Constitution of the Kingdom of Bhutan 2008


Citizenship and Nationality

1. A person, both of whose parents are citizens of Bhutan, shall be a natural born citizen of Bhutan.
2. A person, domiciled in Bhutan on or before the Thirty-First of December Nineteen Hundred and Fifty Eight and whose name is registered in the official record of the Government of Bhutan shall be a citizen of Bhutan by registration.
3. A person who applies for citizenship by naturalization shall:
a. Have lawfully resided in Bhutan for at least fifteen years;
b. Not have any record of imprisonment for criminal offences within the country or outside;
c. Be able to speak and write Dzongkha;
d. Have a good knowledge of the culture, customs, traditions and history of Bhutan;
e. Have no record of having spoken or acted against the Tsawa-sum;
f. Renounce the citizenship, if any, of a foreign State on being conferred Bhutanese citizenship; and
g. Take a solemn Oath of Allegiance to the Constitution as may be prescribed.
4. The grant of citizenship by naturalization shall take effect by a Royal Kasho of the Druk Gyalpo.
5. If any citizen of Bhutan acquires the citizenship of a foreign State, his or her citizenship of Bhutan shall be terminated.
6. Subject to the provisions of this Article and the Citizenship Acts, Parliament shall, by law, regulate all other matters relating to citizenship. (Art. 6)

Jurisdiction and Access


11. The Supreme Court shall be the guardian of this Constitution and the final authority on its interpretation.
… (Art. 1)

Jurisdiction and Access


9. The Supreme Court may, on its own motion or on an application made by the Attorney General or by a party to a case, withdraw any case pending before the High Court involving a substantial question of law of general importance relating to the interpretation of this Constitution and dispose off [sic] the case itself.

18. Every person has the right to approach the courts in matters arising out of the Constitution or other laws subject to section 23 of Article 7. (Art. 21)

Education


15. The State shall endeavour to provide education for the purpose of improving and increasing knowledge, values and skills of the entire population with education being directed towards the full development of the human personality.
16. The State shall provide free education to all children of school going age up to tenth standard and ensure that technical and professional education is made generally available and that higher education is equally accessible to all on the basis of merit.
… (Art. 9)

Employment Rights and Protection


10. A Bhutanese citizen shall have the right to practice any lawful trade, profession or vocation.
11. A Bhutanese citizen shall have the right to equal pay for work of equal value.
… (Art. 7)

Employment Rights and Protection


12. The State shall endeavour to ensure the right to work, vocational guidance and training and just and favourable conditions of work.
13. The State shall endeavour to ensure the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.
14. The State shall endeavour to ensure the right to fair and reasonable remuneration for one’s work.
… (Art. 9)

Equality and Non-Discrimination


15. All persons are equal before the law and are entitled to equal and effective protection of the law and shall not be discriminated against on the grounds of race, sex, language, religion, politics or other status.
… (Art. 7)

Equality and Non-Discrimination


3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.

17. The State shall endeavour to take appropriate measures to eliminate all forms of discrimination and exploitation against women including trafficking, prostitution, abuse, violence, harassment and intimidation at work in both public and private spheres.
… (Art. 9)

Obligations of the State


3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.
… (Art. 9)

Judicial Protection


23. All persons in Bhutan shall have the right to initiate appropriate proceedings in the Supreme Court or High Court for the enforcement of the rights conferred by this Article, subject to section 22 of this Article and procedures prescribed by law. (Art. 7)

Limitations and/or Derogations


22. Notwithstanding the rights conferred by this Constitution, nothing in this Article [Fundamental Rights] shall prevent the State from subjecting reasonable restriction by law, when it concerns:
a. The interests of the sovereignty, security, unity and integrity of Bhutan;
b. The interests of peace, stability and well-being of the nation;
c. The interests of friendly relations with foreign States;
d. Incitement to an offence on the grounds of race, sex, language, religion or region;
e. The disclosure of information received in regard to the affairs of the State or in discharge of official duties; or
f. The rights and freedom of others.
… (Art. 7)

Limitations and/or Derogations


7. Where a Proclamation of Emergency is in operation, the enforcement of the rights conferred by this Constitution under sections 2, 3, 5, 12 and 19 of Article 7 may be suspended.
… (Art. 33)

Marriage and Family Life


19. A person shall not be subjected to arbitrary or unlawful interference with his or her privacy, family, home or correspondence nor to unlawful attacks on the person’s honour and reputation.
… (Art. 7)

Marriage and Family Life


19. The State shall endeavour to promote those conditions that are conducive to co-operation in community life and the integrity of the extended family structure.
… (Art. 9)

Participation in Public Life and Institutions


8. A Bhutanese citizen shall have the right to equal access and opportunity to join the Public Service.
… (Art. 7)

Political Rights and Association


6. A Bhutanese citizen shall have the right to vote.

12. A Bhutanese citizen shall have the right to freedom of peaceful assembly and freedom of association, other than membership of associations that are harmful to the peace and unity of the country, and shall have the right not to be compelled to belong to any association.
… (Art. 7)

Political Rights and Association

1. Under this Constitution, the general will of the people shall be the basis of government and it shall be expressed through periodic elections.
2. A person shall have the right to vote by direct adult suffrage through secret ballot at an election if the person is:
a. A Bhutanese citizen as evidenced by a Citizenship Card;
b. Not less than eighteen years of age;
c. Registered in the civil registry of that constituency for not less than one year, prior to the date of the election; and
d. Not otherwise disqualified from voting under any law in force in Bhutan.
… (Art. 23)

Political Parties

1. Political parties shall ensure that national interests prevail over all other interests and, for this purpose, shall provide choices based on the values and aspirations of the people for responsible and good governance.
2. Political parties shall promote national unity and progressive economic development and strive to ensure the well-being of the nation.
3. Candidates and political parties shall not resort to regionalism, ethnicity and religion to incite voters for electoral gain.
4. A political party shall be registered by the Election Commission on its satisfying the qualifications and requirements set out hereinafter, that:
(a) Its members shall be Bhutanese citizens and not otherwise disqualified under this Constitution;
(b) Its membership is not based on region, sex, language, religion or social origin;
(c) It is broad-based with cross-national membership and support and is committed to national cohesion and stability;
(d) It does not accept money or any assistance other than those contributions made by its registered members, and the amount or value shall be fixed by the Election Commission;
(e) It does not receive money or any assistance from foreign sources, be it governmental, non-governmental, private organizations or from private parties or individuals;
(f) Its members shall bear true faith and allegiance to this Constitution and uphold the sovereignty, territorial integrity, security and unity of the Kingdom;
(g) It is established for the advancement of democracy and for the social, economic and political growth of Bhutan; and
(h) It has not been dissolved earlier under the provisions of section 11 of this Article.
... (Art. 15)

Political Parties

1. Parliament shall, by law, establish a Public Election Fund into which shall be paid every year such amounts as the Election Commission may consider appropriate to fund registered political parties and their candidates during elections to the National Assembly and candidates to the National Council.
2. The payment out of the Public Election Fund shall be made by the Election Commission in a non-discriminatory manner to registered political parties and candidates in accordance with laws made by Parliament.
3. The Election Commission shall fix a ceiling for the total expenditure that may be incurred by political parties and their candidates taking part in elections to the National Assembly.
4. The Election Commission shall fix a ceiling for contribution offered voluntarily by any of its registered members to a political party subject to the provisions of the Election Fund Act.
5. The funding received by political parties and their candidates shall be subjected to scrutiny and auditing as called for by the Election Commission in accordance with laws made by Parliament or law in force. (Art. 16)

Electoral Bodies

1. There shall be an Election Commission which shall be responsible for the preparation, maintenance, and periodical updating of electoral rolls, the election schedule, and the supervision, direction, control, and conduct of elections to Parliament and Local Governments, as well as holding of National Referendums, in a free and fair manner.
… (Art. 24)

Head of State

1. His Majesty the Druk Gyalpo is the Head of State and the symbol of unity of the Kingdom and of the people of Bhutan.
2. The Chhoe-sid-nyi of Bhutan shall be unified in the person of the Druk Gyalpo who, as a Buddhist, shall be the upholder of the Chhoe-sid.
3.The title to the Golden Throne of Bhutan shall vest in the legitimate descendants of Druk Gyalpo Ugyen Wangchuck as enshrined in the inviolable and historic Gyenja of the Thirteenth Day, Eleventh Month of the Earth Monkey Year, corresponding to the Seventeenth Day of December, Nineteen Hundred and Seven and shall:
(a) Pass only to children born of lawful marriage;
(b) Pass by hereditary succession to the direct lineal descendants on the abdication or demise of the Druk Gyalpo, in order of seniority, with a prince taking precedence over a princess, subject to the requirement that, in the event of shortcomings in the elder prince, it shall be the sacred duty of the Druk Gyalpo to select and proclaim the most capable prince or princess as heir to the Throne;
(c) Pass to the child of the Queen who is pregnant at the time of the demise of the Druk Gyalpo if no heir exists under section 3(b);
(d) Pass to the nearest collateral line of the descendants of the Druk Gyalpo in accordance with the principle of lineal descent, with preference being given for elder over the younger, if the Druk Gyalpo has no direct lineal descendant;
(e) Not pass to children incapable of exercising the Royal Prerogatives by reason of physical or mental infirmity.
(f) Not pass to a person entitled to succeed to the Throne who enters into a marriage with a person other than a natural born citizen of Bhutan.

6. Upon reaching the age of sixty-five years, the Druk Gyalpo shall step down and hand over the Throne to the Crown Prince or Crown Princess, provided the Royal Heir has come of age.
… (Art. 2)

Government

1. The Druk Gyalpo shall confer Dakyen to the leader or nominee of the party, which wins the majority of seats in the National Assembly, as the Prime Minister.
2. No person shall hold office as Prime Minister for more than two terms.
3. The Druk Gyalpo shall appoint Ministers from among the members of the National Assembly, on the recommendation of the Prime Minister, or shall remove a Minister on the advice of the Prime Minister.
4. A candidate for the post of Prime Minister or Minister shall be an elected member of the National Assembly and a natural born citizen of Bhutan.
... (Art. 17)

Government

1. The Government shall protect and strengthen the sovereignty of the Kingdom, provide good governance, and ensure peace, security, well-being and happiness of the people.
2. The Executive Power shall be vested in the Lhengye Zhungtshog which shall consist of the Ministers headed by the Prime Minister.
… (Art. 20)

Legislature

1. There shall be a Parliament for Bhutan in which all legislative powers under this Constitution are vested and which shall consist of the Druk Gyalpo, the National Council and the National Assembly.

3. The election of the members of Parliament shall be in accordance with the provisions of the Electoral Laws of the Kingdom.
… (Art. 10)

Legislature

1.The National Council shall consist of twenty-five members comprising:
(a) One member elected by the voters in each of the twenty Dzongkhags; and
(b) Five eminent persons nominated by the Druk Gyalpo.

3. A candidate to or a member of the National Council shall not belong to any political party.
… (Art. 11)

Legislature

1. The National Assembly shall have a maximum of fifty-five members, elected from each Dzongkhag in proportion to its population, provided that no Dzongkhag shall have less than two members or more than seven members, for which purpose Parliament shall, by law, provide for each Dzongkhag to be divided into constituencies through appropriate delimitation, and for the voters in each constituency directly electing one member to the National Assembly.
... (Art. 12)

Legislature

...
5. Election to the National Assembly shall be by two political parties established through a primary round of election in which all registered political parties may participate.
6. A primary round of election shall be held to select the two political parties for the general election on the expiry of the term of the National Assembly or in the event of dissolution under section 12 of this Article.
7. The two political parties obtaining the first and the second highest number of votes in the primary election shall be declared as the two political parties for the purpose of section 5 of this Article to contest in the general election.
... (Art. 15)

Legislature


3. A candidate for an elective office under this Constitution shall:
a. Be a Bhutanese citizen;
b. Be registered voter of that constituency;
c. Be a minimum of twenty-five years and maximum of sixty-five years of age at the time of filing the nomination;
d. Not receive money or any assistance from foreign sources, be it governmental, nongovernmental, private organizations or from private parties or individuals; and
e. Fulfil the necessary educational and other qualifications prescribed in the Electoral Laws.
4. A person shall be disqualified as a candidate or a member holding an elective office under this Constitution, if the person:
a. Is married to a person who is not a citizen of Bhutan;
… (Art. 23)

Property, Inheritance and Land Tenure


9. A Bhutanese citizen shall have the right to own property, but shall not have the right to sell or transfer land or any immovable property to a person who is not a citizen of Bhutan, except in keeping with laws enacted by Parliament.
… (Art. 7)

Protection from Violence

1. All persons shall have the right to life, liberty and security of person and shall not be deprived of such rights except in accordance with the due process of law.

17. A person shall not be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.
… (Art. 7)

Protection from Violence


5. A person shall not tolerate or participate in acts of injury, torture or killing of another person, terrorism, abuse of women, children or any other person and shall take necessary steps to prevent such acts.
… (Art. 8)

Protection from Violence


3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.

17. The State shall endeavour to take appropriate measures to eliminate all forms of discrimination and exploitation against women including trafficking, prostitution, abuse, violence, harassment and intimidation at work in both public and private spheres.
18. The State shall endeavour to take appropriate measures to ensure that children are protected against all forms of discrimination and exploitation including trafficking, prostitution, abuse, violence, degrading treatment and economic exploitation.
… (Art. 9)

Protection from Violence

1. The Government shall protect and strengthen the sovereignty of the Kingdom, provide good governance, and ensure peace, security, well-being and happiness of the people.
… (Art. 20)

Public Institutions and Services


7. The State shall endeavour to develop and execute policies to minimize inequalities of income, concentration of wealth, and promote equitable distribution of public facilities among individuals and people living in different parts of the Kingdom.
8. The State shall endeavour to ensure that all the Dzongkhags are treated with equity on the basis of different needs so that the allocation of national resources results in comparable socioeconomic development.

