანობის კონსტიტუციურობის საკითხებს ;
დ ) იხილავს რეფერენდუმისა და არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმების და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული ან ჩასატარებელიარჩევნების ( რეფერენდუმის ) კონსტიტუციურობასთან დაკავშირებულ დავას ;
ე ) იხილავს საერთაშორისო ხელშეკრულებების და შეთანხმებების კონსტიტუციურობის საკითხს ;
ვ ) პირის სარჩელის საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტების კონსტიტუციურობას საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავითაღიარებული ადამიანის ძირითად უფლებებთან და თავისუფლებებთან მიმართებით ;
ვ1 ) იხილავს დავას „ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის შესახებ “ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის დარღვევისთაობაზე ;
ვ2) თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს სარჩელის საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობის საკითხს კონსტიტუციის მეშვიდე1 თავთან მიმართებით ;
ვ3) იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წარდგინების საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტების შესაბამისობას კონსტიტუციის 82-ე, 84-ე, 86-ე, 861, 87-ე და 90-ე მუხლებთან; ზ ) ახორციელებს საქართველოს კონსტიტუციით და ორგანული კანონით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს .
… (მუხლი 89)

Education

English

1. Everyone shall have the right to education. Freedom of choice in education shall be guaranteed.
2. The State shall ensure harmony of the national educational system within international educational environment.
3. The State shall guarantee pre-school education as determined by law. Elementary and basic education shall be compulsory. General education shall be fully funded by the State according to law. Citizens shall have the right to state-funded vocational and higher education under the procedure and to the extent as provided for by law.
4. The State shall support educational institutions as determined by law. (Art. 35)

Georgian

1. ყველას აქვს განათლების მიღებისა და მისი ფორმის არჩევის უფლება .
2. სახელმწიფო უზრუნველყოფს ქვეყნის საგანმანათლებლო სისტემის ჰარმონიზაციას საერთაშორისო საგანმანათლებლო სივრცეში .
3. სკოლამდელ აღზრდას სახელმწიფო უზრუნველყოფს კანონით დადგენილი წესით . დაწყებითი და საბაზო განათლებასავალდებულოა . ზოგად განათლებას კანონით დადგენილი წესით სრულად აფინანსებს სახელმწიფო . მოქალაქეებს უფლება აქვთკანონით დადგენილი წესით , სახელმწიფოს დაფინანსებით მიიღონ პროფესიული და უმაღლესი განათლება .
4. სახელმწიფო მხარს უჭერს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს კანონით დადგენილი წესით . (მუხლი 35)

Employment Rights and Protection

English

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:

p) … labour, … legislation
… (Art. 3)

Georgian

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:
...
ჟ) … შრომის სამართლის,
... (მუხლი 3)

Employment Rights and Protection

English

1. No one shall be required to perform forced labour.

4. Organic law shall define protection of labour rights, fair compensation for work and safe, healthy working conditions, as well as working conditions for minors and women. (Art. 30)

Georgian

1. შრომა თავისუფალია .

4. შრომითი უფლებების დაცვა, შრომის სამართლიანი ანაზღაურება და უსაფრთხო, ჯანსაღი პირობები, არასრულწლოვნისა და ქალის შრომის პირობები განისაზღვრება ორგანული კანონით. (მუხლი 30)

Equality and Non-Discrimination

English

Everyone is born free and is equal before the law regardless of race, colour of skin, language, sex, religion, political or other opinions, national, ethnic and social affiliation, origin, property or social status, place of residence. (Art. 14)

Georgian

ყველა ადამიანი დაბადებით თავისუფალია და კანონის წინაშე თანასწორია განურჩევლად რასისა, კანის ფერისა, ენისა, სქესისა, რელიგიისა, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებებისა, ეროვნული, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილებისა, წარმოშობისა, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობისა, საცხოვრებელი ადგილისა. (მუხლი 14)

Equality and Non-Discrimination

English

1. Citizens of Georgia shall be equal in their social, economic, cultural, and political lives irrespective of national, ethnic, religious, or language origin. … (Art. 38)

Georgian

1. საქართველოს მოქალაქენი თანასწორნი არიან სოციალურ , ეკონომიკურ , კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში განურჩევლადმათი ეროვნული , ეთნიკური , რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა . … (მუხლი 38)

Obligations of the State

English

We, the citizens of Georgia, whose firm will is to establish a democratic social order, economic freedom, a rule-of-law and a social state, to secure universally recognised human rights and freedoms, to enhance state independence and peaceful relations with other peoples, drawing inspiration from centuries-old traditions of statehood of the Georgian nation and the historical-legal legacy of the Constitution of Georgia of 1921, proclaim the present Constitution before God and the nation. (Preamble)

Georgian

ჩვენ, საქართველოს მოქალაქენი, რომელთა ურყევი ნებაა, დავამკვიდროთ დემოკრატიული საზოგადოებრივი წესწყობილება, ეკონომიკური თავისუფლება, სოციალური და სამართლებრივი სახელმწიფო, უზრუნველვყოთ ადამიანის
საყოველთაოდ აღიარებული უფლებანი და თავისუფლებანი, განვამტკიცოთ სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა და სხვა ხალხებთან მშვიდობიანი ურთიერთობა, ქართველი ერის მრავალსაუკუნოვანი სახელმწიფოებრიობის ტრადიციებსა და საქართველოს 1921 წლის კონსტიტუციის ისტორიულ-სამართლებრივ მემკვიდრეობაზე დაყრდნობით ღვთისა და ქვეყნის წინაშე ვაცხადებთ ამ კონსტიტუციას. (Preamble)

