Constitution of the Republic of Kazakhstan 1995, as amended to 2011


Citizenship and Nationality

1. Citizenship of the Republic of Kazakhstan shall be acquired and terminated as prescribed by law, shall be indivisible and equal regardless of the grounds of its acquisition.
2. A citizen of the Republic of Kazakhstan under no circumstances may be deprived of citizenship of the right to change his citizenship, and may not be exiled from the territory of Kazakhstan.
3. Foreign citizenship of a citizen of the Republic shall not be recognized. (Art. 10)

Jurisdiction and Access

1. The Constitutional Council by appeal of the President of the Republic of Kazakhstan, the chairperson of the Senate, the Chairperson of Majilis, not less than one-fifth of the total number of deputies of Parliament, the Prime Minister shall:
1) decide on the correctness of conducting the elections of the President of the Republic, deputies of Parliament, and conducting an all-nation referendum in case of dispute;
2) consider the laws adopted by Parliament with respect to their compliance with the Constitution of the Republic before they are signed by the President;
2-1) consider the decisions adopted by the Parliament and its Chambers to their compliance with the Constitution of the Republic;
3) consider the international treaties of the Republic with respect to their compliance with the constitution, before they are ratified;
4) officially interpret the standards of the Constitution;
5) conclude in cases stipulated by paragraphs 1 and 2 of Article 47 of the Constitution.
2. The Constitutional Council shall consider the appeals of courts of law in cases stipulated by Article 78 of the Constitution. (Art. 72)

Jurisdiction and Access

The courts shall have no right to apply laws and other regulatory legal acts infringing on the rights and liberties of an individual and a citizen established by the Constitution. If a court finds that a law or other regulatory legal act subject to application infringes on the rights and liberties of an individual and a citizen it shall suspend legal proceedings and address the Constitutional Council with a proposal to declare that law unconstitutional. (Art. 78)

Education

1. The citizens shall be guaranteed free secondary education in state educational establishments. Secondary education shall be obligatory.
2. A citizen shall have the right to receive on a competitive basis a higher education in a state higher educational establishment.

4. The state shall set uniform compulsory standards in education. The activity of any educational establishment must comply with these standards. (Art. 30)

Education

3. Parliament shall have the right to issue laws that regulate the most important public relations, establish fundamental principles and standards dealing with:

7) education, … (Art. 61)

Employment Rights and Protection

1. Everyone shall have the right to freedom of labor, and the free choice of occupation and profession. Involuntary labor shall be permitted only on a sentence of court or in the conditions of a state of emergency or martial law. 2. Everyone shall have the right to safe and hygienic working conditions, to just remuneration for labor without discrimination, as well as to social protection against unemployment.

4. Everyone shall have the right to rest. Working labor agreements stipulating the length of working time, days-off and holidays, and paid annual leave shall be guaranteed by law. (Art. 24)

Employment Rights and Protection

1. A citizen of the Republic of Kazakhstan shall be guaranteed a minimum wage and pension, and guaranteed social security in old age, in case of disease, disability or loss of a breadwinner and other legal grounds.
… (Art. 28)

Equality and Non-Discrimination

1. Everyone shall be equal before the law and court.
2. No one shall be subject to any discrimination for reasons of origin, social, property status, occupation, sex, race, nationality, language, attitude towards religion, convictions, place of residence or any other circumstances. (Art. 14)

Obligations of the State

1. The Republic of Kazakhstan proclaims itself a democratic, secular, legal and social state whose highest values are an individual, his life, rights and freedoms.
… (Art. 1)

Obligations of the State

1. Human rights and freedoms in the Republic of Kazakhstan shall be recognized and guaranteed in accordance with this Constitution.
2. Human rights and freedoms shall belong to everyone by virtue of birth, be recognized as absolute and inalienable, and define the contents and implementation of laws and other regulatory legal acts.
3. Every citizen of the Republic shall have rights and bear responsibilities owing to his citizenship.
… (Art. 12)

Obligations of the State

3. Parliament shall have the right to issue laws that regulate the most important public relations, establish fundamental principles and standards dealing with:
1) legal capacity of individuals and legal entities, civil freedoms and rights, obligations and responsibility of individuals and legal entities;
… (Art. 61)

Obligations of Private Parties

5. Exercise of a citizen’s human rights and freedoms must not violate rights and freedoms of other persons, infringe on the constitutional system and public morals. (Art. 12)

Obligations of Private Parties

1. Everyone must observe the Constitution, legislation of the Republic of Kazakhstan and respect the rights, freedoms, honor and dignity of other persons.
… (Art. 34)

Judicial Protection

2. Everyone shall have the right to judicial defense of his rights and freedoms.
… (Art. 13)

Judicial Protection

2. The Constitutional Council shall consider the appeals of courts of law in cases stipulated by Article 783 of the Constitution. (Art. 72)

Judicial Protection

1. Judicial power shall be exercised on behalf of the Republic of Kazakhstan and shall be intended to protect the rights, freedoms, and legal interests of the citizens and organizations for ensuring the observance of the Constitution, laws, other regulatory legal acts, and shall ensure international treaties of the Republic.
… (Art. 76)

Judicial Protection

The courts shall have no right to apply laws and other regulatory legal acts infringing on the rights and liberties of an individual and a citizen established by the Constitution. If a court finds that a law or other regulatory legal act subject to application infringes on the rights and liberties of an individual and a citizen it shall suspend legal proceedings and address the Constitutional Council with a proposal to declare that law unconstitutional. (Art. 78)

Limitations and/or Derogations

5. Exercise of a citizen’s human rights and freedoms must not violate rights and freedoms of other persons, infringe on the constitutional system and public morals. (Art. 12)

Limitations and/or Derogations

1. Rights and freedoms of an individual and citizen may be limited only by laws and only to the extent necessary for protection of the constitutional system, defense of the public order, human rights and freedoms, health and morality of the population.
2. Any actions capable of upsetting interethnic concord shall be deemed unconstitutional.
3. Any form of restrictions to the rights and freedoms of the citizens on political grounds shall not be permitted. Rights and freedoms stipulated by articles 10-11; 13-15 paragraph 1 of article 16; article 17; article 19; article 22; paragraph 2 of article 26 of the Constitution shall not be restricted in any event. (Art. 39)

Marriage and Family Life

1. Everyone shall have the right to inviolability of private life, personal or family secrets, protection of honor and dignity.
… (Art. 18)

Marriage and Family Life

1. Marriage and family, motherhood, fatherhood and childhood shall be under the protection of the state.
2. Care of children and their upbringing shall be a natural right and responsibility of parents.
3. Able-bodied children of age must take care of their disabled parents. (Art. 27)

Participation in Public Life and Institutions

1. The Republic of Kazakhstan shall recognize ideological and political diversity. The formation of political party organizations in state bodies shall not be permitted.
… (Art. 5)

Participation in Public Life and Institutions

4. Citizens of the Republic shall have the equal right to serve in a public office. The requirements for candidates for public offices shall be conditioned only by the character of the office duties and shall be established by law. (Art. 33)

Political Rights and Association

1. Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have the right to freedom of forming associations.
… (Art. 23)

Political Rights and Association

1. Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have the right to participate in the government of the state’s affairs directly and through their representatives, to address personally as well as to direct individual and collective appeals to public and local self-administrative bodies.
2. Citizens of the Republic shall have the right to elect and be elected into public and local self-administrations as well as to participate in an all-nation referendum.
3. The right to elect and be elected, to participate in the all-nation referendum shall not extend to the citizens judged incapable by a court as well as those held in places of confinement on a court’s sentence.
4. Citizens of the Republic shall have the equal right to serve in a public office. The requirements for candidates for public offices shall be conditioned only by the character of the office duties and shall be established by law.
(Art. 33)

Political Parties

1. The Republic of Kazakhstan shall recognize ideological and political diversity. The formation of political party organizations in state bodies shall not be permitted.
2. Public associations shall be equal before the law. Illegal interference of the state in the affairs of public associations and of public associations in the affairs of the state, imposing the functions of state institutions on public associations shall not be permitted.
3. Formation and functioning of public associations pursuing the goals or actions directed toward a violent change of the constitutional system, violation of the integrity of the Republic, undermining the security of the state, inciting social, racial, national, religious, class and tribal enmity, as well as formation of unauthorized paramilitary units shall be prohibited.
… (Art. 5)

Electoral Bodies

6. Preparation of questions concerning the imposition of penalties on the deputies, their observance of the requirements of paragraph 3 of this article, principles of the deputies’ ethics, as well as termination of the deputies’ powers and deprivation of their powers and deputy immunity, shall be delegated to the Central Election Commission of the Republic of Kazakhstan. (Art. 52)

Head of State

1. The President of the Republic of Kazakhstan shall be the head of state, its highest official determining the main directions of the domestic and foreign policy of the state and representing Kazakhstan within the country and in international relations.
… (Art. 40)