21. The State shall provide free access to basic public health services in both modern and traditional medicines.
22. The State shall endeavour to provide security in the event of sickness and disability or lack of adequate means of livelihood for reasons beyond one’s control.
… (Art. 9)

Status of the Constitution


9. This Constitution is the Supreme Law of the State.
10. All laws in force in the territory of Bhutan at the time of adopting this Constitution shall continue until altered, repealed or amended by Parliament. However, the provisions of any law, whether made before or after the coming into force of this Constitution, which are inconsistent with this Constitution, shall be null and void.
… (Art. 1)

Status of the Constitution


20. The Druk Gyalpo shall abdicate the Throne for willful violations of this Constitution or for being subject to permanent mental disability, on a motion passed by a joint sitting of Parliament in accordance with the procedure as laid down in sections 21, 22, 23, 24 and 25 of this Article.
… (Art. 2)

Status of the Constitution


11. Every person shall have the duty and responsibility to respect and abide by the provisions of this Constitution. (Art. 8)

Status of the Constitution

...
25. Except for existing International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements entered into by Bhutan, which shall continue in force subject to section 10 of Article 1, all International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements duly acceded to by the Government hereafter, shall be deemed to be the law of the Kingdom only upon ratification by Parliament unless it is inconsistent with this Constitution. (Art. 10)

Status of International Law


24. The State shall endeavour to promote goodwill and co-operation with nations, foster respect for international law and treaty obligations, and encourage settlement of international disputes by peaceful means in order to promote international peace and security. (Art. 9)

Status of International Law

...
25. Except for existing International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements entered into by Bhutan, which shall continue in force subject to section 10 of Article 1, all International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements duly acceded to by the Government hereafter, shall be deemed to be the law of the Kingdom only upon ratification by Parliament unless it is inconsistent with this Constitution. (Art. 10)

Religious Law

1. Buddhism is the spiritual heritage of Bhutan, which promotes the principles and values of peace, non-violence, compassion and tolerance.
2. The Druk Gyalpo is the protector of all religions in Bhutan.
3. It shall be the responsibility of religious institutions and personalities to promote the spiritual heritage of the country while also ensuring that religion remains separate from politics in Bhutan. Religious institutions and personalities shall remain above politics.
4. The Druk Gyalpo shall, on the recommendation of the Five Lopons, appoint a learned and respected monk ordained in accordance with the Druk-lu, with the nine qualities of a spiritual master and accomplished in ked-dzog, as the Je Khenpo.

7. The Zhung Dratshang and Rabdeys shall continue to receive adequate funds and other facilities from the State. (Art. 3)

Religious Law


20. The State shall strive to create conditions that will enable the true and sustainable development of a good and compassionate society rooted in Buddhist ethos and universal human values.
… (Art. 9)

Citizenship and Nationality

༡) ཕ་མ་གཉིས་ཆ་ར་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་པའི་མི་འདི་ རང་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན།
༢) སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་གི་ཉིན་མར་ ཡང་ན་ དེའི་ཧེ་མ་ འབྲུག་ནང་ གཞིས་གནས་བཅགས་ཏེ་སྡོད་མི་ཨིན་པའི་ཁར་ འབྲུག་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་འཛིན་ཐོའི་ནང་ མིང་ཐོ་བཀོད་ གྲུབ་པའི་མི་ངོ་འདི་ ཐོ་བཀོད་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན།
༣) རང་སྦྱོར་ལས་བརྟེན་པའི་མི་ཁུངས་དོན་ལུ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བའི་མི་ངོ་གིས་འགྲུབ་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ འབྲུག་ནང་འཁོད་ ཉུང་ཤོས་ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔ་དེ་ཅིག་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ལས་སྡོད་ཡོདཔ་དང་།
ཁ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ག་ཏེ་ཨིན་རུང་ ཉེས་ཅན་གྱི་གནོད་འགེལ་ཅིག་ལུ་བརྟེན་ བཙོན་ཁྲིམས་ཀྱི་འཛིན་ཐོ་གང་ཡང་མེད་པ།
ག༽ རྫོང་ཁ་སླབ་ནི་དང་འབྲི་ཚུགས་པ།
ང་༽ འབྲུག་གི་ལམ་སྲོལ་དང་ ལུགས་སྲོལ་ སྔར་སྲོལ་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པ།
ཅ༽ རྩ་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱབ་འགལ་ལུ་གཏམ་གླེང་བ་ ཡང་ན་ བྱ་སྤྱོད་སྒྲིག་པའི་འཛིན་ཐོ་ མེད་པ།
ཆ༽ འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་གནངམ་ད་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཅིག་གི་མི་ཁུངས་རེ་ཡོད་རུང་ སྤངས་ཏེ་བཞག་པ།
ཇ༽ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ལུ་ དད་དམ་གཙང་མའི་དམ་བཅའ་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་དུ་ཕུལ་བ།
༤) རང་སྦྱོར་ལས་བརྟེན་པའི་མི་ཁུངས་འཐོབ་ནི་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤོག་ཅིག་གནང་ཞིནམ་ལས་ ཆ་གནས་གྲུབ་ཨིན།
༥) གལ་སྲིད་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ག་ར་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཅིག་གི་མི་ཁུངས་ལེན་པ་ཡོད་ཚེ་ ཁོའམ་མོ་རའི་ འབྲུག་གི་ མི་ཁུངས་ཆ་མེད་གཏང་དགོ།
༦) རྩ་ཚན་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་དང་ མི་ཁུངས་འདོགས་ལུགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཚུ་ལས་མ་འགལ་བར་ མི་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་ མཚམས་འཛིན་འབད་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༦༽

Jurisdiction and Access


༡༡) མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་གཞི་འཛིན་དང་ དེའི་དོན་འགྲེལ་ མཐའ་གཅོད་ཀྱི་དབང་འཛིན་ཨིན།
༼རྩ་ཚན་༡༽

Jurisdiction and Access

༩) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དོན་འགྲེལ་དང་འབྲེལ་ སྤྱིར་བཏང་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ དོགས་གཞི་ཅིག་ལས་བརྟེན་པའི་རྩོད་གཞི་གང་རུང་ཅིག་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་བསྣར་འགྱངས་ལུས་ཡོད་ཚེ་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་རང་གི་གྲོས་དོན་ཐོག་ལས་ ཡང་ན་ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་དང་ རྩོད་གཞིའི་རྩ་ཕན་ཅིག་ལས་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་བཏོན་ ཡང་ན་ མཇུག་བསྒྲིལ་གཏང་ཆོག།

༡༨) མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ རྩ་ཚན་༧ པའི་དོན་ཚན་༢༣ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་གཞན་སོ་སོ་ལས་ཐོན་པའི་གནད་དོན་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཁྲིམས་འདུན་ལུ་བཅར་ གཏུགས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ༼རྩ་ཚན་༢༡༽

Education

་་་་་་་་་་
༡༥) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཤེས་ཡོན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་ཧྲིལ་པོར་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ དམིགས་ཏེ་ མི་སེར་ཆ་མཉམ་གྱི་ཤེས་བྱ་དང་ ཁྱད་ཆོས་ རིག་རྩལ་གྱི་ལེགས་བཅོས་དང་ འཕེལ་སྐྱེད་གཏང་ནིའི་དོན་ལས་ ཤེས་ཡོན་བྱིན་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༦) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ སློབ་གྲྭར་འཛུལ་རན་པའི་ལོ་ཚད་ལོན་མི་ཨ་ལོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ སློབ་རིམ་བཅུ་ པ་ཚུན་ཤེས་ཡོན་སྟོང་པར་བྱིན་ནི་དང་ བཟོ་རིག་དང་ཁྱད་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ གིས་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་དང་ མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་དེ་ གཟེངས་ཐོན་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཆ་མཉམ་ལུ་འདྲ་མཉམ་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Employment Rights and Protection


༡༠) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འཚོ་གཡོག་ ཡང་ན་ ཁྱད་གཡོག་ ལག་རྩལ་ ག་ཅི་ནང་ཨིན་རུང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
༡༡) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ལཱ་གི་ཁྱད་ཆོས་འདྲ་མཉམ་དང་བསྟུན་པའི་གླ་ཕོགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་ ཐོབ་དབང་ཡོད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Employment Rights and Protection


༡༢) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ལཱ་འབད་ནི་དང་ ལག་རྩལ་ལམ་སྟོན་ སྦྱོང་བརྡར་ དྲང་བདེན་དང་བྱ་ སྟབས་བདེ་བའི་ལཱ་གི་ ཆ་རྐྱེན་ཚུ་གི་ཐོབ་དབང་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ལཱ་གི་ཆུ་ཚོད་ཚད་འཛིན་དང་ དངུལ་ཕོགས་ཡོད་པའི་ དུས་མཚམས་ངལ་གསོ་ བརྩིས་ཏེ་ ངལ་གསོ་དང་དལ་ཁོམས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་ བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༤) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རང་གི་ལཱ་དང་བསྟུན་ཏེ་དྲང་སྙོམས་དང་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གླ་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ དབང་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་ བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Equality and Non-Discrimination


༡༥) ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ལུ་མི་ག་ར་འདྲ་མཉམ་ཨིནམ་དང་ དེ་ཚུ་ལུ་ གནད་དུ་སྨིན་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེན་ སྐྱོབ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ ཐོབ་རིམ་ཡོདཔ་ལས་ རིགས་རུས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ སྲིད་དོན་ ཡང་ན་ གནས་འབབ་གཞན་ལུ་ བརྟེན་ ཕྱོགས་རིས་ཕྱེ་ནི་མེད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Equality and Non-Discrimination


༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་ མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་ བསྐྱེད་དགོ།
༡༧) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨམ་སྲུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ དམངས་སྒེར་གྱི་ས་ཁོངས་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ ལཱ་སར་ ལོག་སྤྱོད་དང་ འཚེ་བ་ བསུན་འཚེར་ འཇིགས་བསྐུལ་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་ བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ རྩ་མེད་བཟོ་ནི་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ ལམ་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Obligations of the State


༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་ མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་ བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Judicial Protection


༢༣) འབྲུག་ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༢ པ་དང་ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ བྱ་བའི་ གནད་སྤྱོད་ལས་མ་འགལ་བར་ རྩ་ཚན་འདི་དང་བསྟུན་པའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་ གི་ཁྱབ་དབང་སྤྱོད་ནིའི་དོན་ལུ་མངོན་མཐོ་ ཡང་ན་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་ འོས་འཚམས་ ལྡན་པའི་རྩོད་བཤེར་བཙུགས་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ༼རྩ་ཚན་༧༽

Limitations and/or Derogations


༢༢) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་བསྟུན་པའི་ཐོབ་དབང་ལུ་མ་ལྟོས་པར་ རྩ་ཚན་འདི་ནང་བཀོད་མི་གང་རུང་གིས་ རྒྱལ་ཁམས་ ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཐོག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་བཀག་དམ་གྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་ལས་ སྔོན་འགོག་འབད་ནི་མེད་པའི་འབྲེལ་གནད་འདི་ཡང་།
ཀ༽ འབྲུག་གི་རང་བཙན་དང་ བདེ་སྲུང་ གཅིག་མཐུན་ གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་མཐའ་དོན་སྐོར་ ཡང་ན།
ཁ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ བརྟན་གཞི་ བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མཐའ་དོན་སྐོར།
ག༽ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ མཛའ་བཤེས་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་དོན་སྐོར།
ང་༽ རིགས་རུས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ ལུང་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་གཞི་ གནད་ཐོག་ གནོད་འགེལ་ཅིག་ནང་ ངན་བསྐུལ་སྐོར།
ཅ༽ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་འབྲེལ་དོན་སྐོར་ ཡང་ན་ གཞུང་འབྲེལ་འགན་ཁུར་འཐབ་པའི་ སྐབས་ལུ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་གསང་སྒྲོག་སྐོར། ཡང་ན།
ཆ༽ གཞན་གྱི་ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་སྐོར།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Limitations and/or Derogations


༧) ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་བསྟར་སྤྱོད་སྐབས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་རྩ་ཚན་༧ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་དང་ ༣ པ་ ༥ པ་ ༡༢ པ་ ༡༩ པ་བཅས་ཀྱི་ནང་གསལ་ལྟར་གནང་བའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་གི་ཁྱབ་དབང་སྤྱོད་ནིའི་མཚམས་འཇོག་འབད་ཆོག།
༼རྩ་ཚན་༣༣༽

Marriage and Family Life


༡༩) མི་ཅིག་གི་རང་གསང་ ཡང་ན་ བཟའ་ཚང་ སྡོད་གནས་ འཕྲིན་འབྲེལ་བཅས་ལུ་བཙན་དབང་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་ འགལ་གྱི་ ཐེ་གཏོགས་དང་ ཁོའམ་མོ་རའི་ཆེ་བསྟོད་དང་སྙན་གྲགས་ལུ་ ཁྲིམས་འགལ་གནོད་བཀལ་གྱི་ དབང་ལུ་ བསྡུ་ནི་ མེད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Marriage and Family Life


༡༩) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ མི་སྡེ་འཚོ་བའི་མཉམ་འབྲེལ་དང་ ཉེ་ཚན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་གཅིག་སྒྲིལ་ ལུ་ཕན་སླབས་ཆེ་བའི་ ཆ་རྐྱེན་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Participation in Public Life and Institutions


༨) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ སྤྱི་གཡོག་གྲལ་ཁར་གཏོགས་ནི་ལུ་ འཛུལ་ཞུགས་དང་ གོ་སྐབས་ འདྲ་མཉམ་གྱི་ ཐོབ་ དབང་ཡོད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Political Rights and Association