Obligations of the State

English

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:
a) legislation on … human rights and freedoms … (Art. 3)

Georgian

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:
ა) კანონმდებლობა საქართველოს … ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა, … (მუხლი 3)

Obligations of the State

English

The State shall recognise and protect universally recognised human rights and freedoms as eternal and supreme human values. While exercising authority, the people and the State shall be bound by these rights and freedoms as directly applicable law. (Art. 7)

Georgian

სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. (მუხლი 7)

Obligations of the State

English

The Constitution of Georgia shall not deny other universally recognised rights, freedoms, and guarantees of an individual and a citizen that are not expressly referred to herein but stem inherently from the principles of the Constitution. (Art. 39)

Georgian

საქართველოს კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანისა და მოქალაქის სხვა საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს, თავისუფლებებსა და გარანტიებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობენ კონსტიტუციის პრინციპებიდან. (მუხლი 39)

Obligations of the State

English

2. A referendum shall not be held in order to adopt or repeal a law, to grant amnesty or pardon, to ratify or denounce treaties and international agreements, and for issues restricting the basic constitutional rights and freedoms of individuals.
… (Art. 74)

Georgian

2. არ შეიძლება რეფერენდუმის მოწყობა კანონის მისაღებად ან გასაუქმებლად , ამნისტიისა და შეწყალების გამო , საერთაშორისოხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებისა და დენონსირების შესახებ , აგრეთვე ისეთ საკითხებზე , რომლებიც ზღუდავენადამიანის ძირითად კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს .
… (მუხლი 74)

Obligations of Private Parties

English

The State shall recognise and protect universally recognised human rights and freedoms as eternal and supreme human values. While exercising authority, the people and the State shall be bound by these rights and freedoms as directly applicable law. (Art. 7)

Georgian

სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. (მუხლი 7)

Obligations of Private Parties

English

2. The exercise of human rights and freedoms shall not infringe on the rights and freedoms of others. (Art. 44)

Georgian

2. ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა განხორციელებამ არ უნდა დაარღვიოს სხვათა უფლებები და თავისუფლებები . (მუხლი 44)

Judicial Protection

English

1. Everyone shall have the right to apply to the court for protection of his/her rights and freedoms.
… (Art. 42)

Georgian

1. ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავის უფლებათა და თავისუფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს .
… (მუხლი 42)

Judicial Protection

English

1. Based on an action brought or a nomination made by the President of Georgia, the Government of Georgia, not less than one fifth of MPs, the court, supreme representative bodies of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara, self-government representative bodies - Sakrebulos, the High Council of Justice, the Public Defender or a citizen, under the procedure determined by an organic law, the Constitutional Court of Georgia shall:

f) consider the constitutionality of normative acts in terms of fundamental human rights and freedoms enshrined in Chapter Two of the Constitution on the basis of an individual’s lawsuit; … (Art. 89)

Georgian

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედის, სასამართლოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების, თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, სახალხო დამცველის და მოქალაქის სარჩელისა თუ წარდგინების საფუძველზე ორგანული კანონით დადგენილი წესით:

ვ ) პირის სარჩელის საფუძველზე იხილავს ნორმატიული აქტების კონსტიტუციურობას საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავითაღიარებული ადამიანის ძირითად უფლებებთან და თავისუფლებებთან მიმართებით ; … (მუხლი 89)

National Human Rights Bodies

English

1. Supervision over protection of human rights and freedoms within the territory of Georgia shall be exercised by the Public Defender of Georgia who shall be elected for a five-year term by a majority of the total number of members of the Parliament (‘the MPs’) of Georgia.
2. The Public Defender shall have the right to reveal facts of violation of human rights and freedoms and inform corresponding bodies and officials thereof. Impediments to the activities of the Public Defender shall be punishable by law.
3. The powers of the Public Defender shall be determined by an organic law. (Art. 43)

Georgian

1. საქართველოს ტერიტორიაზე ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვას ზედამხედველობას უწევს საქართველოს სახალხოდამცველი , რომელსაც 5 წლის ვადით სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს საქართველოს პარლამენტი .
2. სახალხო დამცველი უფლებამოსილია გამოავლინოს ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დარღვევის ფაქტები , შეატყობინოსამის შესახებ შესაბამის ორგანოებსა და პირებს . სახალხო დამცველის საქმიანობისათვის დაბრკოლებათა შექმნა ისჯება კანონით .
3. სახალხო დამცველის უფლებამოსილება განისაზღვრება ორგანული კანონით . (მუხლი 43)

Limitations and/or Derogations

English

The Constitution of Georgia shall not deny other universally recognised rights, freedoms, and guarantees of an individual and a citizen that are not expressly referred to herein but stem inherently from the principles of the Constitution. (Art. 39)

Georgian

საქართველოს კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანისა და მოქალაქის სხვა საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს, თავისუფლებებსა და გარანტიებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობენ კონსტიტუციის პრინციპებიდან. (მუხლი 39)