Head of State

1. The President of the Republic shall be elected by universal, equal and direct suffrage under a secret ballot for a five-year term in accordance with the constitutional law by the citizens of the Republic who have come of age.
2. A citizen of the Republic shall be eligible for the office of the President of the Republic of Kazakhstan if he is by birth not younger than forty and has a perfect command of the state language and has lived in Kazakhstan last fifteen years.
… (Art. 41)

Government

1. The President of the Republic of Kazakhstan shall:

3) after consultations of the political parties fractions represented in the Majilis of the Parliament, submit for consideration to the Majilis for consent a candidacy of the Prime Minister of the Republic; appoint a Prime Minister of the Republic with the consent of the Majilis of the Parliament; release him from office; on representation of the Prime Minister determine structure of the Government of the Republic, form, abolish and reorganize the central executive bodies of the Republic which are not included into the Government, appoint the members of the Government of the Republic; appoint the ministers of foreign affairs, defenses, internal affairs, justice; … (Art. 44)

Government

1. The following belongs to exclusive jurisdiction of the Majilis:

2) by a majority of votes from total number of deputies of Chamber consent to the President of the Republic on appointment of the Prime Minister of Republic;
… (Art. 56)

Government

1. The Government shall be formed by the President of the Republic of Kazakhstan according to the procedure stipulated by this Constitution.
2. Suggestions about the structure and composition of the Government shall be submitted to the President of the Republic of Kazakhstan by the Prime Minister of the Republic within ten days after his appointment.
… (Art. 65)

Legislature

1. Parliament of the Republic of Kazakhstan is the highest representative body of the Republic performing legislative functions.
… (Art. 49)

Legislature

1. The Parliament shall consist of two Chambers acting on a permanent basis: the Senate and the Majilis.
2. The Senate shall be composed of deputies represented in an order, established by the constitutional law, on two persons from each oblast, major city and the capital of the Republic of Kazakhstan. Fifteen deputies of the Senate shall be appointed by the President of the Republic taking into account necessity of maintenance of representation for the Senate of national-cultural and other significant interests of a society.
3. The Majilis shall consist of hundred seven deputies elected in an order, established by the constitutional law.
… (Art. 50)

Legislature

1. Elections of ninety eight deputies of Majilis shall be carried out on the basis of the universal, equal and direct right under secret ballot. Nine deputies of Majilis shall be elected by Assembly of the people of Kazakhstan. Regular elections of the deputies of the Majilis shall be held no later than two months before the termination of the powers of current the Parliament.
2. The elections of the deputies of the Senate shall be carried out on the basis of indirect electoral right under secret ballot. Half of the elected deputies of the Senate shall be re-elected every three years. In this case, their regular elections shall be held no later than two months before the end of their term in office.

4. A deputy of the Parliament may be a person, who has been a citizen of the Republic of Kazakhstan and a permanent resident for the last ten years on the territory. A deputy of the Senate may be a person, who has reached thirty years of age, has a higher education and length of service of not less than five years and has been a permanent resident for not less than three years on the territory of the respective oblast, major city or the capital of the Republic. A deputy of the Majilis may be a person of the Republic of Kazakhstan who has reached twenty-five years of age.
5. Elections of deputies of the Parliament shall be regulated by the constitutional law.
… (Art. 51)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. The Republic of Kazakhstan shall recognize and by the same token protect state and private property.
2. Property shall impose obligations, and its use must simultaneously benefit the society. Subjects and objects of ownership, the scope and limits of the rights of proprietors, and guarantees of their protection shall be determined by law.
3. The land and underground resources, waters, flora and fauna, other natural resources shall be owned by the state. The land may also be privately owned on terms, conditions and within the limits established by legislation. (Art. 6)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. Citizens of the Republic of Kazakhstan may privately own any legally acquired property.
2. Property, including the right of inheritance, shall be guaranteed by law.
… (Art. 26)

Property, Inheritance and Land Tenure

3. Parliament shall have the right to issue laws that regulate the most important public relations, establish fundamental principles and standards dealing with:

2) conditions of ownership and other rights of property;
… (Art. 61)

Protection from Violence

3. Formation and functioning of public associations pursuing the goals or actions directed toward a violent change of the constitutional system, violation of the integrity of the Republic, undermining the security of the state, inciting social, racial, national, religious, class and tribal enmity, as well as formation of unauthorized paramilitary units shall be prohibited.
… (Art. 5)

Protection from Violence

1. A person’s dignity shall be inviolable.
2. No one must be subject to torture, violence or other treatment and punishment that is cruel or humiliating to human dignity. (Art. 17)

Protection from Violence

3. Propaganda of or agitation for the forcible change of the constitutional system, violation of the integrity of the Republic, undermining of state security, and advocating war, social, racial, national, religious, class and clannish superiority as well as the cult of cruelty and violence shall not be allowed. (Art. 20)

Protection from Violence

1. … Involuntary labor shall be permitted only on a sentence of court or in the conditions of a state of emergency or martial law.
… (Art. 24)

Public Institutions and Services

1. Marriage and family, motherhood, fatherhood and childhood shall be under the protection of the state.
… (Art. 27)

Public Institutions and Services

1. A citizen of the Republic of Kazakhstan shall be guaranteed a minimum wage and pension, and guaranteed social security in old age, in case of disease, disability or loss of a breadwinner and other legal grounds.
… (Art. 28)

Status of the Constitution

1. The provisions of the Constitution, the laws corresponding to it, other regulatory legal acts, international treaty and other commitments of the Republic as well as regulatory resolutions of Constitutional Council and the Supreme Court of the Republic shall be the functioning law in the Republic of Kazakhstan.
2. The Constitution shall have the highest juridical force and direct effect on the entire territory of the Republic.
… (Art. 4)

Status of the Constitution

1. Everyone must observe the Constitution, legislation of the Republic of Kazakhstan and respect the rights, freedoms, honor and dignity of other persons.
… (Art. 34)

Status of the Constitution

1. Laws and international treaties recognized not to be in compliance with the Constitution of the Republic of Kazakhstan, may not be signed or, accordingly, ratified and brought into effect.
2. Laws and other normative legal acts, recognized unconstitutional, as infringing on the rights and freedoms of an individual and citizen secured by the Constitution, shall be canceled and shall not be in effect.
… (Art. 74)

Status of International Law

1. The provisions of the Constitution, the laws corresponding to it, other regulatory legal acts, international treaty and other commitments of the Republic as well as regulatory resolutions of Constitutional Council and the Supreme Court of the Republic shall be the functioning law in the Republic of Kazakhstan.

3. International treaties ratified by the Republic shall have priority over its laws and be directly implemented except in cases when the application of an international treaty shall require the promulgation of a law.
4. All laws, international treaties of which the Republic is a party shall be published. Official publication of regulatory legal acts dealing with the rights, freedoms and responsibilities of citizens shall be a necessary condition for their application. (Art. 4)

Status of International Law

1. The Constitutional Council by appeal of the President of the Republic of Kazakhstan, the chairperson of the Senate, the Chairperson of Majilis, not less than one-fifth of the total number of deputies of Parliament, the Prime Minister shall:

3) consider the international treaties of the Republic with respect to their compliance with the constitution, before they are ratified;
… (Art. 72)

Status of International Law

1. Laws and international treaties recognized not to be in compliance with the Constitution of the Republic of Kazakhstan, may not be signed or, accordingly, ratified and brought into effect.
… (Art. 74)

Status of International Law

1. Judicial power shall be exercised on behalf of the Republic of Kazakhstan and shall be intended to protect the rights, freedoms, and legal interests of the citizens and organizations for ensuring the observance of the Constitution, laws, other regulatory legal acts, and shall ensure international treaties of the Republic.
2. Judicial power shall be extended to all cases and disputes arising on the basis of this Constitution, laws, other regulatory legal acts, international treaties of the Republic.
… (Art. 76)

Religious Law

1. The Republic of Kazakhstan proclaims itself a democratic, secular, legal and social state whose highest values are an individual, his life, rights and freedoms.
… (Art. 1)

Citizenship and Nationality

1. Қазақстан Республикасының азаматтығы заңға сәйкес алынады және тоқтатылады, ол қандай негiзде алынғанына қарамастан, бiрыңғай және тең болып табылады.
2. Республиканың азаматын ешқандай жағдайда азаматтығынан, өзiнiң азаматтығын өзгерту құқығынан айыруға, сондай-ақ оны Қазақстаннан тыс жерлерге аластауға болмайды.
3. Республика азаматының басқа мемлекеттiң азаматтығында болуы танылмайды. (10-бап)

Jurisdiction and Access

1. Конституциялық Кеңес Қазақстан Республикасы Президентiнiң, Сенат Төрағасының, Мәжiлiс Төрағасының, Парламент депутаттары жалпы санының кемiнде бестен бiр бөлiгiнiң, Премьер-Министрдiң өтiнiшi бойынша:
1) дау туған жағдайда Республика Президентiнiң, Парламент депутаттарының сайлауын өткiзудiң дұрыстығы және республикалық референдум өткiзу туралы мәселенi шешедi;
2) Парламент қабылдаған заңдардың Республика Конституциясына сәйкестiгiн Президент қол қойғанға дейiн қарайды;
2-1) Парламент және оның палаталары қабылдаған қаулылардың Республика Конституциясына сәйкестігін қарайды;
3) Республиканың халықаралық шарттарын бекiткенге дейiн олардың Конституцияға сәйкестiгiн қарайды;
4) Конституцияның нормаларына ресми түсiндiрме бередi;
5) Конституцияның 47-бабының 1 және 2-тармақтарында көзделген реттерде қорытындылар бередi.
2. Конституциялық Кеңес соттардың өтiнiштерiн Конституцияның 78-бабында белгiленген реттерде қарайды. (72-бап)

Jurisdiction and Access

Соттардың Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiретiн заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердi қолдануға хақысы жоқ. Егер сот қолданылуға тиiстi заң немесе өзге де нормативтiк құқықтық акт Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiредi деп тапса, iс жүргiзудi тоқтата тұруға және осы актiнi конституциялық емес деп тану туралы ұсыныспен Конституциялық Кеңеске жүгiнуге мiндеттi. (78-бап)

Education

1. Азаматтардың мемлекеттiк оқу орындарында тегiн орта бiлiм алуына кепiлдiк берiледi. Орта бiлiм алу мiндеттi.
2. Азаматтың мемлекеттiк жоғары оқу орнында конкурстық негiзде тегiн жоғары бiлiм алуға құқығы бар.