༦) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།

༡༢) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ གཅིག་མཐུན་ལུ་གནོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མ་ཡིན་པའི་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཞི་བདེ་འཛོམས་འདུའི་དལ་དབང་དང་ མཐུན་ཚོགས་དལ་དབང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁར་ ནན་བསྐུལ་ཐོག་ལས་ མཐུན་ཚོགས་གང་རུང་ཅིག་གི་ཁོངས་སུ་ ཐབས་མེད་གཏོགས་བཅུག་ནི་མེད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Political Rights and Association

༡) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ གཞུང་གི་གཞི་གནས་འདི་ མི་སེར་སྤྱིར་གྱི་བསམ་དོན་ཨིནམ་དང་ བསམ་དོན་ འདི་ དུས་མཚམས་ཅན་གྱི་བཙག་འཐུའི་ཐོག་ལས་གསལ་སྟོན་འབད་དགོ།
༢) མི་ཅིག་གིས་ བཙག་འཐུ་ཅིག་ནང་གསང་བའི་ཚོགས་རྒྱན་ཐོག་ལས་ ན་ལོན་ཚོགས་རྒྱན་ཐད་ ཀར་བསྐྱུར་ནིའི་ ཐོབ་དབང་ཡོད་མི་དེ་ཡང་ གལ་སྲིད་མི་ངོ་འདི།
ཀ༽ མི་ཁུངས་ལག་ཁྱེར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་ནི་ཡོད་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་དང།
ཁ༽ སྐྱེས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མ་ཆུང་བ།
ག༽ བཙག་འཐུའི་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་སྔ་གོང་ལས་ལོ་ངོ་གཅིག་ལས་མ་ཉུང་བར་ འདེམས་ཁོངས་དེའི་ ཞི་བའི་ཐོ་བཀོད་ མ་ཡིག་ནང་བཀོད་དེ་ཡོད་པ། དང་།
ང་༽ འབྲུག་གི་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་གང་རུང་ཅིག་གི་ནང་གསལ་ལྟར་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ཁྱདཚད་ ལས་ མ་འགལ་བ།
༼རྩ་ཚན་༢༣༽

Political Parties

༡) སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་དོན་འདི་ མཐའ་དོན་གཞན་ཆ་མཉམ་ལས་ ལྷག་སྟེ་ ཁྱབ་ཆེཝ་ངེས་གཏན་ བཟོ་ནི་དང་ དེའི་དོན་ལུ་ཁྱད་ཆོས་དང་མི་སེར་གྱི་རེ་འདོད་བསྐྱེད་ མི་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགན་ཁུར་ཅན་དང་ གཞུང་སྐྱོང་ ལེགས་ལྡན་གྱི་གདམ་ཁ་བྱིན་དགོ།
༢) སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་མཐུན་དང་ཡར་འཕེལ་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ངེས་གཏན་བཟོ་ནིའི་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
༣) འདེམས་ངོ་དང་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུའི་ཁེ་འབབ་དོན་ལུ་ ལུང་ཕྱོགས་དང་ མི་རིགས་ ཆོས་ལུགས་ཚུ་ ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་ལུ་རྒྱུད་བསྐུལ་འབད་ནི་མེད།
༤) གཤམ་གསལ་བཀོད་དེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཚད་དང་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ ཞིནམ་ལས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ཐོ་ཡིག་བཀོད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་ འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་དང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ ལྟར་གྱི་ ཁྱད་ཚད་ལས་ མ་འགལ་མི་ དགོཔ་དང་།
ཁ༽ དེ་གི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ མི་སྡེའི་འབྱུང་ཁུངས་ ཚུ་ལུ་གཞིར་འཛིན་མེདཔ།
ག༽ ཚོགས་པ་དེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་དང་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཅས་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁར་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་དང་བརྟན་གཞིར་ བརྩོན་མི།
ང་༽ ཐོ་བཀོད་འབད་བའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་བྱིན་པའི་ཞལ་འདེབས་མ་ཡིན་པའི་ཏི་རུ་གཞན་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཞིག་ ལེན་ནི་མེད་པའི་ཁར་ འདི་གི་གྲངས་འབོར་ ཡང་ན་ རིན་ཚད་འདི་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
ཅ༽ ཚོགས་པ་དེ་གིས་ གཞུང་ ཡང་ན་ གཞུང་མིན་ སྒེར་གྱི་ལས་ཚོགས་སམ་ སྒེར་སྡེ་དང་ངོ་རྐྱང་ཚུ་ག་ལས་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དངུལ་རྐྱང་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཡང་མ་ལེན་པ།
ཆ༽ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལུ་ དམ་ཚིག་གཙང་མའི་གུས་བཀུར་ ཞུ་དགོཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རང་བཙན་དང་ བདེ་སྲུང་ གཅིག་མཐུན་ གཅིག་སྒྲིལ་ གོང་ལུ་བཀུར་དགོ།
ཇ༽ ཚོགས་པ་དེ་ དམངས་གཙོའི་མདུན་སྐྱོད་དང་ འབྲུག་གི་མི་སྡེ་དང་དཔལ་འབྱོར་ སྲིད་དོན་འཕེལ་སྐྱེད་དོན་ལུ་ གཞི་འཛུགས་ཡོད་པ།
ཉ༽ ཚོགས་པ་དེ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༡ པའི་དགོངས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་ ཧེ་མ་ རྩ་གྲོལ་མ་བཏང་བ།
༼རྩ་ཚན་༡༥༽

Political Parties

༡) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ ཚོགས་སྡེའི་འདེམས་ངོ་ཚུ་བཙག་འཐུའི་སྐབས་ ཚོགས་པ་དེ་ཚུ་གི་ འདེམས་ངོ་ཚུ་ལུ་མ་དངུལ་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ འོས་འཚམས་ ལྡན་པའི་འབོར་ཚད་ཀྱི་བལྟ་ཞིབ་ དང་བསྟུན་ཏེ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་བཙུགས་པའི་མི་དམངས་བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་ཅིག་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ།
༢) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་ལུ་ མི་དམངས་བཙག་འཐུའི་ མ་དངུལ་ ཐོག་ལས་སྤྲོད་བྱ་འདི་ ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་ ཐོག་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ ཁྲིམས་ཚུ་ དང་ འཁྲིལ་ཏེ་སྤྲོད་དགོ།
༣) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་བཙག་འཐུ་ཚུ་ནང་གཏོགས་མི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་གིས་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཟད་གྲོན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཅིག་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
༤) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ནང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ དང་བླངས་ཐོག་ལས་སྤྲོད་ པའི་ ཞལ་འདེབས་ལུ་ བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ དགོངས་དོན་ཚུ་ལས་མ་འགལ་བར་ མཐོ་ཚད་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
༥) སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ ཡང་ན་ ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྲིད་ དོན་ཚོགས་པ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་གིས་མ་དངུལ་ཐོབ་མི་ཚུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསྐུལ་མ་ དང་བསྟུན་ རྩིས་ཞིབ་དང་བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༡༦༽

Electoral Bodies

༡) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་དེ་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ ཚུ་གི་བཙག་འཐུའི་ སྐབས་ རང་མོས་དང་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནི་ལུ་ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་བཅའ་སྒྲིག་ ཐོ་ཡིག་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་ དུས་ མཚམས་དང་བསྟུན་པའི་ཁ་གསོ་ བཙག་འཐུའི་ལས་འཆར་དང་ བལྟ་སྐྱོང་ བཀོད་ཁྱབ་ དམ་འཛིན་འབད་ནི་ཚུ་གི་ ཁག་འགན་ཡོད།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༤༽

Head of State

༡) འབྲུག་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲུག་པའི་མི་ སེར་གཅིག་མཐུན་གྱི་ བརྡ་མཚོན་ཨིན།
༢) འབྲུག་གི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ངོ་བོར་འདུས་པ་ལས་ སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འཛིན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཆ་རའི་བསྟན་པ་འཛིན་མི་ཨིན།
༣) འབྲུག་གི་གསེར་ཁྲིའི་བདག་དབང་འདི་ འགྱུར་ལྡོག་མེད་པའི་རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་གན་རྒྱ་གནམ་ ལོ་ས་སྤྲེལ་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་དང་ སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ ཟླ་བཅུ་ གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཅན་མར་བཀོད་དོན་ལྟར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་གོང་ས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་ གི་ཁྲིམས་མཐུན་གདུང་བརྒྱུད་གཙང་མ་ཚུ་ལུ་ཡོད་མི་འདི་ཡང་།
ཀ༽ ཁྲིམས་མཐུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་མི་ལས་འཁྲུངས་པའི་སྲས་སྲོས་ཁོ་ན་ལུ་ བཅོལ་གཏད་ མཛད་ནི་དང་།
ཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་བ་ ཡང་ན་ཞིང་ལུ་ཕེབས་ད་ དངོས་བརྒྱུད་ གདུང་འཛིན་ཚུ་ལུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་ འཛིན་རིམ་བཅོལ་གཏད་འདི་ རྒན་རིམ་དང་ བསྟུན་ཏེ་ སྲས་མོ་ཚུ་ལས་སྲས་ཅིག་གིས་འདེམས་རིམ་ཧེ་མ་བཟུང་ནི་ཨིན་རུང་ གལ་སྲིད་སྲས་སྦོམ་ཤོས་འདི་ལུ་སྐྱོན་ཆ་རེ་འབྱུང་ཚེ་ དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ ལྕོགས་གྲུབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྲས་ ཡང་ན་སྲས་མོ་འདི་ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་མིར་གདམ་ཁ་ གནང་ཞིནམ་ལས་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ནི་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ ཕྱག་འགན་དམ་ཟབ་ཅན་ཅིག་ཨིན།
ག༽ དོན་ཚན་༣ པ་ཁ༽ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་མི་མེད་ཚེ་ འབྲུག་ རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཞིང་ལུ་ ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ བཙུན་མོའི་ལྷུམས་སུ་ཡོད་མི་སྲས་ སྲོས་དེ་ལུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་ཨིན།
ང་༽ གལ་སྲིད་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ཐད་ཀར་གྱི་དངོས་བརྒྱུད་གདུང་འཛིན་མེད་ཚེ་ དངོས་བརྒྱུད་ གདུང་འཛིན་གྱི་གཞི་རྩ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་གདུང་ བརྒྱུད་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་གཞོན་ཤོས་ལས་ རྒན་ཤོས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་ཨིན།
ཅ༽ སྐུ་གཟུགས་ ཡང་ན་ དྲན་ཤེས་བརྟན་པོ་མེདཔ་ལས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་ ནིའི་ལྕོགས་གྲུབ་མེད་པའི་ སྲས་སྲོས་ལུ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་མེད།
ཆ༽ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་ནིའི་ཐོབ་རིམ་ཡོད་མི་ཅིག་གིས་ རང་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་ འབྲུག་གི་མི་སེར་ མ་ཡིན་མི་ཅིག་དང་གཉེན་སྦྱོར་མཛད་ཚེ་ དེ་ལུ་བཅོལ་གཏད་ མཛད་ནི་མེད། …
༦) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་བཞེསཔ་ད་ བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲས་ ཡང་ན་ སྲས་མོ་འདི་ ལོ་ཚད་ལོན་པ་ཡིན་ཚེ་ ཁྲི་ལས་བབ་སྟེ་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་མི་འདི་ལུ་རྒྱལ་ཁྲི་རྩིས་སྤྲོད་མཛད་ནི་ཨིན།…
་་་༼རྩ་ཚན་༢༽

Government

༡) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་འདེམས་ཁྲི་མང་ཤོས་ཐོབ་མི་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་ ཡང་ན་ དེའི་གདམ་ངོ་འདི་ལུ་བློན་ཆེན་སྦེ་བདག་རྐྱེན་གནང་ནི།
༢) མི་ཅིག་གིས་ བློན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་འདི་ གནས་ཡུན་ཐེངས་གཉིས་ལས་ལྷག་སྟེ་བཟུང་ནི་མེད།
༣) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མིའི་གྲལ་ལས་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ བློན་པོ་ཚུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི་ ཡང་ན་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འབུལ་ཐོག་ བློན་པོའི་གོ་གནས་ལས་བཏོན་གཏང་ནི།
༤) བློན་ཆེན་དང་བློན་པོའི་གོ་གནས་ཀྱི་དོན་ལུ་འདེམས་ངོ་དེ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ ཚོགས་འདུའི་ འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན་དགོ་པའི་ཁར་ རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་མི་ཅིག་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༧༽

Government

༡) གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་མཐའ་བཙན་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ མི་སེར་གྱི་ཞི་བདེ་དང་ བདེ་སྲུང་ བདེ་སྐྱིད་ དགའ་སྐྱིད་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
༢) འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་དེ་ བློན་ཆེན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་ཐོག་ བློན་པོ་ཚུ་ཚུད་པའི་ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༠༽

Legislature

༡) འབྲུག་ལུ་སྤྱི་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་ལུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ཁྲིམས་ བཟོའི་ དབང་ཚད་ཡོངས་རྫོགས་ཡོད་པའི་ཁར་ སྤྱི་ཚོགས་དེ་ནང་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཚུདཔ་ཨིན།

༣) སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་བཙག་འཐུ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་ དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༠༽

Legislature

༡) རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ནང་ འཐུས་མི་ཉེར་ལྔ་ཡོད་མིའི་གྲངས་ཚུ་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ འཐུས་མི་རེ་དང་།
ཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་གདམ་ཁ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་ལྡན་གྱི་མི་ངོ་ལྔ།

༣) རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་དོན་ལུ་འདེམས་ངོ་ ཡང་ན་ དེའི་འཐུས་མི་ཅིག་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ གང་རུང་ཅིག་གི་ ཁོངས་སུ་གཏོགས་ནི་ མེད།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༡༽