Limitations and/or Derogations

English

2. The exercise of human rights and freedoms shall not infringe on the rights and freedoms of others. (Art. 44)

Georgian

2. ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა განხორციელებამ არ უნდა დაარღვიოს სხვათა უფლებები და თავისუფლებები . (მუხლი 44)

Limitations and/or Derogations

English

1. The President of Georgia shall have the right to restrict the rights and freedoms listed in Articles 18, 20, 21, 22, 24, 25, 30, 33, and 41 of the Constitution either throughout the territory of Georgia or in any part thereof during a state of emergency or martial law. The President of Georgia shall be obliged to submit the decision to Parliament for approval not later than 48 hours. … (Art. 46)

Georgian

1. საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს საქართველოს პრეზიდენტს უფლება აქვს ქვეყანაში ან მის რომელიმე ნაწილშიშეზღუდოს კონსტიტუციის მე -18, მე -20, 21- ე , 22- ე , 24- ე , 25- ე , 30- ე , 33- ე და 41-ე მუხლებში ჩამოთვლილი უფლებანი დათავისუფლებანი . საქართველოს პრეზიდენტი ვალდებულია არა უგვიანეს 48 საათისა ეს გადაწყვეტილება შეიტანოს პარლამენტშიდასამტკიცებლად . … (მუხლი 46)

Limitations and/or Derogations

English

2. A referendum shall not be held in order to adopt or repeal a law, to grant amnesty or pardon, to ratify or denounce treaties and international agreements, and for issues restricting the basic constitutional rights and freedoms of individuals.
… (Art. 74)

Georgian

2. არ შეიძლება რეფერენდუმის მოწყობა კანონის მისაღებად ან გასაუქმებლად , ამნისტიისა და შეწყალების გამო , საერთაშორისოხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებისა და დენონსირების შესახებ , აგრეთვე ისეთ საკითხებზე , რომლებიც ზღუდავენადამიანის ძირითად კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს .
… (მუხლი 74)

Marriage and Family Life

English

1. Marriage shall be based on the equality of rights and free will of spouses.
2. The State shall promote family welfare.
3. The rights of mothers and children shall be safeguarded by law. (Art. 36)

Georgian

1. ქორწინება ემყარება მეუღლეთა უფლებრივ თანასწორობასა და ნებაყოფლობას.
2. სახელმწიფო ხელს უწყობს ოჯახის კეთილდღეობას.
3. დედათა და ბავშვთა უფლებები დაცულია კანონით. (მუხლი 36)

Minorities

English

1. Citizens of Georgia shall be equal in their social, economic, cultural, and political lives irrespective of national, ethnic, religious, or language origin. According to universally recognised principles and rules of international law, citizens of Georgia shall have the right to develop their culture freely, use their mother tongue in private and in public, without any discrimination and interference.
2. According to universally recognised principles and rules of international law, minority rights shall be exercised so as not to contradict the sovereignty, state system, territorial integrity, and political independence of Georgia. (Art. 38)

Georgian

1. საქართველოს მოქალაქენი თანასწორნი არიან სოციალურ , ეკონომიკურ , კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში განურჩევლადმათი ეროვნული , ეთნიკური , რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა . საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულიპრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად მათ უფლება აქვთ თავისუფლად , ყოველგვარი დისკრიმინაციისა და ჩარევის გარეშე განავითარონთავიანთი კულტურა , ისარგებლონ დედაენით პირად ცხოვრებაში და საჯაროდ .
2. საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად , უმცირესობათა უფლებებისგანხორციელება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს საქართველოს სუვერენიტეტს , სახელმწიფო წყობილებას , ტერიტორიულ მთლიანობასა დაპოლიტიკურ დამოუკიდებლობას . (მუხლი 38)

Participation in Public Life and Institutions

English

1. Every citizen of Georgia shall have the right to hold any public office if they meet the requirements established by law.
1-1. A citizen of Georgia who is at the same time a citizen of any foreign country may not hold the office of President, Prime Minister, or Chairperson of the Parliament of Georgia.
2. The requirements for state service shall be defined by Law. (Art. 29)

Georgian

1. საქართველოსყოველმოქალაქესუფლებააქვსდაიკავოსნებისმიერისახელმწიფოთანამდებობა, თუიგიაკმაყოფილებსკანონმდებლობითდადგენილმოთხოვნებს.
11. საქართველოს პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრის, პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა. 2. სახელმწიფოსამსახურისპირობებიგანისაზღვრებაკანონით. (მუხლი 29)

Political Rights and Association

English

1. Everyone shall have the right to establish and join public associations, including trade unions.
2. Citizens of Georgia shall have the right to form a political party or other political associations and participate in their activities according to organic law.
… (Art. 26)

Georgian

1. ყველას აქვს საზოგადოებრივი გაერთიანებების , მათ შორის პროფესიული კავშირების შექმნისა და მათში გაერთიანების უფლება .
2. საქართველოს მოქალაქეებს უფლება აქვთ ორგანული კანონის შესაბამისად შექმნან პოლიტიკური პარტია , სხვა პოლიტიკურიგაერთიანება და მონაწილეობა მიიღონ მის საქმიანობაში .
… (მუხლი 26)

Political Rights and Association

English

1. Every citizen of Georgia, who has attained the age of 18, shall have the right to participate in referenda and elections of state and self-government bodies. Free expression of the will of voters shall be guaranteed.
… (Art. 28)