4. Мемлекет бiлiм берудiң жалпыға мiндеттi стандарттарын белгiлейдi. Кез келген оқу орнының қызметi осы стандарттарға сай келуi керек. (30-бап)

Education

3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
...
7) бiлiм беруге, ... (61-бап)

Employment Rights and Protection

1. Әркiмнiң еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсiп түрiн еркiн таңдауына құқығы бар. Ерiксiз еңбекке соттың үкiмi бойынша не төтенше жағдайда немесе соғыс жағдайында ғана жол берiледi.
2. Әркiмнiң қауiпсiздiк пен тазалық талаптарына сай еңбек ету жағдайына, еңбегi үшiн нендей бiр кемсiтусiз сыйақы алуына, сондай-ақ жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғалуға құқығы бар.

4. Әркiмнiң тынығу құқығы бар. Еңбек шарты бойынша, жұмыс iстейтiндерге заңмен белгiленген жұмыс уақытының ұзақтығына, демалыс және мереке күндерiне, жыл сайынғы ақылы демалысқа кепiлдiк берiледi. (24-бап)

Employment Rights and Protection

1. Қазақстан Республикасының азаматы жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негiздерде оған ең төменгi жалақы мен зейнетақының мөлшерiнде әлеуметтiк қамсыздандырылуына кепiлдiк берiледi.
… (28-бап)

Equality and Non-Discrimination

1. Заң мен сот алдында жұрттың бәрi тең.
2. Тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне байланысты немесе кез келген өзге жағдаяттар бойынша ешкiмдi ешқандай кемсiтуге болмайды. (14-бап)

Obligations of the State

1. Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары.
… (1-бап)

Obligations of the State

1. Қазақстан Республикасында Конституцияға сәйкес адам құқықтары мен бостандықтары танылады және оларға кепiлдiк берiледi.
2. Адам құқықтары мен бостандықтары әркiмге тумысынан жазылған, олар абсолюттi деп танылады, олардан ешкiм айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады.
3. Республиканың азаматы өзiнiң азаматтығына орай құқықтарға ие болып, мiндеттер атқарады.
... (12-бап)

Obligations of the State

3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
1) жеке және заңды тұлғалардың құқық субъектiлiгiне, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, жеке және заңды тұлғалардың мiндеттерi мен жауапкершiлiгiне;
… (61-бап)

Obligations of Private Parties

5. Адамның және азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруы басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға, конституциялық құрылыс пен қоғамдық имандылыққа нұқсан келтiрмеуге тиiс. (12-бап)

Obligations of Private Parties

1. Әркiм Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадiр-қасиетiн құрметтеуге мiндеттi.
… (34-бап)

Judicial Protection

2. Әркiмнiң өз құқықтары мен бостандықтарының сот арқылы қорғалуына құқығы бар.
… (13-бап)

Judicial Protection

2. Конституциялық Кеңес соттардың өтiнiштерiн Конституцияның 78-бабында белгiленген реттерде қарайды. (72-бап)

Judicial Protection

1. Сот билiгi Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырылады және өзiне азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн қорғауды, Республиканың Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етудi мақсат етiп қояды.
… (76-бап)

Judicial Protection

Соттардың Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiретiн заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердi қолдануға хақысы жоқ. Егер сот қолданылуға тиiстi заң немесе өзге де нормативтiк құқықтық акт Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiредi деп тапса, iс жүргiзудi тоқтата тұруға және осы актiнi конституциялық емес деп тану туралы ұсыныспен Конституциялық Кеңеске жүгiнуге мiндеттi. (78-бап)

Limitations and/or Derogations

5. Адамның және азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруы басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға, конституциялық құрылыс пен қоғамдық имандылыққа нұқсан келтiрмеуге тиiс. (12-бап)

Limitations and/or Derogations

1. Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртiптi, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсатына қажеттi шамада ғана және тек заңмен шектелуi мүмкiн.
2. Ұлтаралық татулықты бұзатын кез келген әрекет конституциялық емес деп танылады.
3. Саяси себептер бойынша азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қандай да бiр түрде шектеуге жол берiлмейдi. Конституцияның 10; 11; 13-15-баптарында; 16-бабының 1-тармағында; 17-бабында; 19-бабында; 22-бабында; 26-бабының 2-тармағында көзделген құқықтар мен бостандықтар ешбiр жағдайда да шектелмеуге тиiс. (39-бап)

Marriage and Family Life

1. Әркiмнiң жеке өмiрiне қол сұғылмауына, өзiнiң және отбасының құпиясы болуына, ар-намысы мен абыройлы атының қорғалуына құқығы бар.
… (18-бап)

Marriage and Family Life

1. Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттiң қорғауында болады.
2. Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу - ата-ананың етене құқығы әрi мiндетi.
3. Кәмелетке толған еңбекке қабiлеттi балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға мiндеттi. (27-бап)

Participation in Public Life and Institutions

1. Қазақстан Республикасында идеологиялық және саяси әр-алуандылық танылады. Мемлекеттiк органдарда партия ұйымдарын құруға жол берiлмейдi.
... (5-бап)

Participation in Public Life and Institutions

4. Республика азаматтарының мемлекеттiк қызметке кiруге тең құқығы бар. Мемлекеттiк қызметшi лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар лауазымдық мiндеттердiң сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгiленедi. (33-бап)

Political Rights and Association

1. Қазақстан Республикасы азаматтарының бiрлесу бостандығына құқығы бар.
... (23-бап)

Political Rights and Association

1. Қазақстан Республикасы азаматтарының тiкелей және өз өкiлдерi арқылы мемлекет iсiн басқаруға қатысуға, мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарына тiкелей өзi жүгiнуге, сондай-ақ жеке және ұжымдық өтiнiштер жолдауға құқығы бар.
2. Республика азаматтарының мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарын сайлауға және оларға сайлануға, сондай-ақ республикалық референдумға қатысуға құқығы бар.
3. Сот iс-әрекетке қабiлетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмi бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлауға және сайлануға, республикалық референдумға қатысуға құқығы жоқ. 4. Республика азаматтарының мемлекеттiк қызметке кiруге тең құқығы бар. Мемлекеттiк қызметшi лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар лауазымдық мiндеттердiң сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгiленедi.
(33-бап)

Political Parties

1. Қазақстан Республикасында идеологиялық және саяси әр-алуандылық танылады. Мемлекеттiк органдарда партия ұйымдарын құруға жол берiлмейдi.
2. Қоғамдық бiрлестiктер заң алдында бiрдей. Қоғамдық бiрлестiктер iсiне мемлекеттiң және мемлекет iсiне қоғамдық бiрлестiктердiң заңсыз араласуына, қоғамдық бiрлестiктерге мемлекеттiк органдардың қызметiн жүктеуге жол берiлмейдi.
3. Мақсаты немесе iс-әрекетi Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiруге, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық бiрлестiктер құруға және олардың қызметiне, сондай-ақ заңдарда көзделмеген әскерилендiрiлген құрамалар құруға тыйым салынады.
... (5-бап)

Electoral Bodies

6. Депутаттарға жазалау шараларын қолдануға, олардың осы баптың 3-тармағының талаптарын, депутаттық әдеп ережелерiн сақтауына, сондай-ақ депутаттардың өкiлеттiгiн тоқтатуға және өкiлеттігiнен әрi депутатқа ешкiмнiң тиiспеуi жөнiндегi құқығынан айыруға байланысты мәселелердi әзiрлеу Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына жүктеледi. (52-бап)

Head of State

1. Қазақстан Республикасының Президентi - мемлекеттiң басшысы, мемлекеттiң iшкi және сыртқы саясатының негiзгi бағыттарын айқындайтын, ел iшiнде және халықаралық қатынастарда Қазақстанның атынан өкiлдiк ететiн ең жоғары лауазымды тұлға.
… (40-бап)