Legislature

༡) འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འདི་ནང་ མི་རློབས་ཀྱི་ཆ་ཚད་དང་བསྟུན་རྫོང་ཁག་ཚུ་ལས་ བཙག་འཐུ་ གྲུབ་པའི་ འཐུས་མིའི་གྲངས་བསྡོམས་མཐོ་ཤོས་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་འོང་དགོཔ་ཨིན་ དེ་ཡང་ རྫོང་ཁག་གཅིག་ལུ་ འཐུས་མི་ གཉིས་ལས་ མ་ཉུངམ་ཅིག་དང་ བདུན་ལས་མ་ལྷགཔ་ཅིག་ ཡོད་དགོ་པའི་ཁར་ དེའི་དོན་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ བཅད་མཚམས་བཟོ་སྟེ་ རྫོང་ཁག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འདེམས་ཁོངས་ཚུ་ལུ་དཔྱ་བགོ་རྐྱབ་ཐངས་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ འདེམས་ཁོངས་རེའི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ འཐུས་མི་རེ་ཐད་ཀར་དུ་ བཙག་འཐུ་འབད་ནིའི་སྐོར་ལས་ ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༢༽

Legislature

...
༥) ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཆ་མཉམ་གྱིས་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཆོག་པའི་འགོ་ཐོག་ བཙག་འཐུའི་ འདེམས་རིམ་ བརྒྱུད་དེ་ གཞི་བཙུགས་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་བཙག་འཐུའི་དོན་ལུ་ཨིན།
༦) རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་གནས་ཡུན་ཚང་བ་ ཡང་ན་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༢ པའི་ དགོངས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་ རྩ་གྲོལ་སོང་བ་ཡིན་ཚེ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འགོ་ཐོག་བཙག་འཐུ་ཅིག་འབད་དགོ།
༧) འགོ་ཐོག་བཙག་འཐུའི་ནང་ རྒྱན་གྲངས་མཐོ་ཤོས་དང་པ་དང་གཉིས་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ སྤྱིར་བཏང་ བཙག་འཐུའི་ནང་འགྲན་སྡུར་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་ དོན་ཚན་༥ པའི་དགོས་དོན་ལུ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ ཨིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༥༽

Legislature


༣) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡགི་ཚང་དོན་ལུ་ འདེམས་ངོ་གིས་འགྲུབ་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་མི་ཅིག་དང་།
ཁ༽ འདེམས་ཁོངས་དེ་ནང་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་སྦེ་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པ།
ག༽ གདམ་ངོའི་ཞུ་ཡིག་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དམའ་ཤོས་སྐྱེས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ མཐོ་ཤོས་སྐྱེས་ལོ་ དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་པ།
ང་༽ གཞུང་ ཡང་ན་ གཞུང་མིན་ སྒེར་གྱི་ལས་ཚོགས་ ཡང་ཅིན་སྒེར་སྡེ་དང་ངོ་རྐྱང་ཚུ་ ག་ལས་ ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་ འབྱུང་ཁུངས་ལས་དངུལ་རྐྱང་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཡང་མ་ལེན་པ།
ཅ༽ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ནང་ ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་དགོས་མཁོའི་ཤེས་ཡོན་དང་ཁྱད་ཚད་གཞན་ཚུ་ཡོདཔ།
༤) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་འདེམས་ངོ་ཅིག་ ཡང་ན་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཚང་འཆང་བའི་ འཐུས་མི་ཅིག་ ཁྱད་ཚད་དང་མ་མཐུན་པའི་མི་ངོ་སྦེ་བརྩི་དགོཔ་དེ་ཡང་ གལ་སྲིད་མི་ངོ་འདི།
ཀ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མིན་མི་ཅིག་དང་གཉེན་དུ་བསྡོམས་པ།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༣༽

Property, Inheritance and Land Tenure


༩) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ རྒྱུ་དངོས་བདག་བཟུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྤྱི􏰳་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་མ་གཏོགས་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མ་ཡིན་མི་ཅིག་ལུ་ ས་ཆའམ་ བསྒུལ་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་གང་རུང་ཅིག་ བཙོང་ནི་ ཡང་ན་ མིང་ཐོ་སྤོ་ནིའི་ཐོབ་དབང་མེད།
་་་༼རྩ་ཚན་༧༽

Protection from Violence

༡) མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ ཚེ་སྲོག་དང་ འདོད་དབང་ རང་སོའི་བདེ་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁར་ ཁྲིམས་ཀྱི་ རིམ་གྱིས་པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་མ་གཏོགས་ ཐོབ་དབང་དེ་ཚུ་ལས་འབྲལ་ཐབས་བསྒྲིག་ནི་མེད།

༡༧) མི་ཅིག་ལུ་ མནར་གཅོད་ ཡང་ན་ གདུག་རྩུབ་ མི་སྤྱོད་ལས་འགལ་བ་ དམའ་འབེབས་ཀྱི་ ཉེས་སྤྱོད་ ཡང་ན་ ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་མེད།
་་་༼རྩ་ཚན་༧༽

Protection from Violence


༥) མི་ངོ་ཅིག་གིས་ གཞན་ལུ་གནོད་འཚེའམ་ མནར་གཅོད་ སྲོག་གཅོད་ ཡང་ན་ དྲག་ཐོག་ དབང་བཙོང་ ཨམ་སྲུའམ་ ཨ་ལོ་ མི་ངོ་གཞན་ག་ལུ་ཨིན་རུང་ ལོག་སྤྱོད་སྒྲིག་པའི་བྱ་བ་ཚུ་ལུ་ བཟོད་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མེད་པ་ ཡང་ན་ གཏོགས་ནི་ མེད་པའི་ཁར་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཚུ་ སྔོན་འགོག་ལུ་མཁོ་བའི་ཐབས་ཤེས་བསྒྲིག་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༨༽

Protection from Violence


༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་ བསྐྱེད་དགོ།

༡༧) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨམ་སྲུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ དམངས་སྒེར་གྱི་ས་ཁོངས་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ ལཱ་སར་ ལོག་སྤྱོད་དང་ འཚེ་བ་ བསུན་འཚེར་ འཇིགས་བསྐུལ་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་ བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ རྩ་མེད་བཟོ་ནི་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ ལམ་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༨) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨ་ལོ་ཚུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ ལོག་སྤྱོད་ འཚེ་བ་ དམའ་འབེབས་ཀྱི་ བཀོལ་སྤྱོད་དང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་བཀོལ་ཉེས་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ལས་ཉེན་སྐྱོབ་ ངེས་གཏན་ བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་ བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༩༽

Protection from Violence

༡) གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་མཐའ་བཙན་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ མི་སེར་གྱི་ཞི་བདེ་དང་ བདེ་སྲུང་ བདེ་སྐྱིད་ དགའ་སྐྱིད་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༠༽

Public Institutions and Services


༧) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དོ་ཟླ་མི་མཉམ་པའི་འོང་འབབ་དང་ རྒྱུ་ནོར་གཅིག་དབང་གང་ཉུང་བཟོ་ནིའི་ སྲིད་བྱུས་ཚུ་ཡར་རྒྱས་གཏང་སྟེ་བསྟར་སྤྱོད་འབད་ནི་དང་ ངོ་རྐྱང་ཚུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་ སོ་སོར་སྡོད་མི་ཚུ་གི་བར་ན་ དམངས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༨) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྐལ་ཐོག་ལས་ དོ་ཟླ་མཉམ་པའི་མི་སྡེ་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཐབས་ལུ་ དགོས་ མཁོ་ སོ་སོར་གཞི་བཞག་སྟེ་ རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་ལུ་ སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་སྐྱོང་གཞག་ངེས་པར་འཐབ་ནི་ལུ་བརྩོདན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།

༢༡) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དེང་རབས་དང་ སྔར་སྲོལ་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ མི་དམངས་གསོ་བའི་ གཞིས་གནས་ཞབས་ ཏོག་ཚུ་ སྟོང་པར་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་དགོ།
༢༢) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ནད་གཞི་དང་ དབང་པོ་ལུ་ཐོ་ཕོག་པ་ ཡང་ན་ ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་ལུ་ ཐུག་སྟེ་འཚོ་རྟེན་ ལྡང་ངེས་མེད་པའི་སྐབས་ བདེ་སྲུང་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༩༽

Status of the Constitution


༩) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཁྲིམས་ཨིན།
༡༠) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ འབྲུག་གི་མངའ་ཁོངས་ལུ་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཆ་མཉམ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ སོར་བཅོས་ ཡང་ན་ ཆ་མེད་ འཕྲི་སྣོན་མ་གནང་ཚུན་ དེ་ཚུའི་ཁྱབ་དབང་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ པའི་སྔ་ཕྱི་ནམ་རང་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་གང་ཞིག་གི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་མི་ཚུ་ ནུས་མེད་དང་བདེན་སྟོང་ ཨིན།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༽

Status of the Constitution

༢༠) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལས་འགལ་བ་ ཡང་ན་ དྲན་ཤེས་ཀྱིས་རྩ་གཏན་ལས་ ལྕོགས་ གྲུབ་ མེད་ པའི་དབང་ལུ་ཐལ་བའི་གྲོས་དོན་ཅིག་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༡ པ་དང་ ༢༢ པ་ ༢༣ པ་ ༢༤ པ་ ༢༥ པ་བཅས་ ཀྱི་ནང་བཀོད་པའི་ བྱ་བའི་ གནད་སྤྱོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཚེ་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་ནི།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༽

Status of the Constitution


༡༡) མི་ག་ར་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལུ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་ནི་དང་ གནས་དགོ་ པའི་འགན་ཁུར་དང་ཁག་འགན་ཡོད། ༼རྩ་ཚན་༨༽

Status of the Constitution

...
༢༥) རྩ་ཚན་༡ པའི་དོན་ཚན་༡༠ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ འབྲུག་གིས་དངོས་གཏོགས་གྲུབ་པའི་ཆ་ གནས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཁྱབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཕྱིན་ཆད་གཞུང་གིས་ངོས་སྦྱོར་ཚུལ་མཐུན་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་ གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་བཅས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་ན་མ་གཏོགས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱབ་སྣོན་གནང་ཞིནམ་ལས་ རྐྱངམ་གཅིག་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྦེ་ཆ་བཞག་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༡༠༽

Status of International Law


༢༤) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ལེགས་སྨོན་དང་མཐུན་འབྲེལ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ ཁྲིམས་དང་ ཆིངས་ཡིག་གི་འགན་ཁུར་ཚུ་ལུ་བརྩི་བཀུར་བསྐྱེད་དེ་ འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྲུང་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ ཞི་བདེའི་ཐབས་ལམ་གྱི་སྒོ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉོགས་འཛིང་ཚུ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་བློ་བསྐུལ་འབད་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།༼རྩ་ཚན་༩༽

Status of International Law

...
༢༥) རྩ་ཚན་༡ པའི་དོན་ཚན་༡༠ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ འབྲུག་གིས་དངོས་གཏོགས་གྲུབ་པའི་ཆ་ གནས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཁྱབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཕྱིན་ཆད་གཞུང་གིས་ངོས་སྦྱོར་ཚུལ་མཐུན་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་ གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་བཅས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་ན་མ་གཏོགས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱབ་སྣོན་གནང་ཞིནམ་ལས་ རྐྱངམ་གཅིག་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྦེ་ཆ་བཞག་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༡༠༽

Religious Law

༡) ཞི་བདེ་དང་ འཚེ་མེད་ སྙིང་རྗེ་ བཟོད་པའི་གཞི་རྩ་དང་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་སྤེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ འབྲུག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཨིན།
༢) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་མཛད་མི་ཨིན།
༣) རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཡར་སྤེལ་མཛད་ནི་འདི་ ཆོས་སྡེའི་གཙུག་སྡེ་དང་ཆོས་སྒོར་ ཞུགས་མི་ཚུ་གི་ ཁག་འགན་ཨིན་པའི་ཁར་ འབྲུག་ལུ་ཆོས་འདི་ སྲིད་དོན་དང་ཐ་དད་གནས་ དགོཔ་དེ་ཡང་ངེས་གཏན་ཨིན། ཆོས་སྡེའི་གཙུག་སྡེ་དང་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་མི་ཚུ་ སྲིད་དོན་ལས་ འདས་པའི་ཡུལ་ལུ་གནས་དགོ།
༤) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སློབ་དཔོན་ལྔའི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ ལྡན་པ་ དམ་པའི་ངང་ཚུལ་ དགུ་ལྡན་ བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་ སྦྱངས་པ་ཅན་དང་ གུས་པས་བཀུར་བའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅིག་ རྗེ་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ་ཕུལ་ནི།

༧) གཞུང་གྲྭ་ཚང་དང་རབ་སྡེ་ཚུ་ལུ་ ལྡང་ངེས་ཀྱི་མ་དངུལ་དང་མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ཚུ་ རྒྱལ་ཁམས་ལས་འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཐོབ་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༣༽

Religious Law


༢༠) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ འགྲོ་བ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐར་རྩ་བ་འཛིན་པའི་ལེགས་ལྡན་དང་ བྱམས་སྙིང་ ལྡན་པའི་ མི་སྡེ་ཅིག་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དངོས་སུ་འབྱུང་ ཚུགས་པའི་གནས་སྟངས་བཟོ་ནི་ལུ་ དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༩༽