Georgian

1. საქართველოს ყოველ მოქალაქეს 18 წლის ასაკიდან აქვს რეფერენდუმში , სახელმწიფო და თვითმმართველობის ორგანოებისარჩევნებში მონაწილეობის უფლება . უზრუნველყოფილია ამომრჩეველთა ნების თავისუფალი გამოვლინება .
… (მუხლი 28)

Political Rights and Association

English

1. A political union of citizens, registered as determined by law, shall have the right to stand for elections if the initiative is supported by the signatures of voters under an organic law or if it has a representative in Parliament at the time when elections are scheduled. The number of signatures of voters determined by organic law shall not exceed 1% of the number of voters. The procedure and conditions for participating in an election under the majoritarian system shall be determined by electoral legislation.
… (Art. 50)

Georgian

1.არჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ,რომლის მხარდაჭერაც დადასტურებულია ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით , ან რომელსაც ჰყავსწარმომადგენელი პარლამენტში არჩევნების დანიშვნის დროისათვის . ორგანული კანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერებისრაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი . მაჟორიტარული სისტემით არჩევნებში მონაწილეობის წესი დაპირობები განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით .
… (მუხლი 50)

Political Rights and Association

English

3. The right to nominate a candidate for the Presidency shall be vested with a political association of citizens or an initiative group. The nomination shall be supported by the signatures of voters as determined by organic law of Georgia. The number of signatures of voters referred to in organic law shall not exceed 1% of the total number of voters.
… (Art. 70)

Georgian

3. პრეზიდენტობის კანდიდატის დასახელების უფლება აქვს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ან საინიციატივო ჯგუფს .კანდიდატის წარდგენა დადასტურებული უნდა იყოს ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით . ორგანულიკანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერების რაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი .
… (მუხლი 70)

Political Parties

English

2. Citizens of Georgia shall have the right to form a political party or other political associations and participate in their activities according to organic law.
3. Formation and activity of public and political associations that aim to overthrow or forcibly change the constitutional order of Georgia, to infringe on the independence and territorial integrity of the country, or to propagandise war or violence, to stir up national, ethnic, religious, or social strife, shall be inadmissible.
4. Creation of paramilitary forces by public and political associations shall be inadmissible.
5. A person enrolled in the military forces or the bodies of internal affairs, or a person having been appointed as a judge or as a prosecutor shall cease his/her membership in any political association.
6. Activity of public or political associations may be suspended or prohibited only by a court decision in the cases and under the procedure provided for by organic law. (Art. 26)

Georgian

2. საქართველოს მოქალაქეებს უფლება აქვთ ორგანული კანონის შესაბამისად შექმნან პოლიტიკური პარტია , სხვა პოლიტიკურიგაერთიანება და მონაწილეობა მიიღონ მის საქმიანობაში .
3. დაუშვებელია ისეთი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური გაერთიანების შექმნა და საქმიანობა , რომლის მიზანია საქართველოსკონსტიტუციური წყობილების დამხობა ან ძალადობით შეცვლა , ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფა , ტერიტორიული მთლიანობისდარღვევა , ან რომელიც ეწევა ომის ან ძალადობის პროპაგანდას , აღვივებს ეროვნულ , კუთხურ , რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს .
4. დაუშვებელია საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ გაერთიანებათა მიერ შეიარაღებული ფორმირებების შექმნა .
5. პირი, რომელიც ჩაირიცხება სამხედრო ძალების ან შინაგან საქმეთა ორგანოების პირად შემადგენლობაში, გამწესდება მოსამართლედ ან პროკურორად, წყვეტს პოლიტიკური გაერთიანების წევრობას.
6. საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ გაერთიანებათა საქმიანობის შეჩერება ან მათი აკრძალვა შეიძლება მხოლოდ სასამართლოსგადაწყვეტილებით , ორგანული კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით . (მუხლი 26)

Political Parties

English

1. A political union of citizens, registered as determined by law, shall have the right to stand for elections if the initiative is supported by the signatures of voters under an organic law or if it has a representative in Parliament at the time when elections are scheduled. The number of signatures of voters determined by organic law shall not exceed 1% of the number of voters. The procedure and conditions for participating in an election under the majoritarian system shall be determined by electoral legislation.
… (Art. 50)

Georgian

1. რჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ,რომლის მხარდაჭერაც დადასტურებულია ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით, ან რომელსაც ჰყავსწარმომადგენელი პარლამენტში არჩევნების დანიშვნის დროისათვის . ორგანული კანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერებისრაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი . მაჟორიტარული სისტემით არჩევნებში მონაწილეობის წესი დაპირობები განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით .
… (მუხლი 50)

Political Parties

English

3. The right to nominate a candidate for the Presidency shall be vested with a political association of citizens or an initiative group. The nomination shall be supported by the signatures of voters as determined by organic law of Georgia. The number of signatures of voters referred to in organic law shall not exceed 1% of the total number of voters.
… (Art. 70)

Georgian

3. პრეზიდენტობის კანდიდატის დასახელების უფლება აქვს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ან საინიციატივო ჯგუფს .კანდიდატის წარდგენა დადასტურებული უნდა იყოს ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით . ორგანულიკანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერების რაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი .
… (მუხლი 70)