Head of State

1. Қазақстан Республикасының Президентiн конституциялық заңға сәйкес жалпыға бiрдей, тең және төте сайлау құқығы негiзiнде Республиканың кәмелетке толған азаматтары жасырын дауыс беру арқылы бес жыл мерзiмге сайлайды.
2. Республика Президентi болып тумысынан Республика азаматы болып табылатын қырық жасқа толған, мемлекеттiк тiлдi еркiн меңгерген әрi Қазақстанда соңғы он бес жыл бойы тұратын Республика азаматы сайлана алады.
… (41-бап)

Government

Қазақстан Республикасының Президентi:
...
3) Парламент Мәжілісінде өкілдігі бар саяси партиялар фракцияларымен консультациялардан кейін келісім беру үшін Мәжілістің қарауына Республика Премьер-Министрінің кандидатурасын енгізеді; Парламент Мәжілісінің келісімімен Республиканың Премьер-Министрін қызметке тағайындайды; оны қызметтен босатады; Премьер-Министрдің ұсынуымен Республика Үкіметінің құрылымын айқындайды; Республиканың Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдарын құрады, таратады және қайта құрады, Республика Үкіметінің мүшелерін қызметке тағайындайды; сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер, әділет министрлерін қызметке тағайындайды; ... (44-бап)

Government

1. Мәжілістің ерекше қарауына мыналар жатады:

2) Палата депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен Республика Президентіне Республика Премьер-Министрін тағайындауға келісім беру;
… (56-бап)

Government

1. Қазақстан Республикасының Президентi Үкiметтi Конституцияда көзделген тәртiппен құрады.
2. Республика Премьер-Министрi тағайындалғаннан кейiнгi он күн мерзiм iшiнде Премьер-Министр Үкiметтiң құрылымы мен құрамы туралы Республика Президентiне ұсыныс енгiзедi.
… (65-бап)

Legislature

1. Парламент - Қазақстан Республикасының заң шығару қызметiн жүзеге асыратын Республиканың ең жоғары өкiлдi органы.
… (49-бап)

Legislature

1. Мәжілістің тоқсан сегіз депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Мәжіліс депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс істеп тұрған сайланымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.
2. Сенат депутаттары жанама сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру жолымен сайланады. Сайланған Сенат депутаттарының жартысы әрбiр үш жыл сайын қайта сайланып отырады. Бұл орайда олардың кезектi сайлауы бұлардың өкiлеттiк мерзiмi аяқталғанға дейiнгi екi айдан кешiктiрiлмей өткізiледi.
3. Парламент немесе Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауы тиісінше Парламент немесе Парламент Мәжілісінің өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған күннен бастап екі ай ішінде өткізіледі. …
(50-бап)

Legislature

1. Мәжілістің тоқсан сегіз депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Мәжіліс депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс істеп тұрған сайланымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.
2. Сенат депутаттары жанама сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру жолымен сайланады. Сайланған Сенат депутаттарының жартысы әрбiр үш жыл сайын қайта сайланып отырады. Бұл орайда олардың кезектi сайлауы бұлардың өкiлеттiк мерзiмi аяқталғанға дейiнгi екi айдан кешiктiрiлмей өткізiледi.

4. Қазақстан Республикасының азаматтығында тұратын және оның аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан адам Парламент депутаты бола алады. Жасы отызға толған, жоғары білімі және кемінде бес жыл жұмыс стажы бар, тиісті облыстың, республикалық маңызы бар қаланың не Республика астанасының аумағында кемінде үш жыл тұрақты тұрып жатқан адам Сенат депутаты бола алады. Жасы жиырма беске толған адам Мәжіліс депутаты бола алады.
5. Республика Парламенті депутаттарын сайлау конституциялық заңмен реттеледі.
… (51-бап)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. Қазақстан Республикасында мемлекеттiк меншiк пен жеке меншiк танылады және бiрдей қорғалады.
2. Меншiк мiндет жүктейдi, оны пайдалану сонымен қатар қоғам игiлiгіне де қызмет етуге тиiс. Меншiк субъектiлерi мен объектiлерi, меншiк иелерiнiң өз құқықтарын жүзеге асыру көлемi мен шектерi, оларды қорғау кепiлдiктерi заңмен белгiленедi.
3. Жер және оның қойнауы, су көздерi, өсiмдiктер мен жануарлар дүниесi, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншiгiнде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгiленген негiздерде, шарттар мен шектерде жеке меншiкте де болуы мүмкiн. (6-бап)

Property, Inheritance and Land Tenure

1. Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде алған қандай да болсын мүлкiн жеке меншiгiнде ұстай алады.
2. Меншiк, оның iшiнде мұрагерлiк құқығына заңмен кепiлдiк берiледi.
… (26-бап)

Property, Inheritance and Land Tenure

3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
...
2) меншiк режимiне және өзге де мүлiктiк құқықтарға;
... (61-бап)

Protection from Violence

3. Мақсаты немесе iс-әрекетi Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiруге, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық бiрлестiктер құруға және олардың қызметiне, сондай-ақ заңдарда көзделмеген әскерилендiрiлген құрамалар құруға тыйым салынады.
… (5-бап)

Protection from Violence

1. Адамның қадiр-қасиетiне қол сұғылмайды.
2. Ешкiмдi азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездiк немесе адамдық қадiр-қасиетiн қорлайтындай жәбiр көрсетуге не жазалауға болмайды. (17-бап)

Protection from Violence

3. Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертудi, оның тұтастығын бұзуды, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiрудi, соғысты, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық астамшылықты, сондай-ақ қатыгездiк пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға немесе үгiттеуге жол берiлмейдi. (20-бап)

Protection from Violence

1. ... Ерiксiз еңбекке соттың үкiмi бойынша не төтенше жағдайда немесе соғыс жағдайында ғана жол берiледi.
... (24-бап)

Public Institutions and Services

1. Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттiң қорғауында болады.
… (27-бап)

Public Institutions and Services

1. Қазақстан Республикасының азаматы жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негiздерде оған ең төменгi жалақы мен зейнетақының мөлшерiнде әлеуметтiк қамсыздандырылуына кепiлдiк берiледi.
… (28-бап)

Status of the Constitution

1. Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң, халықаралық шарттары мен Республиканың басқа да мiндеттемелерiнiң, сондай-ақ Республика Конституциялық Кеңесiнiң және Жоғарғы Соты нормативтiк қаулыларының нормалары болып табылады.
2. Конституцияның ең жоғары заңды күшi бар және Республиканың бүкiл аумағында ол тiкелей қолданылады.
… (4-бап)

Status of the Constitution

1. Әркiм Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадiр-қасиетiн құрметтеуге мiндеттi.
… (34-бап)

Status of the Constitution

1. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес емес деп танылған заңдар мен халықаралық шарттарға қол қойылмайды не, тиiсiнше, бекiтiлмейдi және күшiне енгiзiлмейдi.
2. Конституциялық емес деп танылған, оның ішінде адамның және азаматтың Конституцияда баянды етілген құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіреді деп танылған заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің күші жойылады және қолданылуға жатпайды.
… (74-бап)

Status of International Law

1. Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң, халықаралық шарттары мен Республиканың басқа да мiндеттемелерiнiң, сондай-ақ Республика Конституциялық Кеңесiнiң және Жоғарғы Соты нормативтiк қаулыларының нормалары болып табылады.
...
3. Республика бекiткен халықаралық шарттардың республика заңдарынан басымдығы болады және халықаралық шарт бойынша оны қолдану үшiн заң шығару талап етiлетiн жағдайдан басқа реттерде, тiкелей қолданылады.
4. Барлық заңдар, Республика қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттар жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен мiндеттерiне қатысты нормативтiк құқықтық актiлердi ресми түрде жариялау оларды қолданудың мiндеттi шарты болып табылады. (4-бап)

Status of International Law

1. Конституциялық Кеңес Қазақстан Республикасы Президентiнiң, Сенат Төрағасының, Мәжiлiс Төрағасының, Парламент депутаттары жалпы санының кемiнде бестен бiр бөлiгiнiң, Премьер-Министрдiң өтiнiшi бойынша:

3) Республиканың халықаралық шарттарын бекiткенге дейiн олардың Конституцияға сәйкестiгiн қарайды;
… (72-бап)

Status of International Law

1. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес емес деп танылған заңдар мен халықаралық шарттарға қол қойылмайды не, тиiсiнше, бекiтiлмейдi және күшiне енгiзiлмейдi.
… (74-бап)

Status of International Law

1. Сот билiгi Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырылады және өзiне азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн қорғауды, Республиканың Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етудi мақсат етiп қояды.
2. Сот билiгi Республика Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, халықаралық шарттарының негiзiнде туындайтын барлық iстер мен дауларға қолданылады.
… (76-бап)

Religious Law

1. Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары.
… (1-бап)