Citizenship and Nationality

English

1. A person, both of whose parents are citizens of Bhutan, shall be a natural born citizen of Bhutan.
2. A person, domiciled in Bhutan on or before the Thirty-First of December Nineteen Hundred and Fifty Eight and whose name is registered in the official record of the Government of Bhutan shall be a citizen of Bhutan by registration.
3. A person who applies for citizenship by naturalization shall:
a. Have lawfully resided in Bhutan for at least fifteen years;
b. Not have any record of imprisonment for criminal offences within the country or outside;
c. Be able to speak and write Dzongkha;
d. Have a good knowledge of the culture, customs, traditions and history of Bhutan;
e. Have no record of having spoken or acted against the Tsawa-sum;
f. Renounce the citizenship, if any, of a foreign State on being conferred Bhutanese citizenship; and
g. Take a solemn Oath of Allegiance to the Constitution as may be prescribed.
4. The grant of citizenship by naturalization shall take effect by a Royal Kasho of the Druk Gyalpo.
5. If any citizen of Bhutan acquires the citizenship of a foreign State, his or her citizenship of Bhutan shall be terminated.
6. Subject to the provisions of this Article and the Citizenship Acts, Parliament shall, by law, regulate all other matters relating to citizenship. (Art. 6)

Dzongkha

༡) ཕ་མ་གཉིས་ཆ་ར་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་པའི་མི་འདི་ རང་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན།
༢) སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་གི་ཉིན་མར་ ཡང་ན་ དེའི་ཧེ་མ་ འབྲུག་ནང་ གཞིས་གནས་བཅགས་ཏེ་སྡོད་མི་ཨིན་པའི་ཁར་ འབྲུག་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་འཛིན་ཐོའི་ནང་ མིང་ཐོ་བཀོད་ གྲུབ་པའི་མི་ངོ་འདི་ ཐོ་བཀོད་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན།
༣) རང་སྦྱོར་ལས་བརྟེན་པའི་མི་ཁུངས་དོན་ལུ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བའི་མི་ངོ་གིས་འགྲུབ་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ འབྲུག་ནང་འཁོད་ ཉུང་ཤོས་ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔ་དེ་ཅིག་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ལས་སྡོད་ཡོདཔ་དང་།
ཁ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ག་ཏེ་ཨིན་རུང་ ཉེས་ཅན་གྱི་གནོད་འགེལ་ཅིག་ལུ་བརྟེན་ བཙོན་ཁྲིམས་ཀྱི་འཛིན་ཐོ་གང་ཡང་མེད་པ།
ག༽ རྫོང་ཁ་སླབ་ནི་དང་འབྲི་ཚུགས་པ།
ང་༽ འབྲུག་གི་ལམ་སྲོལ་དང་ ལུགས་སྲོལ་ སྔར་སྲོལ་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པ།
ཅ༽ རྩ་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱབ་འགལ་ལུ་གཏམ་གླེང་བ་ ཡང་ན་ བྱ་སྤྱོད་སྒྲིག་པའི་འཛིན་ཐོ་ མེད་པ།
ཆ༽ འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་གནངམ་ད་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཅིག་གི་མི་ཁུངས་རེ་ཡོད་རུང་ སྤངས་ཏེ་བཞག་པ།
ཇ༽ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ལུ་ དད་དམ་གཙང་མའི་དམ་བཅའ་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་དུ་ཕུལ་བ།
༤) རང་སྦྱོར་ལས་བརྟེན་པའི་མི་ཁུངས་འཐོབ་ནི་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤོག་ཅིག་གནང་ཞིནམ་ལས་ ཆ་གནས་གྲུབ་ཨིན།
༥) གལ་སྲིད་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ག་ར་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཅིག་གི་མི་ཁུངས་ལེན་པ་ཡོད་ཚེ་ ཁོའམ་མོ་རའི་ འབྲུག་གི་ མི་ཁུངས་ཆ་མེད་གཏང་དགོ།
༦) རྩ་ཚན་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་དང་ མི་ཁུངས་འདོགས་ལུགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཚུ་ལས་མ་འགལ་བར་ མི་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་ མཚམས་འཛིན་འབད་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༦༽

Jurisdiction and Access

English


11. The Supreme Court shall be the guardian of this Constitution and the final authority on its interpretation.
… (Art. 1)

Dzongkha


༡༡) མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་གཞི་འཛིན་དང་ དེའི་དོན་འགྲེལ་ མཐའ་གཅོད་ཀྱི་དབང་འཛིན་ཨིན།
༼རྩ་ཚན་༡༽

Jurisdiction and Access

English


9. The Supreme Court may, on its own motion or on an application made by the Attorney General or by a party to a case, withdraw any case pending before the High Court involving a substantial question of law of general importance relating to the interpretation of this Constitution and dispose off [sic] the case itself.

18. Every person has the right to approach the courts in matters arising out of the Constitution or other laws subject to section 23 of Article 7. (Art. 21)

Dzongkha

༩) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དོན་འགྲེལ་དང་འབྲེལ་ སྤྱིར་བཏང་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ དོགས་གཞི་ཅིག་ལས་བརྟེན་པའི་རྩོད་གཞི་གང་རུང་ཅིག་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་བསྣར་འགྱངས་ལུས་ཡོད་ཚེ་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་རང་གི་གྲོས་དོན་ཐོག་ལས་ ཡང་ན་ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་དང་ རྩོད་གཞིའི་རྩ་ཕན་ཅིག་ལས་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་བཏོན་ ཡང་ན་ མཇུག་བསྒྲིལ་གཏང་ཆོག།

༡༨) མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ རྩ་ཚན་༧ པའི་དོན་ཚན་༢༣ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་གཞན་སོ་སོ་ལས་ཐོན་པའི་གནད་དོན་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཁྲིམས་འདུན་ལུ་བཅར་ གཏུགས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ༼རྩ་ཚན་༢༡༽

Education

English


15. The State shall endeavour to provide education for the purpose of improving and increasing knowledge, values and skills of the entire population with education being directed towards the full development of the human personality.
16. The State shall provide free education to all children of school going age up to tenth standard and ensure that technical and professional education is made generally available and that higher education is equally accessible to all on the basis of merit.
… (Art. 9)

Dzongkha

་་་་་་་་་་
༡༥) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཤེས་ཡོན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་ཧྲིལ་པོར་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ དམིགས་ཏེ་ མི་སེར་ཆ་མཉམ་གྱི་ཤེས་བྱ་དང་ ཁྱད་ཆོས་ རིག་རྩལ་གྱི་ལེགས་བཅོས་དང་ འཕེལ་སྐྱེད་གཏང་ནིའི་དོན་ལས་ ཤེས་ཡོན་བྱིན་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༦) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ སློབ་གྲྭར་འཛུལ་རན་པའི་ལོ་ཚད་ལོན་མི་ཨ་ལོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ སློབ་རིམ་བཅུ་ པ་ཚུན་ཤེས་ཡོན་སྟོང་པར་བྱིན་ནི་དང་ བཟོ་རིག་དང་ཁྱད་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ གིས་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་དང་ མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་དེ་ གཟེངས་ཐོན་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཆ་མཉམ་ལུ་འདྲ་མཉམ་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Employment Rights and Protection

English


10. A Bhutanese citizen shall have the right to practice any lawful trade, profession or vocation.
11. A Bhutanese citizen shall have the right to equal pay for work of equal value.
… (Art. 7)

Dzongkha


༡༠) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འཚོ་གཡོག་ ཡང་ན་ ཁྱད་གཡོག་ ལག་རྩལ་ ག་ཅི་ནང་ཨིན་རུང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
༡༡) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ལཱ་གི་ཁྱད་ཆོས་འདྲ་མཉམ་དང་བསྟུན་པའི་གླ་ཕོགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་ ཐོབ་དབང་ཡོད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Employment Rights and Protection

English


12. The State shall endeavour to ensure the right to work, vocational guidance and training and just and favourable conditions of work.
13. The State shall endeavour to ensure the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.
14. The State shall endeavour to ensure the right to fair and reasonable remuneration for one’s work.
… (Art. 9)

Dzongkha


༡༢) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ལཱ་འབད་ནི་དང་ ལག་རྩལ་ལམ་སྟོན་ སྦྱོང་བརྡར་ དྲང་བདེན་དང་བྱ་ སྟབས་བདེ་བའི་ལཱ་གི་ ཆ་རྐྱེན་ཚུ་གི་ཐོབ་དབང་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ལཱ་གི་ཆུ་ཚོད་ཚད་འཛིན་དང་ དངུལ་ཕོགས་ཡོད་པའི་ དུས་མཚམས་ངལ་གསོ་ བརྩིས་ཏེ་ ངལ་གསོ་དང་དལ་ཁོམས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་ བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༤) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རང་གི་ལཱ་དང་བསྟུན་ཏེ་དྲང་སྙོམས་དང་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གླ་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ དབང་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་ བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Equality and Non-Discrimination

English


15. All persons are equal before the law and are entitled to equal and effective protection of the law and shall not be discriminated against on the grounds of race, sex, language, religion, politics or other status.
… (Art. 7)

Dzongkha


༡༥) ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ལུ་མི་ག་ར་འདྲ་མཉམ་ཨིནམ་དང་ དེ་ཚུ་ལུ་ གནད་དུ་སྨིན་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེན་ སྐྱོབ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ ཐོབ་རིམ་ཡོདཔ་ལས་ རིགས་རུས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ སྲིད་དོན་ ཡང་ན་ གནས་འབབ་གཞན་ལུ་ བརྟེན་ ཕྱོགས་རིས་ཕྱེ་ནི་མེད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Equality and Non-Discrimination

English


3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.

17. The State shall endeavour to take appropriate measures to eliminate all forms of discrimination and exploitation against women including trafficking, prostitution, abuse, violence, harassment and intimidation at work in both public and private spheres.
… (Art. 9)

Dzongkha


༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་ མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་ བསྐྱེད་དགོ།
༡༧) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨམ་སྲུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ དམངས་སྒེར་གྱི་ས་ཁོངས་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ ལཱ་སར་ ལོག་སྤྱོད་དང་ འཚེ་བ་ བསུན་འཚེར་ འཇིགས་བསྐུལ་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་ བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ རྩ་མེད་བཟོ་ནི་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ ལམ་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Obligations of the State

English


3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.
… (Art. 9)

Dzongkha


༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་ མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་ བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Judicial Protection

English


23. All persons in Bhutan shall have the right to initiate appropriate proceedings in the Supreme Court or High Court for the enforcement of the rights conferred by this Article, subject to section 22 of this Article and procedures prescribed by law. (Art. 7)

Dzongkha


༢༣) འབྲུག་ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༢ པ་དང་ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ བྱ་བའི་ གནད་སྤྱོད་ལས་མ་འགལ་བར་ རྩ་ཚན་འདི་དང་བསྟུན་པའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་ གི་ཁྱབ་དབང་སྤྱོད་ནིའི་དོན་ལུ་མངོན་མཐོ་ ཡང་ན་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་ འོས་འཚམས་ ལྡན་པའི་རྩོད་བཤེར་བཙུགས་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ༼རྩ་ཚན་༧༽

Limitations and/or Derogations

English


22. Notwithstanding the rights conferred by this Constitution, nothing in this Article [Fundamental Rights] shall prevent the State from subjecting reasonable restriction by law, when it concerns:
a. The interests of the sovereignty, security, unity and integrity of Bhutan;
b. The interests of peace, stability and well-being of the nation;
c. The interests of friendly relations with foreign States;
d. Incitement to an offence on the grounds of race, sex, language, religion or region;
e. The disclosure of information received in regard to the affairs of the State or in discharge of official duties; or
f. The rights and freedom of others.
… (Art. 7)

Dzongkha


༢༢) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་བསྟུན་པའི་ཐོབ་དབང་ལུ་མ་ལྟོས་པར་ རྩ་ཚན་འདི་ནང་བཀོད་མི་གང་རུང་གིས་ རྒྱལ་ཁམས་ ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཐོག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་བཀག་དམ་གྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་ལས་ སྔོན་འགོག་འབད་ནི་མེད་པའི་འབྲེལ་གནད་འདི་ཡང་།
ཀ༽ འབྲུག་གི་རང་བཙན་དང་ བདེ་སྲུང་ གཅིག་མཐུན་ གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་མཐའ་དོན་སྐོར་ ཡང་ན།
ཁ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ བརྟན་གཞི་ བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མཐའ་དོན་སྐོར།
ག༽ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ མཛའ་བཤེས་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་དོན་སྐོར།
ང་༽ རིགས་རུས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ ལུང་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་གཞི་ གནད་ཐོག་ གནོད་འགེལ་ཅིག་ནང་ ངན་བསྐུལ་སྐོར།
ཅ༽ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་འབྲེལ་དོན་སྐོར་ ཡང་ན་ གཞུང་འབྲེལ་འགན་ཁུར་འཐབ་པའི་ སྐབས་ལུ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་གསང་སྒྲོག་སྐོར། ཡང་ན།
ཆ༽ གཞན་གྱི་ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་སྐོར།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Limitations and/or Derogations

English


7. Where a Proclamation of Emergency is in operation, the enforcement of the rights conferred by this Constitution under sections 2, 3, 5, 12 and 19 of Article 7 may be suspended.
… (Art. 33)

Dzongkha


༧) ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་བསྟར་སྤྱོད་སྐབས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་རྩ་ཚན་༧ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་དང་ ༣ པ་ ༥ པ་ ༡༢ པ་ ༡༩ པ་བཅས་ཀྱི་ནང་གསལ་ལྟར་གནང་བའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་གི་ཁྱབ་དབང་སྤྱོད་ནིའི་མཚམས་འཇོག་འབད་ཆོག།
༼རྩ་ཚན་༣༣༽

Marriage and Family Life

English


19. A person shall not be subjected to arbitrary or unlawful interference with his or her privacy, family, home or correspondence nor to unlawful attacks on the person’s honour and reputation.
… (Art. 7)