Electoral Bodies

English

1. The President of Georgia shall:

e) nominate before Parliament, appoint, release, and dismiss officials in accordance with the Constitution, appoint a member of the High Council of Justice as determined by law, participate in the appointment of the Chairperson and members of the Central Election Commission under the procedure and in the cases defined by organic law, nominate candidates for the members of the National Regulatory Authorities to Parliament in agreement with the Government;
… (Art. 73)

Georgian

1. საქართველოს პრეზიდენტი:

ე) კონსტიტუციით განსაზღვრულ შემთხვევებში პარლამენტს წარუდგენს, ნიშნავს, ათავისუფლებს და გადააყენებს თანამდებობის პირებს; კანონით დადგენილი წესით ნიშნავს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრს; ორგანული კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით მონაწილეობს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრებისა და თავმჯდომარის თანამდებობაზე განწესებაში; მთავრობასთან შეთანხმებით პარლამენტს წარუდგენს ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების წევრთა კანდიდატურებს;
… (მუხლი 73)

Head of State

English

1-1. A citizen of Georgia who is at the same time a citizen of any foreign country may not hold the office of President, Prime Minister, or Chairperson of the Parliament of Georgia.
… (Art. 29)

Georgian

1-1. საქართველოს პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრის, პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.
… (მუხლი 29)

Head of State

English

1. The President of Georgia is the Head of the State of Georgia, the guarantor of national independence and unity of the country. The President of Georgia shall ensure the functioning of state bodies within the scope of his/her powers granted by the Constitution.
… (Art. 69)

Georgian

1. საქართველოს პრეზიდენტი არის საქართველოს სახელმწიფოს მეთაური, ქვეყნის ერთიანობისა და ეროვნული დამოუკიდებლობის გარანტი. საქართველოს პრეზიდენტი კონსტიტუციით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილებების ფარგლებში უზრუნველყოფს სახელმწიფო ორგანოთა ფუნქციონირებას.
… (მუხლი 69)

Head of State

English

1. The President of Georgia shall be elected through universal, equal, and direct suffrage by secret ballot for a term of five years. The same person may serve as a president only for two consecutive terms.
2. Any citizen of Georgia who is eligible to vote may be elected as the President of Georgia if he/she is thirty-five years old, has lived in Georgia for at least five years, and has been living in Georgia for the last three years before the election.
3. The right to nominate a candidate for the Presidency shall be vested with a political association of citizens or an initiative group. The nomination shall be supported by the signatures of voters as determined by organic law of Georgia. The number of signatures of voters referred to in organic law shall not exceed 1% of the total number of voters.
… (Art. 70)

Georgian

1. საქართველოს პრეზიდენტი აირჩევა საყოველთაო , თანასწორი და პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე ფარულიკენჭისყრით 5 წლის ვადით . ერთი და იგივე პირი პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს ზედიზედ მხოლოდ ორჯერ .
2. პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქე 35 წლის ასაკიდან, რომელსაც საქართველოში უცხოვრია 5 წელს მაინც და არჩევნების დანიშვნის დღემდე ბოლო 3 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა საქართველოში.
3. პრეზიდენტობის კანდიდატის დასახელების უფლება აქვს მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ან საინიციატივო ჯგუფს .კანდიდატის წარდგენა დადასტურებული უნდა იყოს ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით . ორგანულიკანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერების რაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი .
… (მუხლი 70)

Government

English

11. A citizen of Georgia who is at the same time a citizen of any foreign country may not hold the office of President, Prime Minister, or Chairperson of the Parliament of Georgia.
… (Art. 29)

Georgian

11. საქართველოს პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრის, პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.
… (მუხლი 29)

Government

English

1. The President of Georgia shall:

c) nominate a candidate for the office of Prime Minister and appoint a Prime Minister in accordance with the Constitution;
… (Art. 73)

Georgian

1. საქართველოს პრეზიდენტი:

გ) კონსტიტუციით განსაზღვრულ შემთხვევებში წამოაყენებს პრემიერ-მინისტრის კანდიდატურას და ნიშნავს პრემიერ-მინისტრს;
… (მუხლი 73)

Government

English

1. The Government of Georgia shall be the supreme body of executive power to implement the internal and foreign policy of the country. The Government shall be accountable to the Parliament of Georgia.
2. The Government shall consist of a Prime Minister and ministers. One or several State Ministers may also be represented in the composition of the Government.
… (Art. 78)

Georgian

1. საქართველოს მთავრობა არის აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო, რომელიც ახორციელებს ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკას. მთავრობა ანგარიშვალდებულია პარლამენტის წინაშე.
2. მთავრობა შედგება პრემიერ-მინისტრისა და მინისტრებისაგან. მთავრობის შემადგენლობაში შეიძლება იყოს ერთი ან რამდენიმე სახელმწიფო მინისტრი.
… (მუხლი 78)

Government

English

1. The Prime Minister is the head of the Government.

5. The Prime Minister shall appoint and remove from office other members of the Government.
… (Art. 79)

Georgian

1. მთავრობის მეთაურია პრემიერ-მინისტრი.