Citizenship and Nationality

English

1. Citizenship of the Republic of Kazakhstan shall be acquired and terminated as prescribed by law, shall be indivisible and equal regardless of the grounds of its acquisition.
2. A citizen of the Republic of Kazakhstan under no circumstances may be deprived of citizenship of the right to change his citizenship, and may not be exiled from the territory of Kazakhstan.
3. Foreign citizenship of a citizen of the Republic shall not be recognized. (Art. 10)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының азаматтығы заңға сәйкес алынады және тоқтатылады, ол қандай негiзде алынғанына қарамастан, бiрыңғай және тең болып табылады.
2. Республиканың азаматын ешқандай жағдайда азаматтығынан, өзiнiң азаматтығын өзгерту құқығынан айыруға, сондай-ақ оны Қазақстаннан тыс жерлерге аластауға болмайды.
3. Республика азаматының басқа мемлекеттiң азаматтығында болуы танылмайды. (10-бап)

Jurisdiction and Access

English

1. The Constitutional Council by appeal of the President of the Republic of Kazakhstan, the chairperson of the Senate, the Chairperson of Majilis, not less than one-fifth of the total number of deputies of Parliament, the Prime Minister shall:
1) decide on the correctness of conducting the elections of the President of the Republic, deputies of Parliament, and conducting an all-nation referendum in case of dispute;
2) consider the laws adopted by Parliament with respect to their compliance with the Constitution of the Republic before they are signed by the President;
2-1) consider the decisions adopted by the Parliament and its Chambers to their compliance with the Constitution of the Republic;
3) consider the international treaties of the Republic with respect to their compliance with the constitution, before they are ratified;
4) officially interpret the standards of the Constitution;
5) conclude in cases stipulated by paragraphs 1 and 2 of Article 47 of the Constitution.
2. The Constitutional Council shall consider the appeals of courts of law in cases stipulated by Article 78 of the Constitution. (Art. 72)

Kazak

1. Конституциялық Кеңес Қазақстан Республикасы Президентiнiң, Сенат Төрағасының, Мәжiлiс Төрағасының, Парламент депутаттары жалпы санының кемiнде бестен бiр бөлiгiнiң, Премьер-Министрдiң өтiнiшi бойынша:
1) дау туған жағдайда Республика Президентiнiң, Парламент депутаттарының сайлауын өткiзудiң дұрыстығы және республикалық референдум өткiзу туралы мәселенi шешедi;
2) Парламент қабылдаған заңдардың Республика Конституциясына сәйкестiгiн Президент қол қойғанға дейiн қарайды;
2-1) Парламент және оның палаталары қабылдаған қаулылардың Республика Конституциясына сәйкестігін қарайды;
3) Республиканың халықаралық шарттарын бекiткенге дейiн олардың Конституцияға сәйкестiгiн қарайды;
4) Конституцияның нормаларына ресми түсiндiрме бередi;
5) Конституцияның 47-бабының 1 және 2-тармақтарында көзделген реттерде қорытындылар бередi.
2. Конституциялық Кеңес соттардың өтiнiштерiн Конституцияның 78-бабында белгiленген реттерде қарайды. (72-бап)

Jurisdiction and Access

English

The courts shall have no right to apply laws and other regulatory legal acts infringing on the rights and liberties of an individual and a citizen established by the Constitution. If a court finds that a law or other regulatory legal act subject to application infringes on the rights and liberties of an individual and a citizen it shall suspend legal proceedings and address the Constitutional Council with a proposal to declare that law unconstitutional. (Art. 78)

Kazak

Соттардың Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiретiн заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердi қолдануға хақысы жоқ. Егер сот қолданылуға тиiстi заң немесе өзге де нормативтiк құқықтық акт Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiредi деп тапса, iс жүргiзудi тоқтата тұруға және осы актiнi конституциялық емес деп тану туралы ұсыныспен Конституциялық Кеңеске жүгiнуге мiндеттi. (78-бап)

Education

English

1. The citizens shall be guaranteed free secondary education in state educational establishments. Secondary education shall be obligatory.
2. A citizen shall have the right to receive on a competitive basis a higher education in a state higher educational establishment.

4. The state shall set uniform compulsory standards in education. The activity of any educational establishment must comply with these standards. (Art. 30)

Kazak

1. Азаматтардың мемлекеттiк оқу орындарында тегiн орта бiлiм алуына кепiлдiк берiледi. Орта бiлiм алу мiндеттi.
2. Азаматтың мемлекеттiк жоғары оқу орнында конкурстық негiзде тегiн жоғары бiлiм алуға құқығы бар.

4. Мемлекет бiлiм берудiң жалпыға мiндеттi стандарттарын белгiлейдi. Кез келген оқу орнының қызметi осы стандарттарға сай келуi керек. (30-бап)

Education

English

3. Parliament shall have the right to issue laws that regulate the most important public relations, establish fundamental principles and standards dealing with:

7) education, … (Art. 61)

Kazak

3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
...
7) бiлiм беруге, ... (61-бап)

Employment Rights and Protection

English

1. Everyone shall have the right to freedom of labor, and the free choice of occupation and profession. Involuntary labor shall be permitted only on a sentence of court or in the conditions of a state of emergency or martial law. 2. Everyone shall have the right to safe and hygienic working conditions, to just remuneration for labor without discrimination, as well as to social protection against unemployment.

4. Everyone shall have the right to rest. Working labor agreements stipulating the length of working time, days-off and holidays, and paid annual leave shall be guaranteed by law. (Art. 24)

Kazak

1. Әркiмнiң еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсiп түрiн еркiн таңдауына құқығы бар. Ерiксiз еңбекке соттың үкiмi бойынша не төтенше жағдайда немесе соғыс жағдайында ғана жол берiледi.
2. Әркiмнiң қауiпсiздiк пен тазалық талаптарына сай еңбек ету жағдайына, еңбегi үшiн нендей бiр кемсiтусiз сыйақы алуына, сондай-ақ жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғалуға құқығы бар.

4. Әркiмнiң тынығу құқығы бар. Еңбек шарты бойынша, жұмыс iстейтiндерге заңмен белгiленген жұмыс уақытының ұзақтығына, демалыс және мереке күндерiне, жыл сайынғы ақылы демалысқа кепiлдiк берiледi. (24-бап)

Employment Rights and Protection

English

1. A citizen of the Republic of Kazakhstan shall be guaranteed a minimum wage and pension, and guaranteed social security in old age, in case of disease, disability or loss of a breadwinner and other legal grounds.
… (Art. 28)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының азаматы жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негiздерде оған ең төменгi жалақы мен зейнетақының мөлшерiнде әлеуметтiк қамсыздандырылуына кепiлдiк берiледi.
… (28-бап)

Equality and Non-Discrimination

English

1. Everyone shall be equal before the law and court.
2. No one shall be subject to any discrimination for reasons of origin, social, property status, occupation, sex, race, nationality, language, attitude towards religion, convictions, place of residence or any other circumstances. (Art. 14)

Kazak

1. Заң мен сот алдында жұрттың бәрi тең.
2. Тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне байланысты немесе кез келген өзге жағдаяттар бойынша ешкiмдi ешқандай кемсiтуге болмайды. (14-бап)

Obligations of the State

English

1. The Republic of Kazakhstan proclaims itself a democratic, secular, legal and social state whose highest values are an individual, his life, rights and freedoms.
… (Art. 1)

Kazak

1. Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары.
… (1-бап)

Obligations of the State

English

1. Human rights and freedoms in the Republic of Kazakhstan shall be recognized and guaranteed in accordance with this Constitution.
2. Human rights and freedoms shall belong to everyone by virtue of birth, be recognized as absolute and inalienable, and define the contents and implementation of laws and other regulatory legal acts.
3. Every citizen of the Republic shall have rights and bear responsibilities owing to his citizenship.
… (Art. 12)

Kazak

1. Қазақстан Республикасында Конституцияға сәйкес адам құқықтары мен бостандықтары танылады және оларға кепiлдiк берiледi.
2. Адам құқықтары мен бостандықтары әркiмге тумысынан жазылған, олар абсолюттi деп танылады, олардан ешкiм айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады.
3. Республиканың азаматы өзiнiң азаматтығына орай құқықтарға ие болып, мiндеттер атқарады.
... (12-бап)

Obligations of the State

English

3. Parliament shall have the right to issue laws that regulate the most important public relations, establish fundamental principles and standards dealing with:
1) legal capacity of individuals and legal entities, civil freedoms and rights, obligations and responsibility of individuals and legal entities;
… (Art. 61)

Kazak

3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
1) жеке және заңды тұлғалардың құқық субъектiлiгiне, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, жеке және заңды тұлғалардың мiндеттерi мен жауапкершiлiгiне;
… (61-бап)

Obligations of Private Parties

English

5. Exercise of a citizen’s human rights and freedoms must not violate rights and freedoms of other persons, infringe on the constitutional system and public morals. (Art. 12)