Dzongkha


༡༩) མི་ཅིག་གི་རང་གསང་ ཡང་ན་ བཟའ་ཚང་ སྡོད་གནས་ འཕྲིན་འབྲེལ་བཅས་ལུ་བཙན་དབང་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་ འགལ་གྱི་ ཐེ་གཏོགས་དང་ ཁོའམ་མོ་རའི་ཆེ་བསྟོད་དང་སྙན་གྲགས་ལུ་ ཁྲིམས་འགལ་གནོད་བཀལ་གྱི་ དབང་ལུ་ བསྡུ་ནི་ མེད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Marriage and Family Life

English


19. The State shall endeavour to promote those conditions that are conducive to co-operation in community life and the integrity of the extended family structure.
… (Art. 9)

Dzongkha


༡༩) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ མི་སྡེ་འཚོ་བའི་མཉམ་འབྲེལ་དང་ ཉེ་ཚན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་གཅིག་སྒྲིལ་ ལུ་ཕན་སླབས་ཆེ་བའི་ ཆ་རྐྱེན་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༩༽

Participation in Public Life and Institutions

English


8. A Bhutanese citizen shall have the right to equal access and opportunity to join the Public Service.
… (Art. 7)

Dzongkha


༨) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ སྤྱི་གཡོག་གྲལ་ཁར་གཏོགས་ནི་ལུ་ འཛུལ་ཞུགས་དང་ གོ་སྐབས་ འདྲ་མཉམ་གྱི་ ཐོབ་ དབང་ཡོད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Political Rights and Association

English


6. A Bhutanese citizen shall have the right to vote.

12. A Bhutanese citizen shall have the right to freedom of peaceful assembly and freedom of association, other than membership of associations that are harmful to the peace and unity of the country, and shall have the right not to be compelled to belong to any association.
… (Art. 7)

Dzongkha


༦) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།

༡༢) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ གཅིག་མཐུན་ལུ་གནོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མ་ཡིན་པའི་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཞི་བདེ་འཛོམས་འདུའི་དལ་དབང་དང་ མཐུན་ཚོགས་དལ་དབང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁར་ ནན་བསྐུལ་ཐོག་ལས་ མཐུན་ཚོགས་གང་རུང་ཅིག་གི་ཁོངས་སུ་ ཐབས་མེད་གཏོགས་བཅུག་ནི་མེད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
༼རྩ་ཚན་༧༽

Political Rights and Association

English

1. Under this Constitution, the general will of the people shall be the basis of government and it shall be expressed through periodic elections.
2. A person shall have the right to vote by direct adult suffrage through secret ballot at an election if the person is:
a. A Bhutanese citizen as evidenced by a Citizenship Card;
b. Not less than eighteen years of age;
c. Registered in the civil registry of that constituency for not less than one year, prior to the date of the election; and
d. Not otherwise disqualified from voting under any law in force in Bhutan.
… (Art. 23)

Dzongkha

༡) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ གཞུང་གི་གཞི་གནས་འདི་ མི་སེར་སྤྱིར་གྱི་བསམ་དོན་ཨིནམ་དང་ བསམ་དོན་ འདི་ དུས་མཚམས་ཅན་གྱི་བཙག་འཐུའི་ཐོག་ལས་གསལ་སྟོན་འབད་དགོ།
༢) མི་ཅིག་གིས་ བཙག་འཐུ་ཅིག་ནང་གསང་བའི་ཚོགས་རྒྱན་ཐོག་ལས་ ན་ལོན་ཚོགས་རྒྱན་ཐད་ ཀར་བསྐྱུར་ནིའི་ ཐོབ་དབང་ཡོད་མི་དེ་ཡང་ གལ་སྲིད་མི་ངོ་འདི།
ཀ༽ མི་ཁུངས་ལག་ཁྱེར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་ནི་ཡོད་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་དང།
ཁ༽ སྐྱེས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མ་ཆུང་བ།
ག༽ བཙག་འཐུའི་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་སྔ་གོང་ལས་ལོ་ངོ་གཅིག་ལས་མ་ཉུང་བར་ འདེམས་ཁོངས་དེའི་ ཞི་བའི་ཐོ་བཀོད་ མ་ཡིག་ནང་བཀོད་དེ་ཡོད་པ། དང་།
ང་༽ འབྲུག་གི་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་གང་རུང་ཅིག་གི་ནང་གསལ་ལྟར་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ཁྱདཚད་ ལས་ མ་འགལ་བ།
༼རྩ་ཚན་༢༣༽

Political Parties

English

1. Political parties shall ensure that national interests prevail over all other interests and, for this purpose, shall provide choices based on the values and aspirations of the people for responsible and good governance.
2. Political parties shall promote national unity and progressive economic development and strive to ensure the well-being of the nation.
3. Candidates and political parties shall not resort to regionalism, ethnicity and religion to incite voters for electoral gain.
4. A political party shall be registered by the Election Commission on its satisfying the qualifications and requirements set out hereinafter, that:
(a) Its members shall be Bhutanese citizens and not otherwise disqualified under this Constitution;
(b) Its membership is not based on region, sex, language, religion or social origin;
(c) It is broad-based with cross-national membership and support and is committed to national cohesion and stability;
(d) It does not accept money or any assistance other than those contributions made by its registered members, and the amount or value shall be fixed by the Election Commission;
(e) It does not receive money or any assistance from foreign sources, be it governmental, non-governmental, private organizations or from private parties or individuals;
(f) Its members shall bear true faith and allegiance to this Constitution and uphold the sovereignty, territorial integrity, security and unity of the Kingdom;
(g) It is established for the advancement of democracy and for the social, economic and political growth of Bhutan; and
(h) It has not been dissolved earlier under the provisions of section 11 of this Article.
... (Art. 15)

Dzongkha

༡) སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་དོན་འདི་ མཐའ་དོན་གཞན་ཆ་མཉམ་ལས་ ལྷག་སྟེ་ ཁྱབ་ཆེཝ་ངེས་གཏན་ བཟོ་ནི་དང་ དེའི་དོན་ལུ་ཁྱད་ཆོས་དང་མི་སེར་གྱི་རེ་འདོད་བསྐྱེད་ མི་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགན་ཁུར་ཅན་དང་ གཞུང་སྐྱོང་ ལེགས་ལྡན་གྱི་གདམ་ཁ་བྱིན་དགོ།
༢) སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་མཐུན་དང་ཡར་འཕེལ་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ངེས་གཏན་བཟོ་ནིའི་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
༣) འདེམས་ངོ་དང་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུའི་ཁེ་འབབ་དོན་ལུ་ ལུང་ཕྱོགས་དང་ མི་རིགས་ ཆོས་ལུགས་ཚུ་ ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་ལུ་རྒྱུད་བསྐུལ་འབད་ནི་མེད།
༤) གཤམ་གསལ་བཀོད་དེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཚད་དང་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ ཞིནམ་ལས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ཐོ་ཡིག་བཀོད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་ འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་དང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ ལྟར་གྱི་ ཁྱད་ཚད་ལས་ མ་འགལ་མི་ དགོཔ་དང་།
ཁ༽ དེ་གི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ མི་སྡེའི་འབྱུང་ཁུངས་ ཚུ་ལུ་གཞིར་འཛིན་མེདཔ།
ག༽ ཚོགས་པ་དེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་དང་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཅས་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁར་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་དང་བརྟན་གཞིར་ བརྩོན་མི།
ང་༽ ཐོ་བཀོད་འབད་བའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་བྱིན་པའི་ཞལ་འདེབས་མ་ཡིན་པའི་ཏི་རུ་གཞན་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཞིག་ ལེན་ནི་མེད་པའི་ཁར་ འདི་གི་གྲངས་འབོར་ ཡང་ན་ རིན་ཚད་འདི་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
ཅ༽ ཚོགས་པ་དེ་གིས་ གཞུང་ ཡང་ན་ གཞུང་མིན་ སྒེར་གྱི་ལས་ཚོགས་སམ་ སྒེར་སྡེ་དང་ངོ་རྐྱང་ཚུ་ག་ལས་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དངུལ་རྐྱང་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཡང་མ་ལེན་པ།
ཆ༽ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལུ་ དམ་ཚིག་གཙང་མའི་གུས་བཀུར་ ཞུ་དགོཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རང་བཙན་དང་ བདེ་སྲུང་ གཅིག་མཐུན་ གཅིག་སྒྲིལ་ གོང་ལུ་བཀུར་དགོ།
ཇ༽ ཚོགས་པ་དེ་ དམངས་གཙོའི་མདུན་སྐྱོད་དང་ འབྲུག་གི་མི་སྡེ་དང་དཔལ་འབྱོར་ སྲིད་དོན་འཕེལ་སྐྱེད་དོན་ལུ་ གཞི་འཛུགས་ཡོད་པ།
ཉ༽ ཚོགས་པ་དེ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༡ པའི་དགོངས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་ ཧེ་མ་ རྩ་གྲོལ་མ་བཏང་བ།
༼རྩ་ཚན་༡༥༽

Political Parties

English

1. Parliament shall, by law, establish a Public Election Fund into which shall be paid every year such amounts as the Election Commission may consider appropriate to fund registered political parties and their candidates during elections to the National Assembly and candidates to the National Council.
2. The payment out of the Public Election Fund shall be made by the Election Commission in a non-discriminatory manner to registered political parties and candidates in accordance with laws made by Parliament.
3. The Election Commission shall fix a ceiling for the total expenditure that may be incurred by political parties and their candidates taking part in elections to the National Assembly.
4. The Election Commission shall fix a ceiling for contribution offered voluntarily by any of its registered members to a political party subject to the provisions of the Election Fund Act.
5. The funding received by political parties and their candidates shall be subjected to scrutiny and auditing as called for by the Election Commission in accordance with laws made by Parliament or law in force. (Art. 16)

Dzongkha

༡) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ ཚོགས་སྡེའི་འདེམས་ངོ་ཚུ་བཙག་འཐུའི་སྐབས་ ཚོགས་པ་དེ་ཚུ་གི་ འདེམས་ངོ་ཚུ་ལུ་མ་དངུལ་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ འོས་འཚམས་ ལྡན་པའི་འབོར་ཚད་ཀྱི་བལྟ་ཞིབ་ དང་བསྟུན་ཏེ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་བཙུགས་པའི་མི་དམངས་བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་ཅིག་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ།
༢) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་ལུ་ མི་དམངས་བཙག་འཐུའི་ མ་དངུལ་ ཐོག་ལས་སྤྲོད་བྱ་འདི་ ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་ ཐོག་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ ཁྲིམས་ཚུ་ དང་ འཁྲིལ་ཏེ་སྤྲོད་དགོ།
༣) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་བཙག་འཐུ་ཚུ་ནང་གཏོགས་མི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་གིས་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཟད་གྲོན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཅིག་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
༤) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ནང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ དང་བླངས་ཐོག་ལས་སྤྲོད་ པའི་ ཞལ་འདེབས་ལུ་ བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ དགོངས་དོན་ཚུ་ལས་མ་འགལ་བར་ མཐོ་ཚད་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
༥) སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ ཡང་ན་ ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྲིད་ དོན་ཚོགས་པ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་གིས་མ་དངུལ་ཐོབ་མི་ཚུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསྐུལ་མ་ དང་བསྟུན་ རྩིས་ཞིབ་དང་བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ།
༼རྩ་ཚན་༡༦༽

Electoral Bodies

English

1. There shall be an Election Commission which shall be responsible for the preparation, maintenance, and periodical updating of electoral rolls, the election schedule, and the supervision, direction, control, and conduct of elections to Parliament and Local Governments, as well as holding of National Referendums, in a free and fair manner.
… (Art. 24)

Dzongkha

༡) བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་དེ་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ ཚུ་གི་བཙག་འཐུའི་ སྐབས་ རང་མོས་དང་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནི་ལུ་ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་བཅའ་སྒྲིག་ ཐོ་ཡིག་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་ དུས་ མཚམས་དང་བསྟུན་པའི་ཁ་གསོ་ བཙག་འཐུའི་ལས་འཆར་དང་ བལྟ་སྐྱོང་ བཀོད་ཁྱབ་ དམ་འཛིན་འབད་ནི་ཚུ་གི་ ཁག་འགན་ཡོད།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༤༽

Head of State

English

1. His Majesty the Druk Gyalpo is the Head of State and the symbol of unity of the Kingdom and of the people of Bhutan.
2. The Chhoe-sid-nyi of Bhutan shall be unified in the person of the Druk Gyalpo who, as a Buddhist, shall be the upholder of the Chhoe-sid.
3.The title to the Golden Throne of Bhutan shall vest in the legitimate descendants of Druk Gyalpo Ugyen Wangchuck as enshrined in the inviolable and historic Gyenja of the Thirteenth Day, Eleventh Month of the Earth Monkey Year, corresponding to the Seventeenth Day of December, Nineteen Hundred and Seven and shall:
(a) Pass only to children born of lawful marriage;
(b) Pass by hereditary succession to the direct lineal descendants on the abdication or demise of the Druk Gyalpo, in order of seniority, with a prince taking precedence over a princess, subject to the requirement that, in the event of shortcomings in the elder prince, it shall be the sacred duty of the Druk Gyalpo to select and proclaim the most capable prince or princess as heir to the Throne;
(c) Pass to the child of the Queen who is pregnant at the time of the demise of the Druk Gyalpo if no heir exists under section 3(b);
(d) Pass to the nearest collateral line of the descendants of the Druk Gyalpo in accordance with the principle of lineal descent, with preference being given for elder over the younger, if the Druk Gyalpo has no direct lineal descendant;
(e) Not pass to children incapable of exercising the Royal Prerogatives by reason of physical or mental infirmity.
(f) Not pass to a person entitled to succeed to the Throne who enters into a marriage with a person other than a natural born citizen of Bhutan.