5. პრემიერ-მინისტრი თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს მთავრობის სხვა წევრებს.
… (მუხლი 79)

Legislature

English

1. After appropriate conditions have been created and local self-government bodies have been formed throughout the territory of Georgia, 2 chambers shall be set up within the Parliament of Georgia: the Council of Republic and the Senate.
2. The Council of Republic shall consist of members elected under the principle of proportionality.
3. The Senate shall consist of members elected from the Autonomous Republic of Abkhazia, the Autonomous Republic of Ajara, and other territorial units of Georgia, as well as 5 members appointed by the President of Georgia.
4. The composition, powers, and election procedure of the chambers shall be defined by an organic law. (Art. 4)

Georgian

1. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე შესაბამისი პირობების შექმნისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ფორმირების შემდეგ საქართველოს პარლამენტის შემადგენლობაში იქნება ორი პალატა: რესპუბლიკის საბჭო და სენატი.
2. რესპუბლიკის საბჭო შედგება პროპორციული წესით არჩეული წევრებისაგან.
3. სენატი შედგება აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში,აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და საქართველოს სხვა ტერიტორიულ ერთეულებში არჩეული წევრებისა და საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული 5 წევრისაგან.
4. პალატების შემადგენლობას, უფლებამოსილებასა და არჩევის წესს განსაზღვრავს ორგანული კანონი. (მუხლი 4)

Legislature

English

The Parliament of Georgia shall be the supreme representative body of the country. It shall exercise legislative power, determine the main directions of domestic and foreign policy, exercise control over Government activity within the realm of the Constitution, and perform other duties. (Art. 48)

Georgian

საქართველოს პარლამენტი არის ქვეყნის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო , რომელიც ახორციელებს საკანონმდებლო ხელისუფლებას , განსაზღვრავს ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს , კონსტიტუციით განსაზღვრულ ფარგლებში კონტროლს უწევს მთავრობის საქმიანობას და ახორციელებს სხვა უფლებამოსილებებს . (მუხლი 48)

Legislature

English

1. Before the conditions under Article 4 of the Constitution of Georgia have been created, the Parliament of Georgia shall consist of 77 members elected by a proportional voting system and 73 members elected by a majoritarian voting system. The MPs shall serve for a term of four years based on universal, equal, and direct suffrage through secret ballot.
2. Any citizen who is twenty-one years old and has the right to vote may be elected as an MP.
… (Art. 49)

Georgian

1. საქართველოს კონსტიტუციის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული პირობების შექმნამდე საქართველოს პარლამენტი შედგება საყოველთაო, თანასწორი და პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე ფარული კენჭისყრით, 4 წლის ვადით, პროპორციული სისტემით არჩეული 77 და მაჟორიტარული სისტემით არჩეული 73 პარლამენტის წევრისაგან.
2. პარლამენტის წევრად შეიძლება აირჩეს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქე 21 წლის ასაკიდან.
… (მუხლი 49)

Legislature

English

1. A political union of citizens, registered as determined by law, shall have the right to stand for elections if the initiative is supported by the signatures of voters under an organic law or if it has a representative in Parliament at the time when elections are scheduled. The number of signatures of voters determined by organic law shall not exceed 1% of the number of voters. The procedure and conditions for participating in an election under the majoritarian system shall be determined by electoral legislation.
2. MP seats, as a result of an election held under the majoritarian system, shall be distributed only among political associations and electoral blocks that have obtained at least 5% of votes from those participating in the elections. The electoral subjects who have obtained fewer seats than needed for the creation of a parliamentary faction shall be given seats, after the distribution of MP seats, to fill seats based on the minimum amount necessary to set up a faction under the legislation of Georgia. The procedure for distribution of MP seats, as a result of the election held under the majoritarian system, shall be determined by electoral legislation.
… (Art. 50)

Georgian

1.რჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულ მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებას ,რომლის მხარდაჭერაც დადასტურებულია ამომრჩეველთა ხელმოწერებით ორგანული კანონით დადგენილი წესით, ან რომელსაც ჰყავსწარმომადგენელი პარლამენტში არჩევნების დანიშვნის დროისათვის . ორგანული კანონით განსაზღვრული ამომრჩევლების ხელმოწერებისრაოდენობა არ შეიძლება იყოს ამომრჩეველთა რაოდენობის 1%- ზე მეტი . მაჟორიტარული სისტემით არჩევნებში მონაწილეობის წესი დაპირობები განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით .
2. პროპორციული სისტემით ჩატარებული არჩევნების შედეგად პარლამენტის წევრთა მანდატები განაწილდება მხოლოდ იმ პოლიტიკურ გაერთიანებებსა და საარჩევნო ბლოკებს შორის, რომლებიც მიიღებენ არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა ხმების 5%-ს მაინც. იმ საარჩევნო სუბიექტებს, რომლებიც პარლამენტის წევრთა მანდატების განაწილების შემდეგ დააგროვებენ იმაზე ნაკლები რაოდენობის მანდატებს, ვიდრე საჭიროა საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისათვის, მანდატები საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეევსებათ ფრაქციის შექმნისათვის საჭირო მინიმალურ რაოდენობამდე. მაჟორიტარული სისტემით ჩატარებული არჩევნების შედეგად პარლამენტის წევრთა მანდატების განაწილების წესი განისაზღვრება საარჩევნო კანონმდებლობით.
… (მუხლი 50)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

1. The following shall fall within the exclusive competence of supreme state authorities of Georgia:

r) land, minerals, and natural resources legislation.
… (Art. 3)

Georgian

1. მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება:

ს) მიწის, წიაღისეულის და ბუნებრივი რესურსების კანონმდებლობა.
… (მუხლი 3)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