Kazak

5. Адамның және азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруы басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға, конституциялық құрылыс пен қоғамдық имандылыққа нұқсан келтiрмеуге тиiс. (12-бап)

Obligations of Private Parties

English

1. Everyone must observe the Constitution, legislation of the Republic of Kazakhstan and respect the rights, freedoms, honor and dignity of other persons.
… (Art. 34)

Kazak

1. Әркiм Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадiр-қасиетiн құрметтеуге мiндеттi.
… (34-бап)

Judicial Protection

English

2. Everyone shall have the right to judicial defense of his rights and freedoms.
… (Art. 13)

Kazak

2. Әркiмнiң өз құқықтары мен бостандықтарының сот арқылы қорғалуына құқығы бар.
… (13-бап)

Judicial Protection

English

2. The Constitutional Council shall consider the appeals of courts of law in cases stipulated by Article 783 of the Constitution. (Art. 72)

Kazak

2. Конституциялық Кеңес соттардың өтiнiштерiн Конституцияның 78-бабында белгiленген реттерде қарайды. (72-бап)

Judicial Protection

English

1. Judicial power shall be exercised on behalf of the Republic of Kazakhstan and shall be intended to protect the rights, freedoms, and legal interests of the citizens and organizations for ensuring the observance of the Constitution, laws, other regulatory legal acts, and shall ensure international treaties of the Republic.
… (Art. 76)

Kazak

1. Сот билiгi Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырылады және өзiне азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн қорғауды, Республиканың Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етудi мақсат етiп қояды.
… (76-бап)

Judicial Protection

English

The courts shall have no right to apply laws and other regulatory legal acts infringing on the rights and liberties of an individual and a citizen established by the Constitution. If a court finds that a law or other regulatory legal act subject to application infringes on the rights and liberties of an individual and a citizen it shall suspend legal proceedings and address the Constitutional Council with a proposal to declare that law unconstitutional. (Art. 78)

Kazak

Соттардың Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiретiн заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердi қолдануға хақысы жоқ. Егер сот қолданылуға тиiстi заң немесе өзге де нормативтiк құқықтық акт Конституциямен баянды етiлген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтiредi деп тапса, iс жүргiзудi тоқтата тұруға және осы актiнi конституциялық емес деп тану туралы ұсыныспен Конституциялық Кеңеске жүгiнуге мiндеттi. (78-бап)

Limitations and/or Derogations

English

5. Exercise of a citizen’s human rights and freedoms must not violate rights and freedoms of other persons, infringe on the constitutional system and public morals. (Art. 12)

Kazak

5. Адамның және азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруы басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға, конституциялық құрылыс пен қоғамдық имандылыққа нұқсан келтiрмеуге тиiс. (12-бап)

Limitations and/or Derogations

English

1. Rights and freedoms of an individual and citizen may be limited only by laws and only to the extent necessary for protection of the constitutional system, defense of the public order, human rights and freedoms, health and morality of the population.
2. Any actions capable of upsetting interethnic concord shall be deemed unconstitutional.
3. Any form of restrictions to the rights and freedoms of the citizens on political grounds shall not be permitted. Rights and freedoms stipulated by articles 10-11; 13-15 paragraph 1 of article 16; article 17; article 19; article 22; paragraph 2 of article 26 of the Constitution shall not be restricted in any event. (Art. 39)

Kazak

1. Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртiптi, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсатына қажеттi шамада ғана және тек заңмен шектелуi мүмкiн.
2. Ұлтаралық татулықты бұзатын кез келген әрекет конституциялық емес деп танылады.
3. Саяси себептер бойынша азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қандай да бiр түрде шектеуге жол берiлмейдi. Конституцияның 10; 11; 13-15-баптарында; 16-бабының 1-тармағында; 17-бабында; 19-бабында; 22-бабында; 26-бабының 2-тармағында көзделген құқықтар мен бостандықтар ешбiр жағдайда да шектелмеуге тиiс. (39-бап)

Marriage and Family Life

English

1. Everyone shall have the right to inviolability of private life, personal or family secrets, protection of honor and dignity.
… (Art. 18)

Kazak

1. Әркiмнiң жеке өмiрiне қол сұғылмауына, өзiнiң және отбасының құпиясы болуына, ар-намысы мен абыройлы атының қорғалуына құқығы бар.
… (18-бап)

Marriage and Family Life

English

1. Marriage and family, motherhood, fatherhood and childhood shall be under the protection of the state.
2. Care of children and their upbringing shall be a natural right and responsibility of parents.
3. Able-bodied children of age must take care of their disabled parents. (Art. 27)

Kazak

1. Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттiң қорғауында болады.
2. Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу - ата-ананың етене құқығы әрi мiндетi.
3. Кәмелетке толған еңбекке қабiлеттi балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға мiндеттi. (27-бап)

Participation in Public Life and Institutions

English

1. The Republic of Kazakhstan shall recognize ideological and political diversity. The formation of political party organizations in state bodies shall not be permitted.
… (Art. 5)

Kazak

1. Қазақстан Республикасында идеологиялық және саяси әр-алуандылық танылады. Мемлекеттiк органдарда партия ұйымдарын құруға жол берiлмейдi.
... (5-бап)

Participation in Public Life and Institutions

English

4. Citizens of the Republic shall have the equal right to serve in a public office. The requirements for candidates for public offices shall be conditioned only by the character of the office duties and shall be established by law. (Art. 33)

Kazak

4. Республика азаматтарының мемлекеттiк қызметке кiруге тең құқығы бар. Мемлекеттiк қызметшi лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар лауазымдық мiндеттердiң сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгiленедi. (33-бап)

Political Rights and Association

English

1. Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have the right to freedom of forming associations.
… (Art. 23)

Kazak

1. Қазақстан Республикасы азаматтарының бiрлесу бостандығына құқығы бар.
... (23-бап)

Political Rights and Association

English

1. Citizens of the Republic of Kazakhstan shall have the right to participate in the government of the state’s affairs directly and through their representatives, to address personally as well as to direct individual and collective appeals to public and local self-administrative bodies.
2. Citizens of the Republic shall have the right to elect and be elected into public and local self-administrations as well as to participate in an all-nation referendum.
3. The right to elect and be elected, to participate in the all-nation referendum shall not extend to the citizens judged incapable by a court as well as those held in places of confinement on a court’s sentence.
4. Citizens of the Republic shall have the equal right to serve in a public office. The requirements for candidates for public offices shall be conditioned only by the character of the office duties and shall be established by law.
(Art. 33)

Kazak

1. Қазақстан Республикасы азаматтарының тiкелей және өз өкiлдерi арқылы мемлекет iсiн басқаруға қатысуға, мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарына тiкелей өзi жүгiнуге, сондай-ақ жеке және ұжымдық өтiнiштер жолдауға құқығы бар.
2. Республика азаматтарының мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарын сайлауға және оларға сайлануға, сондай-ақ республикалық референдумға қатысуға құқығы бар.
3. Сот iс-әрекетке қабiлетсiз деп таныған, сондай-ақ сот үкiмi бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлауға және сайлануға, республикалық референдумға қатысуға құқығы жоқ. 4. Республика азаматтарының мемлекеттiк қызметке кiруге тең құқығы бар. Мемлекеттiк қызметшi лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар лауазымдық мiндеттердiң сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгiленедi.
(33-бап)

Political Parties

English

1. The Republic of Kazakhstan shall recognize ideological and political diversity. The formation of political party organizations in state bodies shall not be permitted.
2. Public associations shall be equal before the law. Illegal interference of the state in the affairs of public associations and of public associations in the affairs of the state, imposing the functions of state institutions on public associations shall not be permitted.
3. Formation and functioning of public associations pursuing the goals or actions directed toward a violent change of the constitutional system, violation of the integrity of the Republic, undermining the security of the state, inciting social, racial, national, religious, class and tribal enmity, as well as formation of unauthorized paramilitary units shall be prohibited.
… (Art. 5)

Kazak

1. Қазақстан Республикасында идеологиялық және саяси әр-алуандылық танылады. Мемлекеттiк органдарда партия ұйымдарын құруға жол берiлмейдi.
2. Қоғамдық бiрлестiктер заң алдында бiрдей. Қоғамдық бiрлестiктер iсiне мемлекеттiң және мемлекет iсiне қоғамдық бiрлестiктердiң заңсыз араласуына, қоғамдық бiрлестiктерге мемлекеттiк органдардың қызметiн жүктеуге жол берiлмейдi.
3. Мақсаты немесе iс-әрекетi Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiруге, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық бiрлестiктер құруға және олардың қызметiне, сондай-ақ заңдарда көзделмеген әскерилендiрiлген құрамалар құруға тыйым салынады.
... (5-бап)

Electoral Bodies

English

6. Preparation of questions concerning the imposition of penalties on the deputies, their observance of the requirements of paragraph 3 of this article, principles of the deputies’ ethics, as well as termination of the deputies’ powers and deprivation of their powers and deputy immunity, shall be delegated to the Central Election Commission of the Republic of Kazakhstan. (Art. 52)