6. Upon reaching the age of sixty-five years, the Druk Gyalpo shall step down and hand over the Throne to the Crown Prince or Crown Princess, provided the Royal Heir has come of age.
… (Art. 2)

Dzongkha

༡) འབྲུག་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲུག་པའི་མི་ སེར་གཅིག་མཐུན་གྱི་ བརྡ་མཚོན་ཨིན།
༢) འབྲུག་གི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ངོ་བོར་འདུས་པ་ལས་ སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འཛིན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཆ་རའི་བསྟན་པ་འཛིན་མི་ཨིན།
༣) འབྲུག་གི་གསེར་ཁྲིའི་བདག་དབང་འདི་ འགྱུར་ལྡོག་མེད་པའི་རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་གན་རྒྱ་གནམ་ ལོ་ས་སྤྲེལ་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་དང་ སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ ཟླ་བཅུ་ གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཅན་མར་བཀོད་དོན་ལྟར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་གོང་ས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་ གི་ཁྲིམས་མཐུན་གདུང་བརྒྱུད་གཙང་མ་ཚུ་ལུ་ཡོད་མི་འདི་ཡང་།
ཀ༽ ཁྲིམས་མཐུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་མི་ལས་འཁྲུངས་པའི་སྲས་སྲོས་ཁོ་ན་ལུ་ བཅོལ་གཏད་ མཛད་ནི་དང་།
ཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་བ་ ཡང་ན་ཞིང་ལུ་ཕེབས་ད་ དངོས་བརྒྱུད་ གདུང་འཛིན་ཚུ་ལུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་ འཛིན་རིམ་བཅོལ་གཏད་འདི་ རྒན་རིམ་དང་ བསྟུན་ཏེ་ སྲས་མོ་ཚུ་ལས་སྲས་ཅིག་གིས་འདེམས་རིམ་ཧེ་མ་བཟུང་ནི་ཨིན་རུང་ གལ་སྲིད་སྲས་སྦོམ་ཤོས་འདི་ལུ་སྐྱོན་ཆ་རེ་འབྱུང་ཚེ་ དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ ལྕོགས་གྲུབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྲས་ ཡང་ན་སྲས་མོ་འདི་ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་མིར་གདམ་ཁ་ གནང་ཞིནམ་ལས་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ནི་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ ཕྱག་འགན་དམ་ཟབ་ཅན་ཅིག་ཨིན།
ག༽ དོན་ཚན་༣ པ་ཁ༽ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་མི་མེད་ཚེ་ འབྲུག་ རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཞིང་ལུ་ ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ བཙུན་མོའི་ལྷུམས་སུ་ཡོད་མི་སྲས་ སྲོས་དེ་ལུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་ཨིན།
ང་༽ གལ་སྲིད་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ཐད་ཀར་གྱི་དངོས་བརྒྱུད་གདུང་འཛིན་མེད་ཚེ་ དངོས་བརྒྱུད་ གདུང་འཛིན་གྱི་གཞི་རྩ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་གདུང་ བརྒྱུད་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་གཞོན་ཤོས་ལས་ རྒན་ཤོས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་ཨིན།
ཅ༽ སྐུ་གཟུགས་ ཡང་ན་ དྲན་ཤེས་བརྟན་པོ་མེདཔ་ལས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་ ནིའི་ལྕོགས་གྲུབ་མེད་པའི་ སྲས་སྲོས་ལུ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་མེད།
ཆ༽ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་ནིའི་ཐོབ་རིམ་ཡོད་མི་ཅིག་གིས་ རང་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་ འབྲུག་གི་མི་སེར་ མ་ཡིན་མི་ཅིག་དང་གཉེན་སྦྱོར་མཛད་ཚེ་ དེ་ལུ་བཅོལ་གཏད་ མཛད་ནི་མེད། …
༦) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་བཞེསཔ་ད་ བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲས་ ཡང་ན་ སྲས་མོ་འདི་ ལོ་ཚད་ལོན་པ་ཡིན་ཚེ་ ཁྲི་ལས་བབ་སྟེ་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་མི་འདི་ལུ་རྒྱལ་ཁྲི་རྩིས་སྤྲོད་མཛད་ནི་ཨིན།…
་་་༼རྩ་ཚན་༢༽

Government

English

1. The Druk Gyalpo shall confer Dakyen to the leader or nominee of the party, which wins the majority of seats in the National Assembly, as the Prime Minister.
2. No person shall hold office as Prime Minister for more than two terms.
3. The Druk Gyalpo shall appoint Ministers from among the members of the National Assembly, on the recommendation of the Prime Minister, or shall remove a Minister on the advice of the Prime Minister.
4. A candidate for the post of Prime Minister or Minister shall be an elected member of the National Assembly and a natural born citizen of Bhutan.
... (Art. 17)

Dzongkha

༡) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་འདེམས་ཁྲི་མང་ཤོས་ཐོབ་མི་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་ ཡང་ན་ དེའི་གདམ་ངོ་འདི་ལུ་བློན་ཆེན་སྦེ་བདག་རྐྱེན་གནང་ནི།
༢) མི་ཅིག་གིས་ བློན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་འདི་ གནས་ཡུན་ཐེངས་གཉིས་ལས་ལྷག་སྟེ་བཟུང་ནི་མེད།
༣) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མིའི་གྲལ་ལས་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ བློན་པོ་ཚུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི་ ཡང་ན་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འབུལ་ཐོག་ བློན་པོའི་གོ་གནས་ལས་བཏོན་གཏང་ནི།
༤) བློན་ཆེན་དང་བློན་པོའི་གོ་གནས་ཀྱི་དོན་ལུ་འདེམས་ངོ་དེ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ ཚོགས་འདུའི་ འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན་དགོ་པའི་ཁར་ རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་མི་ཅིག་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༧༽

Government

English

1. The Government shall protect and strengthen the sovereignty of the Kingdom, provide good governance, and ensure peace, security, well-being and happiness of the people.
2. The Executive Power shall be vested in the Lhengye Zhungtshog which shall consist of the Ministers headed by the Prime Minister.
… (Art. 20)

Dzongkha

༡) གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་མཐའ་བཙན་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ མི་སེར་གྱི་ཞི་བདེ་དང་ བདེ་སྲུང་ བདེ་སྐྱིད་ དགའ་སྐྱིད་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
༢) འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་དེ་ བློན་ཆེན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་ཐོག་ བློན་པོ་ཚུ་ཚུད་པའི་ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༠༽

Legislature

English

1. There shall be a Parliament for Bhutan in which all legislative powers under this Constitution are vested and which shall consist of the Druk Gyalpo, the National Council and the National Assembly.

3. The election of the members of Parliament shall be in accordance with the provisions of the Electoral Laws of the Kingdom.
… (Art. 10)

Dzongkha

༡) འབྲུག་ལུ་སྤྱི་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་ལུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ཁྲིམས་ བཟོའི་ དབང་ཚད་ཡོངས་རྫོགས་ཡོད་པའི་ཁར་ སྤྱི་ཚོགས་དེ་ནང་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཚུདཔ་ཨིན།

༣) སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་བཙག་འཐུ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་ དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༠༽

Legislature

English

1.The National Council shall consist of twenty-five members comprising:
(a) One member elected by the voters in each of the twenty Dzongkhags; and
(b) Five eminent persons nominated by the Druk Gyalpo.

3. A candidate to or a member of the National Council shall not belong to any political party.
… (Art. 11)

Dzongkha

༡) རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ནང་ འཐུས་མི་ཉེར་ལྔ་ཡོད་མིའི་གྲངས་ཚུ་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ འཐུས་མི་རེ་དང་།
ཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་གདམ་ཁ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་ལྡན་གྱི་མི་ངོ་ལྔ།

༣) རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་དོན་ལུ་འདེམས་ངོ་ ཡང་ན་ དེའི་འཐུས་མི་ཅིག་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ གང་རུང་ཅིག་གི་ ཁོངས་སུ་གཏོགས་ནི་ མེད།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༡༽

Legislature

English

1. The National Assembly shall have a maximum of fifty-five members, elected from each Dzongkhag in proportion to its population, provided that no Dzongkhag shall have less than two members or more than seven members, for which purpose Parliament shall, by law, provide for each Dzongkhag to be divided into constituencies through appropriate delimitation, and for the voters in each constituency directly electing one member to the National Assembly.
... (Art. 12)

Dzongkha

༡) འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འདི་ནང་ མི་རློབས་ཀྱི་ཆ་ཚད་དང་བསྟུན་རྫོང་ཁག་ཚུ་ལས་ བཙག་འཐུ་ གྲུབ་པའི་ འཐུས་མིའི་གྲངས་བསྡོམས་མཐོ་ཤོས་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་འོང་དགོཔ་ཨིན་ དེ་ཡང་ རྫོང་ཁག་གཅིག་ལུ་ འཐུས་མི་ གཉིས་ལས་ མ་ཉུངམ་ཅིག་དང་ བདུན་ལས་མ་ལྷགཔ་ཅིག་ ཡོད་དགོ་པའི་ཁར་ དེའི་དོན་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ བཅད་མཚམས་བཟོ་སྟེ་ རྫོང་ཁག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འདེམས་ཁོངས་ཚུ་ལུ་དཔྱ་བགོ་རྐྱབ་ཐངས་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ འདེམས་ཁོངས་རེའི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ འཐུས་མི་རེ་ཐད་ཀར་དུ་ བཙག་འཐུ་འབད་ནིའི་སྐོར་ལས་ ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༢༽

Legislature

English

...
5. Election to the National Assembly shall be by two political parties established through a primary round of election in which all registered political parties may participate.
6. A primary round of election shall be held to select the two political parties for the general election on the expiry of the term of the National Assembly or in the event of dissolution under section 12 of this Article.
7. The two political parties obtaining the first and the second highest number of votes in the primary election shall be declared as the two political parties for the purpose of section 5 of this Article to contest in the general election.
... (Art. 15)

Dzongkha

...
༥) ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཆ་མཉམ་གྱིས་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཆོག་པའི་འགོ་ཐོག་ བཙག་འཐུའི་ འདེམས་རིམ་ བརྒྱུད་དེ་ གཞི་བཙུགས་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་བཙག་འཐུའི་དོན་ལུ་ཨིན།
༦) རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་གནས་ཡུན་ཚང་བ་ ཡང་ན་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༢ པའི་ དགོངས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་ རྩ་གྲོལ་སོང་བ་ཡིན་ཚེ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འགོ་ཐོག་བཙག་འཐུ་ཅིག་འབད་དགོ།
༧) འགོ་ཐོག་བཙག་འཐུའི་ནང་ རྒྱན་གྲངས་མཐོ་ཤོས་དང་པ་དང་གཉིས་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ སྤྱིར་བཏང་ བཙག་འཐུའི་ནང་འགྲན་སྡུར་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་ དོན་ཚན་༥ པའི་དགོས་དོན་ལུ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ ཨིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༥༽

Legislature

English


3. A candidate for an elective office under this Constitution shall:
a. Be a Bhutanese citizen;
b. Be registered voter of that constituency;
c. Be a minimum of twenty-five years and maximum of sixty-five years of age at the time of filing the nomination;
d. Not receive money or any assistance from foreign sources, be it governmental, nongovernmental, private organizations or from private parties or individuals; and
e. Fulfil the necessary educational and other qualifications prescribed in the Electoral Laws.
4. A person shall be disqualified as a candidate or a member holding an elective office under this Constitution, if the person:
a. Is married to a person who is not a citizen of Bhutan;
… (Art. 23)

Dzongkha


༣) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡགི་ཚང་དོན་ལུ་ འདེམས་ངོ་གིས་འགྲུབ་དགོཔ་འདི་ཡང་།
ཀ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་མི་ཅིག་དང་།
ཁ༽ འདེམས་ཁོངས་དེ་ནང་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་སྦེ་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པ།
ག༽ གདམ་ངོའི་ཞུ་ཡིག་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དམའ་ཤོས་སྐྱེས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ མཐོ་ཤོས་སྐྱེས་ལོ་ དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་པ།
ང་༽ གཞུང་ ཡང་ན་ གཞུང་མིན་ སྒེར་གྱི་ལས་ཚོགས་ ཡང་ཅིན་སྒེར་སྡེ་དང་ངོ་རྐྱང་ཚུ་ ག་ལས་ ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་ འབྱུང་ཁུངས་ལས་དངུལ་རྐྱང་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཡང་མ་ལེན་པ།
ཅ༽ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ནང་ ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་དགོས་མཁོའི་ཤེས་ཡོན་དང་ཁྱད་ཚད་གཞན་ཚུ་ཡོདཔ།
༤) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་འདེམས་ངོ་ཅིག་ ཡང་ན་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཚང་འཆང་བའི་ འཐུས་མི་ཅིག་ ཁྱད་ཚད་དང་མ་མཐུན་པའི་མི་ངོ་སྦེ་བརྩི་དགོཔ་དེ་ཡང་ གལ་སྲིད་མི་ངོ་འདི།
ཀ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མིན་མི་ཅིག་དང་གཉེན་དུ་བསྡོམས་པ།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༣༽

Property, Inheritance and Land Tenure

English


9. A Bhutanese citizen shall have the right to own property, but shall not have the right to sell or transfer land or any immovable property to a person who is not a citizen of Bhutan, except in keeping with laws enacted by Parliament.
… (Art. 7)

Dzongkha


༩) འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ རྒྱུ་དངོས་བདག་བཟུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྤྱི􏰳་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་མ་གཏོགས་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མ་ཡིན་མི་ཅིག་ལུ་ ས་ཆའམ་ བསྒུལ་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་གང་རུང་ཅིག་ བཙོང་ནི་ ཡང་ན་ མིང་ཐོ་སྤོ་ནིའི་ཐོབ་དབང་མེད།
་་་༼རྩ་ཚན་༧༽

Protection from Violence

English

1. All persons shall have the right to life, liberty and security of person and shall not be deprived of such rights except in accordance with the due process of law.