1. The right to own and inherit property shall be recognised and inviolable. Abrogation of the universal right to ownership, acquisition, alienation, or inheritance of property shall be inadmissible.
… (Art. 21)

Georgian

1. საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და ხელშეუვალია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება.
… (მუხლი 21)

Protection from Violence

English

1. Human honor and dignity shall be inviolable.
2. No one shall be subjected to torture, cruel, inhuman, or degrading treatment or punishment.
3. Physical or mental coercion of a detainee or a person whose liberty has been otherwise restricted shall be inadmissible. (Art. 17)

Georgian

1. ადამიანის პატივი და ღირსება ხელშეუვალია .
2. დაუშვებელია ადამიანის წამება , არაჰუმანური , სასტიკი ან პატივისა და ღირსების შემლახველი მოპყრობა და სასჯელის გამოყენება .
3. დაუშვებელია დაკავებული თუ სხვაგვარად თავისუფლებაშეზღუდული პირის ფიზიკური ან ფსიქიკური იძულება . (მუხლი 17)

Protection from Violence

English

3. Formation and activity of public and political associations that aim to overthrow or forcibly change the constitutional order of Georgia, to infringe on the independence and territorial integrity of the country, or to propagandise war or violence, to stir up national, ethnic, religious, or social strife, shall be inadmissible.
… (Art. 26)

Georgian

3. დაუშვებელია ისეთი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური გაერთიანების შექმნა და საქმიანობა , რომლის მიზანია საქართველოსკონსტიტუციური წყობილების დამხობა ან ძალადობით შეცვლა , ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფა , ტერიტორიული მთლიანობისდარღვევა , ან რომელიც ეწევა ომის ან ძალადობის პროპაგანდას , აღვივებს ეროვნულ , კუთხურ , რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს.
… (მუხლი 26)

Protection from Violence

English

1. No one shall be required to perform forced labour.

4. Organic law shall define protection of labour rights, fair compensation for work and safe, healthy working conditions, as well as working conditions for minors and women. (Art. 30)

Georgian

1. შრომა თავისუფალია .

4. შრომითი უფლებების დაცვა, შრომის სამართლიანი ანაზღაურება და უსაფრთხო, ჯანსაღი პირობები, არასრულწლოვნისა და ქალის შრომის პირობები განისაზღვრება ორგანული კანონით. (მუხლი 30)

Status of the Constitution

English

1. People shall be the source of state authority in Georgia. State authority shall be exercised within the ambit of the Constitution.
… (Art. 5)

Georgian

1. საქართველოში სახელმწიფო ხელისუფლების წყაროა ხალხი. სახელმწიფო ხელისუფლება ხორციელდება კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში.
… (მუხლი 5)

Status of the Constitution

English

1. The Constitution of Georgia shall be the supreme law of the State. All other legal acts shall comply with the Constitution.
2. The legislation of Georgia shall comply with the universally recognised principles and rules of international law. A treaty or international agreement of Georgia, unless it comes into conflict with the Constitution or the Constitutional Agreement of Georgia, shall take precedence over domestic normative acts. (Art. 6)

Georgian

1. საქართველოს კონსტიტუცია სახელმწიფოს უზენაესი კანონია. ყველა სხვა სამართლებრივი აქტი უნდა შეესაბამებოდეს კონსტიტუციას.
2. საქართველოს კანონმდებლობა შეესაბამება საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს. საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებას ან შეთანხმებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ შეთანხმებას, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ. (მუხლი 6)

Status of the Constitution

English

1. Everyone who lives in Georgia shall be obliged to observe the Constitution and legislation of Georgia.
… (Art. 44)

Georgian

1. საქართველოში მცხოვრები ყოველი პირი ვალდებულია ასრულებდეს საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონმდებლობისმოთხოვნებს .
… (მუხლი 44)

Status of International Law

English

We, the citizens of Georgia, whose firm will is to establish a democratic social order, economic freedom, a rule-of-law and a social state, to secure universally recognised human rights and freedoms, … (Preamble)

Georgian

ჩვენ, საქართველოს მოქალაქენი, რომელთა ურყევი ნებაა, დავამკვიდროთ დემოკრატიული საზოგადოებრივი წესწყობილება, ეკონომიკური თავისუფლება, სოციალური და სამართლებრივი სახელმწიფო, უზრუნველვყოთ ადამიანის
საყოველთაოდ აღიარებული უფლებანი და თავისუფლებანი, … (Preamble)

Status of International Law

English

2. The legislation of Georgia shall comply with the universally recognised principles and rules of international law. A treaty or international agreement of Georgia, unless it comes into conflict with the Constitution or the Constitutional Agreement of Georgia, shall take precedence over domestic normative acts. (Art. 6)

Georgian

2. საქართველოს კანონმდებლობა შეესაბამება საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს. საქართველოს საერთაშორისო
ხელშეკრულებას ან შეთანხმებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ შეთანხმებას (30. 03. 2001, N826) აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ. (მუხლი 6)

Status of International Law

English

The State shall recognise and protect universally recognised human rights and freedoms as eternal and supreme human values. While exercising authority, the people and the State shall be bound by these rights and freedoms as directly applicable law. (Art. 7)

Georgian

სახელმწიფო ცნობს და იცავს ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებსა და თავისუფლებებს, როგორც წარუვალ და უზენაეს ადამიანურ ღირებულებებს. ხელისუფლების განხორციელებისას ხალხი და სახელმწიფო შეზღუდული არიან ამ უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. (მუხლი 7)