Kazak

6. Депутаттарға жазалау шараларын қолдануға, олардың осы баптың 3-тармағының талаптарын, депутаттық әдеп ережелерiн сақтауына, сондай-ақ депутаттардың өкiлеттiгiн тоқтатуға және өкiлеттігiнен әрi депутатқа ешкiмнiң тиiспеуi жөнiндегi құқығынан айыруға байланысты мәселелердi әзiрлеу Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына жүктеледi. (52-бап)

Head of State

English

1. The President of the Republic of Kazakhstan shall be the head of state, its highest official determining the main directions of the domestic and foreign policy of the state and representing Kazakhstan within the country and in international relations.
… (Art. 40)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының Президентi - мемлекеттiң басшысы, мемлекеттiң iшкi және сыртқы саясатының негiзгi бағыттарын айқындайтын, ел iшiнде және халықаралық қатынастарда Қазақстанның атынан өкiлдiк ететiн ең жоғары лауазымды тұлға.
… (40-бап)

Head of State

English

1. The President of the Republic shall be elected by universal, equal and direct suffrage under a secret ballot for a five-year term in accordance with the constitutional law by the citizens of the Republic who have come of age.
2. A citizen of the Republic shall be eligible for the office of the President of the Republic of Kazakhstan if he is by birth not younger than forty and has a perfect command of the state language and has lived in Kazakhstan last fifteen years.
… (Art. 41)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының Президентiн конституциялық заңға сәйкес жалпыға бiрдей, тең және төте сайлау құқығы негiзiнде Республиканың кәмелетке толған азаматтары жасырын дауыс беру арқылы бес жыл мерзiмге сайлайды.
2. Республика Президентi болып тумысынан Республика азаматы болып табылатын қырық жасқа толған, мемлекеттiк тiлдi еркiн меңгерген әрi Қазақстанда соңғы он бес жыл бойы тұратын Республика азаматы сайлана алады.
… (41-бап)

Government

English

1. The President of the Republic of Kazakhstan shall:

3) after consultations of the political parties fractions represented in the Majilis of the Parliament, submit for consideration to the Majilis for consent a candidacy of the Prime Minister of the Republic; appoint a Prime Minister of the Republic with the consent of the Majilis of the Parliament; release him from office; on representation of the Prime Minister determine structure of the Government of the Republic, form, abolish and reorganize the central executive bodies of the Republic which are not included into the Government, appoint the members of the Government of the Republic; appoint the ministers of foreign affairs, defenses, internal affairs, justice; … (Art. 44)

Kazak

Қазақстан Республикасының Президентi:
...
3) Парламент Мәжілісінде өкілдігі бар саяси партиялар фракцияларымен консультациялардан кейін келісім беру үшін Мәжілістің қарауына Республика Премьер-Министрінің кандидатурасын енгізеді; Парламент Мәжілісінің келісімімен Республиканың Премьер-Министрін қызметке тағайындайды; оны қызметтен босатады; Премьер-Министрдің ұсынуымен Республика Үкіметінің құрылымын айқындайды; Республиканың Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдарын құрады, таратады және қайта құрады, Республика Үкіметінің мүшелерін қызметке тағайындайды; сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер, әділет министрлерін қызметке тағайындайды; ... (44-бап)

Government

English

1. The following belongs to exclusive jurisdiction of the Majilis:

2) by a majority of votes from total number of deputies of Chamber consent to the President of the Republic on appointment of the Prime Minister of Republic;
… (Art. 56)

Kazak

1. Мәжілістің ерекше қарауына мыналар жатады:

2) Палата депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен Республика Президентіне Республика Премьер-Министрін тағайындауға келісім беру;
… (56-бап)

Government

English

1. The Government shall be formed by the President of the Republic of Kazakhstan according to the procedure stipulated by this Constitution.
2. Suggestions about the structure and composition of the Government shall be submitted to the President of the Republic of Kazakhstan by the Prime Minister of the Republic within ten days after his appointment.
… (Art. 65)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының Президентi Үкiметтi Конституцияда көзделген тәртiппен құрады.
2. Республика Премьер-Министрi тағайындалғаннан кейiнгi он күн мерзiм iшiнде Премьер-Министр Үкiметтiң құрылымы мен құрамы туралы Республика Президентiне ұсыныс енгiзедi.
… (65-бап)

Legislature

English

1. Parliament of the Republic of Kazakhstan is the highest representative body of the Republic performing legislative functions.
… (Art. 49)

Kazak

1. Парламент - Қазақстан Республикасының заң шығару қызметiн жүзеге асыратын Республиканың ең жоғары өкiлдi органы.
… (49-бап)

Legislature

English

1. The Parliament shall consist of two Chambers acting on a permanent basis: the Senate and the Majilis.
2. The Senate shall be composed of deputies represented in an order, established by the constitutional law, on two persons from each oblast, major city and the capital of the Republic of Kazakhstan. Fifteen deputies of the Senate shall be appointed by the President of the Republic taking into account necessity of maintenance of representation for the Senate of national-cultural and other significant interests of a society.
3. The Majilis shall consist of hundred seven deputies elected in an order, established by the constitutional law.
… (Art. 50)

Kazak

1. Мәжілістің тоқсан сегіз депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Мәжіліс депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс істеп тұрған сайланымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.
2. Сенат депутаттары жанама сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру жолымен сайланады. Сайланған Сенат депутаттарының жартысы әрбiр үш жыл сайын қайта сайланып отырады. Бұл орайда олардың кезектi сайлауы бұлардың өкiлеттiк мерзiмi аяқталғанға дейiнгi екi айдан кешiктiрiлмей өткізiледi.
3. Парламент немесе Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауы тиісінше Парламент немесе Парламент Мәжілісінің өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған күннен бастап екі ай ішінде өткізіледі. …
(50-бап)

Legislature

English

1. Elections of ninety eight deputies of Majilis shall be carried out on the basis of the universal, equal and direct right under secret ballot. Nine deputies of Majilis shall be elected by Assembly of the people of Kazakhstan. Regular elections of the deputies of the Majilis shall be held no later than two months before the termination of the powers of current the Parliament.
2. The elections of the deputies of the Senate shall be carried out on the basis of indirect electoral right under secret ballot. Half of the elected deputies of the Senate shall be re-elected every three years. In this case, their regular elections shall be held no later than two months before the end of their term in office.

4. A deputy of the Parliament may be a person, who has been a citizen of the Republic of Kazakhstan and a permanent resident for the last ten years on the territory. A deputy of the Senate may be a person, who has reached thirty years of age, has a higher education and length of service of not less than five years and has been a permanent resident for not less than three years on the territory of the respective oblast, major city or the capital of the Republic. A deputy of the Majilis may be a person of the Republic of Kazakhstan who has reached twenty-five years of age.
5. Elections of deputies of the Parliament shall be regulated by the constitutional law.
… (Art. 51)

Kazak

1. Мәжілістің тоқсан сегіз депутатын сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Мәжіліс депутаттарының кезекті сайлауы Парламенттің жұмыс істеп тұрған сайланымы өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын өткізіледі.
2. Сенат депутаттары жанама сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру жолымен сайланады. Сайланған Сенат депутаттарының жартысы әрбiр үш жыл сайын қайта сайланып отырады. Бұл орайда олардың кезектi сайлауы бұлардың өкiлеттiк мерзiмi аяқталғанға дейiнгi екi айдан кешiктiрiлмей өткізiледi.

4. Қазақстан Республикасының азаматтығында тұратын және оның аумағында соңғы он жылда тұрақты тұрып жатқан адам Парламент депутаты бола алады. Жасы отызға толған, жоғары білімі және кемінде бес жыл жұмыс стажы бар, тиісті облыстың, республикалық маңызы бар қаланың не Республика астанасының аумағында кемінде үш жыл тұрақты тұрып жатқан адам Сенат депутаты бола алады. Жасы жиырма беске толған адам Мәжіліс депутаты бола алады.
5. Республика Парламенті депутаттарын сайлау конституциялық заңмен реттеледі.
… (51-бап)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

1. The Republic of Kazakhstan shall recognize and by the same token protect state and private property.
2. Property shall impose obligations, and its use must simultaneously benefit the society. Subjects and objects of ownership, the scope and limits of the rights of proprietors, and guarantees of their protection shall be determined by law.
3. The land and underground resources, waters, flora and fauna, other natural resources shall be owned by the state. The land may also be privately owned on terms, conditions and within the limits established by legislation. (Art. 6)

Kazak

1. Қазақстан Республикасында мемлекеттiк меншiк пен жеке меншiк танылады және бiрдей қорғалады.
2. Меншiк мiндет жүктейдi, оны пайдалану сонымен қатар қоғам игiлiгіне де қызмет етуге тиiс. Меншiк субъектiлерi мен объектiлерi, меншiк иелерiнiң өз құқықтарын жүзеге асыру көлемi мен шектерi, оларды қорғау кепiлдiктерi заңмен белгiленедi.
3. Жер және оның қойнауы, су көздерi, өсiмдiктер мен жануарлар дүниесi, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншiгiнде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгiленген негiздерде, шарттар мен шектерде жеке меншiкте де болуы мүмкiн. (6-бап)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