17. A person shall not be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.
… (Art. 7)

Dzongkha

༡) མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ ཚེ་སྲོག་དང་ འདོད་དབང་ རང་སོའི་བདེ་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁར་ ཁྲིམས་ཀྱི་ རིམ་གྱིས་པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་མ་གཏོགས་ ཐོབ་དབང་དེ་ཚུ་ལས་འབྲལ་ཐབས་བསྒྲིག་ནི་མེད།

༡༧) མི་ཅིག་ལུ་ མནར་གཅོད་ ཡང་ན་ གདུག་རྩུབ་ མི་སྤྱོད་ལས་འགལ་བ་ དམའ་འབེབས་ཀྱི་ ཉེས་སྤྱོད་ ཡང་ན་ ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་མེད།
་་་༼རྩ་ཚན་༧༽

Protection from Violence

English


5. A person shall not tolerate or participate in acts of injury, torture or killing of another person, terrorism, abuse of women, children or any other person and shall take necessary steps to prevent such acts.
… (Art. 8)

Dzongkha


༥) མི་ངོ་ཅིག་གིས་ གཞན་ལུ་གནོད་འཚེའམ་ མནར་གཅོད་ སྲོག་གཅོད་ ཡང་ན་ དྲག་ཐོག་ དབང་བཙོང་ ཨམ་སྲུའམ་ ཨ་ལོ་ མི་ངོ་གཞན་ག་ལུ་ཨིན་རུང་ ལོག་སྤྱོད་སྒྲིག་པའི་བྱ་བ་ཚུ་ལུ་ བཟོད་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མེད་པ་ ཡང་ན་ གཏོགས་ནི་ མེད་པའི་ཁར་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཚུ་ སྔོན་འགོག་ལུ་མཁོ་བའི་ཐབས་ཤེས་བསྒྲིག་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༨༽

Protection from Violence

English


3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.

17. The State shall endeavour to take appropriate measures to eliminate all forms of discrimination and exploitation against women including trafficking, prostitution, abuse, violence, harassment and intimidation at work in both public and private spheres.
18. The State shall endeavour to take appropriate measures to ensure that children are protected against all forms of discrimination and exploitation including trafficking, prostitution, abuse, violence, degrading treatment and economic exploitation.
… (Art. 9)

Dzongkha


༣) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་ བསྐྱེད་དགོ།

༡༧) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨམ་སྲུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ དམངས་སྒེར་གྱི་ས་ཁོངས་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ ལཱ་སར་ ལོག་སྤྱོད་དང་ འཚེ་བ་ བསུན་འཚེར་ འཇིགས་བསྐུལ་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་ བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ རྩ་མེད་བཟོ་ནི་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ ལམ་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༡༨) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨ་ལོ་ཚུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ ལོག་སྤྱོད་ འཚེ་བ་ དམའ་འབེབས་ཀྱི་ བཀོལ་སྤྱོད་དང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་བཀོལ་ཉེས་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ལས་ཉེན་སྐྱོབ་ ངེས་གཏན་ བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་ བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༩༽

Protection from Violence

English

1. The Government shall protect and strengthen the sovereignty of the Kingdom, provide good governance, and ensure peace, security, well-being and happiness of the people.
… (Art. 20)

Dzongkha

༡) གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་མཐའ་བཙན་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ མི་སེར་གྱི་ཞི་བདེ་དང་ བདེ་སྲུང་ བདེ་སྐྱིད་ དགའ་སྐྱིད་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༠༽

Public Institutions and Services

English


7. The State shall endeavour to develop and execute policies to minimize inequalities of income, concentration of wealth, and promote equitable distribution of public facilities among individuals and people living in different parts of the Kingdom.
8. The State shall endeavour to ensure that all the Dzongkhags are treated with equity on the basis of different needs so that the allocation of national resources results in comparable socioeconomic development.

21. The State shall provide free access to basic public health services in both modern and traditional medicines.
22. The State shall endeavour to provide security in the event of sickness and disability or lack of adequate means of livelihood for reasons beyond one’s control.
… (Art. 9)

Dzongkha


༧) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དོ་ཟླ་མི་མཉམ་པའི་འོང་འབབ་དང་ རྒྱུ་ནོར་གཅིག་དབང་གང་ཉུང་བཟོ་ནིའི་ སྲིད་བྱུས་ཚུ་ཡར་རྒྱས་གཏང་སྟེ་བསྟར་སྤྱོད་འབད་ནི་དང་ ངོ་རྐྱང་ཚུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་ སོ་སོར་སྡོད་མི་ཚུ་གི་བར་ན་ དམངས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
༨) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྐལ་ཐོག་ལས་ དོ་ཟླ་མཉམ་པའི་མི་སྡེ་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཐབས་ལུ་ དགོས་ མཁོ་ སོ་སོར་གཞི་བཞག་སྟེ་ རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་ལུ་ སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་སྐྱོང་གཞག་ངེས་པར་འཐབ་ནི་ལུ་བརྩོདན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།

༢༡) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དེང་རབས་དང་ སྔར་སྲོལ་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ མི་དམངས་གསོ་བའི་ གཞིས་གནས་ཞབས་ ཏོག་ཚུ་ སྟོང་པར་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་དགོ།
༢༢) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ནད་གཞི་དང་ དབང་པོ་ལུ་ཐོ་ཕོག་པ་ ཡང་ན་ ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་ལུ་ ཐུག་སྟེ་འཚོ་རྟེན་ ལྡང་ངེས་མེད་པའི་སྐབས་ བདེ་སྲུང་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༩༽

Status of the Constitution

English


9. This Constitution is the Supreme Law of the State.
10. All laws in force in the territory of Bhutan at the time of adopting this Constitution shall continue until altered, repealed or amended by Parliament. However, the provisions of any law, whether made before or after the coming into force of this Constitution, which are inconsistent with this Constitution, shall be null and void.
… (Art. 1)

Dzongkha


༩) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཁྲིམས་ཨིན།
༡༠) རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ འབྲུག་གི་མངའ་ཁོངས་ལུ་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཆ་མཉམ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ སོར་བཅོས་ ཡང་ན་ ཆ་མེད་ འཕྲི་སྣོན་མ་གནང་ཚུན་ དེ་ཚུའི་ཁྱབ་དབང་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ པའི་སྔ་ཕྱི་ནམ་རང་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་གང་ཞིག་གི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་མི་ཚུ་ ནུས་མེད་དང་བདེན་སྟོང་ ཨིན།
་་་༼རྩ་ཚན་༡༽

Status of the Constitution

English


20. The Druk Gyalpo shall abdicate the Throne for willful violations of this Constitution or for being subject to permanent mental disability, on a motion passed by a joint sitting of Parliament in accordance with the procedure as laid down in sections 21, 22, 23, 24 and 25 of this Article.
… (Art. 2)

Dzongkha

༢༠) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལས་འགལ་བ་ ཡང་ན་ དྲན་ཤེས་ཀྱིས་རྩ་གཏན་ལས་ ལྕོགས་ གྲུབ་ མེད་ པའི་དབང་ལུ་ཐལ་བའི་གྲོས་དོན་ཅིག་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༡ པ་དང་ ༢༢ པ་ ༢༣ པ་ ༢༤ པ་ ༢༥ པ་བཅས་ ཀྱི་ནང་བཀོད་པའི་ བྱ་བའི་ གནད་སྤྱོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཚེ་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་ནི།
་་་༼རྩ་ཚན་༢༽

Status of the Constitution

English


11. Every person shall have the duty and responsibility to respect and abide by the provisions of this Constitution. (Art. 8)

Dzongkha


༡༡) མི་ག་ར་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལུ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་ནི་དང་ གནས་དགོ་ པའི་འགན་ཁུར་དང་ཁག་འགན་ཡོད། ༼རྩ་ཚན་༨༽

Status of the Constitution

English

...
25. Except for existing International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements entered into by Bhutan, which shall continue in force subject to section 10 of Article 1, all International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements duly acceded to by the Government hereafter, shall be deemed to be the law of the Kingdom only upon ratification by Parliament unless it is inconsistent with this Constitution. (Art. 10)

Dzongkha

...
༢༥) རྩ་ཚན་༡ པའི་དོན་ཚན་༡༠ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ འབྲུག་གིས་དངོས་གཏོགས་གྲུབ་པའི་ཆ་ གནས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཁྱབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཕྱིན་ཆད་གཞུང་གིས་ངོས་སྦྱོར་ཚུལ་མཐུན་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་ གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་བཅས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་ན་མ་གཏོགས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱབ་སྣོན་གནང་ཞིནམ་ལས་ རྐྱངམ་གཅིག་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྦེ་ཆ་བཞག་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༡༠༽

Status of International Law

English


24. The State shall endeavour to promote goodwill and co-operation with nations, foster respect for international law and treaty obligations, and encourage settlement of international disputes by peaceful means in order to promote international peace and security. (Art. 9)

Dzongkha


༢༤) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ལེགས་སྨོན་དང་མཐུན་འབྲེལ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ ཁྲིམས་དང་ ཆིངས་ཡིག་གི་འགན་ཁུར་ཚུ་ལུ་བརྩི་བཀུར་བསྐྱེད་དེ་ འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྲུང་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ ཞི་བདེའི་ཐབས་ལམ་གྱི་སྒོ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉོགས་འཛིང་ཚུ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་བློ་བསྐུལ་འབད་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།༼རྩ་ཚན་༩༽

Status of International Law

English

...
25. Except for existing International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements entered into by Bhutan, which shall continue in force subject to section 10 of Article 1, all International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements duly acceded to by the Government hereafter, shall be deemed to be the law of the Kingdom only upon ratification by Parliament unless it is inconsistent with this Constitution. (Art. 10)

Dzongkha

...
༢༥) རྩ་ཚན་༡ པའི་དོན་ཚན་༡༠ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ འབྲུག་གིས་དངོས་གཏོགས་གྲུབ་པའི་ཆ་ གནས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཁྱབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཕྱིན་ཆད་གཞུང་གིས་ངོས་སྦྱོར་ཚུལ་མཐུན་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་ གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་བཅས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་ན་མ་གཏོགས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱབ་སྣོན་གནང་ཞིནམ་ལས་ རྐྱངམ་གཅིག་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྦེ་ཆ་བཞག་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༡༠༽

Religious Law

English

1. Buddhism is the spiritual heritage of Bhutan, which promotes the principles and values of peace, non-violence, compassion and tolerance.
2. The Druk Gyalpo is the protector of all religions in Bhutan.
3. It shall be the responsibility of religious institutions and personalities to promote the spiritual heritage of the country while also ensuring that religion remains separate from politics in Bhutan. Religious institutions and personalities shall remain above politics.
4. The Druk Gyalpo shall, on the recommendation of the Five Lopons, appoint a learned and respected monk ordained in accordance with the Druk-lu, with the nine qualities of a spiritual master and accomplished in ked-dzog, as the Je Khenpo.

7. The Zhung Dratshang and Rabdeys shall continue to receive adequate funds and other facilities from the State. (Art. 3)

Dzongkha

༡) ཞི་བདེ་དང་ འཚེ་མེད་ སྙིང་རྗེ་ བཟོད་པའི་གཞི་རྩ་དང་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་སྤེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ འབྲུག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཨིན།
༢) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་མཛད་མི་ཨིན།
༣) རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཡར་སྤེལ་མཛད་ནི་འདི་ ཆོས་སྡེའི་གཙུག་སྡེ་དང་ཆོས་སྒོར་ ཞུགས་མི་ཚུ་གི་ ཁག་འགན་ཨིན་པའི་ཁར་ འབྲུག་ལུ་ཆོས་འདི་ སྲིད་དོན་དང་ཐ་དད་གནས་ དགོཔ་དེ་ཡང་ངེས་གཏན་ཨིན། ཆོས་སྡེའི་གཙུག་སྡེ་དང་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་མི་ཚུ་ སྲིད་དོན་ལས་ འདས་པའི་ཡུལ་ལུ་གནས་དགོ།
༤) འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སློབ་དཔོན་ལྔའི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ ལྡན་པ་ དམ་པའི་ངང་ཚུལ་ དགུ་ལྡན་ བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་ སྦྱངས་པ་ཅན་དང་ གུས་པས་བཀུར་བའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅིག་ རྗེ་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ་ཕུལ་ནི།

༧) གཞུང་གྲྭ་ཚང་དང་རབ་སྡེ་ཚུ་ལུ་ ལྡང་ངེས་ཀྱི་མ་དངུལ་དང་མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ཚུ་ རྒྱལ་ཁམས་ལས་འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཐོབ་དགོ། ༼རྩ་ཚན་༣༽

Religious Law

English


20. The State shall strive to create conditions that will enable the true and sustainable development of a good and compassionate society rooted in Buddhist ethos and universal human values.
… (Art. 9)

Dzongkha


༢༠) རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ འགྲོ་བ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐར་རྩ་བ་འཛིན་པའི་ལེགས་ལྡན་དང་ བྱམས་སྙིང་ ལྡན་པའི་ མི་སྡེ་ཅིག་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དངོས་སུ་འབྱུང་ ཚུགས་པའི་གནས་སྟངས་བཟོ་ནི་ལུ་ དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
་་་༼རྩ་ཚན་༩༽

1

Constitution of the Kingdom of Bhutan 2008 (English). According to Art. 1: “… 8. Dzongkha is the National Language of Bhutan. …”

2

Links to all sites last visited 31 March 2021