Status of International Law

English

2. Relations between the State of Georgia and the Apostolic Autocephalous Orthodox Church of Georgia shall be governed by Constitutional Agreement. Constitutional Agreement shall be in full compliance with the universally recognised principles and norms of international law, specifically in terms of human rights and fundamental freedoms. (Art. 9)

Georgian

2. საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ურთიერთობა განისაზღვრება კონსტიტუციური შეთანხმებით. კონსტიტუციური შეთანხმება სრულად უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს, კერძოდ, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა სფეროში. (მუხლი 9)

Status of International Law

English

1. Citizens of Georgia shall be equal in their social, economic, cultural, and political lives irrespective of national, ethnic, religious, or language origin. According to universally recognised principles and rules of international law, citizens of Georgia shall have the right to develop their culture freely, use their mother tongue in private and in public, without any discrimination and interference.
2. According to universally recognised principles and rules of international law, minority rights shall be exercised so as not to contradict the sovereignty, state system, territorial integrity, and political independence of Georgia. (Art. 38)

Georgian

1. საქართველოს მოქალაქენი თანასწორნი არიან სოციალურ , ეკონომიკურ , კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში განურჩევლადმათი ეროვნული , ეთნიკური , რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა . საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულიპრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად მათ უფლება აქვთ თავისუფლად , ყოველგვარი დისკრიმინაციისა და ჩარევის გარეშე განავითარონთავიანთი კულტურა , ისარგებლონ დედაენით პირად ცხოვრებაში და საჯაროდ .
2. საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების შესაბამისად , უმცირესობათა უფლებებისგანხორციელება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს საქართველოს სუვერენიტეტს , სახელმწიფო წყობილებას , ტერიტორიულ მთლიანობასა დაპოლიტიკურ დამოუკიდებლობას. (მუხლი 38)

Status of International Law

English

The Constitution of Georgia shall not deny other universally recognised rights, freedoms, and guarantees of an individual and a citizen that are not expressly referred to herein but stem inherently from the principles of the Constitution. (Art. 39)

Georgian

საქართველოს კონსტიტუცია არ უარყოფს ადამიანისა და მოქალაქის სხვა საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს, თავისუფლებებსა და გარანტიებს, რომლებიც აქ არ არის მოხსენიებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობენ კონსტიტუციის პრინციპებიდან. (მუხლი 39)

Status of International Law

English

2. A referendum shall not be held in order to adopt or repeal a law, to grant amnesty or pardon, to ratify or denounce treaties and international agreements, and for issues restricting the basic constitutional rights and freedoms of individuals.
… (Art. 74)

Georgian

2. არ შეიძლება რეფერენდუმის მოწყობა კანონის მისაღებად ან გასაუქმებლად , ამნისტიისა და შეწყალების გამო , საერთაშორისოხელშეკრულებათა და შეთანხმებათა რატიფიცირებისა და დენონსირების შესახებ , აგრეთვე ისეთ საკითხებზე , რომლებიც ზღუდავენადამიანის ძირითად კონსტიტუციურ უფლებებსა და თავისუფლებებს .
… (მუხლი 74)

Status of International Law

English

1. Based on an action brought or a nomination made by the President of Georgia, the Government of Georgia, not less than one fifth of MPs, the court, supreme representative bodies of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara, self-government representative bodies - Sakrebulos, the High Council of Justice, the Public Defender or a citizen, under the procedure determined by an organic law, the Constitutional Court of Georgia shall:

e) consider the constitutionality of treaties and international agreements;
… (Art. 89)

Georgian

1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს პრეზიდენტის, მთავრობის, პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედის, სასამართლოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანოების, თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, სახალხო დამცველის და მოქალაქის სარჩელისა თუ წარდგინების საფუძველზე ორგანული კანონით დადგენილი წესით:

ე ) იხილავს საერთაშორისო ხელშეკრულებების და შეთანხმებების კონსტიტუციურობის საკითხს ;
… (მუხლი 89)

Religious Law

English

1. The State shall declare absolute freedom of belief and religion. At the same time, the State shall recognise the outstanding role of the Apostolic Autocephalous Orthodox Church of Georgia in the history of Georgia and its independence from the State.
2. Relations between the State of Georgia and the Apostolic Autocephalous Orthodox Church of Georgia shall be governed by Constitutional Agreement. Constitutional Agreement shall be in full compliance with the universally recognised principles and norms of international law, specifically in terms of human rights and fundamental freedoms. (Art. 9)

Georgian

1. სახელმწიფო აცხადებს რწმენისა და აღმსარებლობის სრულ თავისუფლებას, ამასთან ერთად აღიარებს საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის განსაკუთრებულ როლს საქართველოს ისტორიაში და მის დამოუკიდებლობას სახელმწიფოსაგან.
2. საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის ურთიერთობა განისაზღვრება კონსტიტუციური შეთანხმებით. კონსტიტუციური შეთანხმება სრულად უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს, კერძოდ, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა სფეროში. (მუხლი 9)

1

Constitution of Georgia 1995, as amended to 2013 (English). According to Art. 8: “The state language of Georgia shall be Georgian, and in Abkhazia - also Abkhazia.”

2

Links to all sites last visited 2 March 2016