1. Citizens of the Republic of Kazakhstan may privately own any legally acquired property.
2. Property, including the right of inheritance, shall be guaranteed by law.
… (Art. 26)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде алған қандай да болсын мүлкiн жеке меншiгiнде ұстай алады.
2. Меншiк, оның iшiнде мұрагерлiк құқығына заңмен кепiлдiк берiледi.
… (26-бап)

Property, Inheritance and Land Tenure

English

3. Parliament shall have the right to issue laws that regulate the most important public relations, establish fundamental principles and standards dealing with:

2) conditions of ownership and other rights of property;
… (Art. 61)

Kazak

3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
...
2) меншiк режимiне және өзге де мүлiктiк құқықтарға;
... (61-бап)

Protection from Violence

English

3. Formation and functioning of public associations pursuing the goals or actions directed toward a violent change of the constitutional system, violation of the integrity of the Republic, undermining the security of the state, inciting social, racial, national, religious, class and tribal enmity, as well as formation of unauthorized paramilitary units shall be prohibited.
… (Art. 5)

Kazak

3. Мақсаты немесе iс-әрекетi Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiруге, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық бiрлестiктер құруға және олардың қызметiне, сондай-ақ заңдарда көзделмеген әскерилендiрiлген құрамалар құруға тыйым салынады.
… (5-бап)

Protection from Violence

English

1. A person’s dignity shall be inviolable.
2. No one must be subject to torture, violence or other treatment and punishment that is cruel or humiliating to human dignity. (Art. 17)

Kazak

1. Адамның қадiр-қасиетiне қол сұғылмайды.
2. Ешкiмдi азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездiк немесе адамдық қадiр-қасиетiн қорлайтындай жәбiр көрсетуге не жазалауға болмайды. (17-бап)

Protection from Violence

English

3. Propaganda of or agitation for the forcible change of the constitutional system, violation of the integrity of the Republic, undermining of state security, and advocating war, social, racial, national, religious, class and clannish superiority as well as the cult of cruelty and violence shall not be allowed. (Art. 20)

Kazak

3. Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертудi, оның тұтастығын бұзуды, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiрудi, соғысты, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық астамшылықты, сондай-ақ қатыгездiк пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға немесе үгiттеуге жол берiлмейдi. (20-бап)

Protection from Violence

English

1. … Involuntary labor shall be permitted only on a sentence of court or in the conditions of a state of emergency or martial law.
… (Art. 24)

Kazak

1. ... Ерiксiз еңбекке соттың үкiмi бойынша не төтенше жағдайда немесе соғыс жағдайында ғана жол берiледi.
... (24-бап)

Public Institutions and Services

English

1. Marriage and family, motherhood, fatherhood and childhood shall be under the protection of the state.
… (Art. 27)

Kazak

1. Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттiң қорғауында болады.
… (27-бап)

Public Institutions and Services

English

1. A citizen of the Republic of Kazakhstan shall be guaranteed a minimum wage and pension, and guaranteed social security in old age, in case of disease, disability or loss of a breadwinner and other legal grounds.
… (Art. 28)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының азаматы жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негiздерде оған ең төменгi жалақы мен зейнетақының мөлшерiнде әлеуметтiк қамсыздандырылуына кепiлдiк берiледi.
… (28-бап)

Status of the Constitution

English

1. The provisions of the Constitution, the laws corresponding to it, other regulatory legal acts, international treaty and other commitments of the Republic as well as regulatory resolutions of Constitutional Council and the Supreme Court of the Republic shall be the functioning law in the Republic of Kazakhstan.
2. The Constitution shall have the highest juridical force and direct effect on the entire territory of the Republic.
… (Art. 4)

Kazak

1. Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң, халықаралық шарттары мен Республиканың басқа да мiндеттемелерiнiң, сондай-ақ Республика Конституциялық Кеңесiнiң және Жоғарғы Соты нормативтiк қаулыларының нормалары болып табылады.
2. Конституцияның ең жоғары заңды күшi бар және Республиканың бүкiл аумағында ол тiкелей қолданылады.
… (4-бап)

Status of the Constitution

English

1. Everyone must observe the Constitution, legislation of the Republic of Kazakhstan and respect the rights, freedoms, honor and dignity of other persons.
… (Art. 34)

Kazak

1. Әркiм Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадiр-қасиетiн құрметтеуге мiндеттi.
… (34-бап)

Status of the Constitution

English

1. Laws and international treaties recognized not to be in compliance with the Constitution of the Republic of Kazakhstan, may not be signed or, accordingly, ratified and brought into effect.
2. Laws and other normative legal acts, recognized unconstitutional, as infringing on the rights and freedoms of an individual and citizen secured by the Constitution, shall be canceled and shall not be in effect.
… (Art. 74)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес емес деп танылған заңдар мен халықаралық шарттарға қол қойылмайды не, тиiсiнше, бекiтiлмейдi және күшiне енгiзiлмейдi.
2. Конституциялық емес деп танылған, оның ішінде адамның және азаматтың Конституцияда баянды етілген құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіреді деп танылған заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің күші жойылады және қолданылуға жатпайды.
… (74-бап)

Status of International Law

English

1. The provisions of the Constitution, the laws corresponding to it, other regulatory legal acts, international treaty and other commitments of the Republic as well as regulatory resolutions of Constitutional Council and the Supreme Court of the Republic shall be the functioning law in the Republic of Kazakhstan.

3. International treaties ratified by the Republic shall have priority over its laws and be directly implemented except in cases when the application of an international treaty shall require the promulgation of a law.
4. All laws, international treaties of which the Republic is a party shall be published. Official publication of regulatory legal acts dealing with the rights, freedoms and responsibilities of citizens shall be a necessary condition for their application. (Art. 4)

Kazak

1. Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң, халықаралық шарттары мен Республиканың басқа да мiндеттемелерiнiң, сондай-ақ Республика Конституциялық Кеңесiнiң және Жоғарғы Соты нормативтiк қаулыларының нормалары болып табылады.
...
3. Республика бекiткен халықаралық шарттардың республика заңдарынан басымдығы болады және халықаралық шарт бойынша оны қолдану үшiн заң шығару талап етiлетiн жағдайдан басқа реттерде, тiкелей қолданылады.
4. Барлық заңдар, Республика қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттар жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен мiндеттерiне қатысты нормативтiк құқықтық актiлердi ресми түрде жариялау оларды қолданудың мiндеттi шарты болып табылады. (4-бап)

Status of International Law

English

1. The Constitutional Council by appeal of the President of the Republic of Kazakhstan, the chairperson of the Senate, the Chairperson of Majilis, not less than one-fifth of the total number of deputies of Parliament, the Prime Minister shall:

3) consider the international treaties of the Republic with respect to their compliance with the constitution, before they are ratified;
… (Art. 72)

Kazak

1. Конституциялық Кеңес Қазақстан Республикасы Президентiнiң, Сенат Төрағасының, Мәжiлiс Төрағасының, Парламент депутаттары жалпы санының кемiнде бестен бiр бөлiгiнiң, Премьер-Министрдiң өтiнiшi бойынша:

3) Республиканың халықаралық шарттарын бекiткенге дейiн олардың Конституцияға сәйкестiгiн қарайды;
… (72-бап)

Status of International Law

English

1. Laws and international treaties recognized not to be in compliance with the Constitution of the Republic of Kazakhstan, may not be signed or, accordingly, ratified and brought into effect.
… (Art. 74)

Kazak

1. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес емес деп танылған заңдар мен халықаралық шарттарға қол қойылмайды не, тиiсiнше, бекiтiлмейдi және күшiне енгiзiлмейдi.
… (74-бап)

Status of International Law

English

1. Judicial power shall be exercised on behalf of the Republic of Kazakhstan and shall be intended to protect the rights, freedoms, and legal interests of the citizens and organizations for ensuring the observance of the Constitution, laws, other regulatory legal acts, and shall ensure international treaties of the Republic.
2. Judicial power shall be extended to all cases and disputes arising on the basis of this Constitution, laws, other regulatory legal acts, international treaties of the Republic.
… (Art. 76)

Kazak

1. Сот билiгi Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырылады және өзiне азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн қорғауды, Республиканың Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етудi мақсат етiп қояды.
2. Сот билiгi Республика Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, халықаралық шарттарының негiзiнде туындайтын барлық iстер мен дауларға қолданылады.
… (76-бап)

Religious Law

English

1. The Republic of Kazakhstan proclaims itself a democratic, secular, legal and social state whose highest values are an individual, his life, rights and freedoms.
… (Art. 1)

Kazak

1. Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары.
… (1-бап)

1

Constitution of the Republic of Kazakhstan 1995, as amended to 2011 (English). According to Art. 7.1: “The state language of the Republic of Kazakhstan shall be the Kazak language."

2

Links to all sites last visited 2 March 2016

3

Art. 78 is captured below.